Αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις: Τα σενάρια για κατώτατο και εθνική σύνταξη

Τα τρία σενάρια

Οδικό χάρτη για τη σταδιακή αύξηση των εισοδημάτων εργαζομένων και συνταξιούχων έως το 2030 επεξεργάζεται η κυβέρνηση, συνδέοντας την ενίσχυση των αποδοχών με τη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στην οικονομία και το κράτος.

Το πρώτο δείγμα γραφής για τα μέτρα ενίσχυσης των εισοδημάτων θα δοθεί με το περιεχόμενο του πακέτου ενισχύσεων που θα ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης.

Το νέο πολυετές μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα θα αποτελέσει τον βασικό αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας για την περίοδο έως το 2030 και θα λειτουργήσει παράλληλα με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, μέσω του οποίου θα χρηματοδοτηθούν έργα υποδομής ύψους 23 δισ. ευρώ αποκλειστικά από εθνικούς πόρους. Στόχος είναι η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας, ώστε το όφελος της ανάπτυξης να μεταφραστεί σε υψηλότερους μισθούς και καλύτερες συντάξεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Το κρυφό φαράγγι της Κρήτης που καταλήγει σε παραλία με κρυστάλλινα νερά

Στο οικονομικό επιτελείο έχει ήδη ξεκινήσει η επεξεργασία των βασικών παραμέτρων του σχεδίου, με κεντρική επιδίωξη τη σταδιακή σύγκλιση των εισοδημάτων στην Ελλάδα με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το 2030 θεωρείται ο βασικός σταθμός του σχεδιασμού, καθώς μέχρι τότε επιδιώκεται να έχει βελτιωθεί αισθητά τόσο το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών όσο και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Οι βασικοί πυλώνες

Η στρατηγική στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την αύξηση των εισοδημάτων εργαζομένων και συνταξιούχων, την ενίσχυση της παραγωγικότητας -στην οποία η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου- και τον εκσυγχρονισμό της Δημόσιας Διοίκησης μέσω της πλήρους ψηφιοποίησης των υπηρεσιών και της δραστικής απλοποίησης των διοικητικών διαδικασιών.

Καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό έχει η πορεία του κατώτατου μισθού μετά το 2027. Η συγκεκριμένη χρονιά θα είναι η τελευταία κατά την οποία η αύξησή του θα αποφασίζεται απευθείας από την κυβέρνηση. Από την 1η Ιανουαρίου 2028 θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα καθορισμού του, το οποίο θα βασίζεται σε αντικειμενικούς οικονομικούς δείκτες, όπως η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων, ο πληθωρισμός, η παραγωγικότητα και οι επιδόσεις της οικονομίας.

Τα τρία σενάρια

Με αφετηρία τα 920 ευρώ, εξετάζονται τρία βασικά σενάρια για την πορεία του έως το τέλος της δεκαετίας.

Το πρώτο, συντηρητικό σενάριο, προβλέπει ετήσιες αυξήσεις της τάξης των 40 έως 50 ευρώ, οδηγώντας τον κατώτατο μισθό περίπου στα 1.080 ευρώ το 2030, με προϋπόθεση μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης γύρω στο 2%.

Το δεύτερο σενάριο, που θεωρείται σήμερα το πιθανότερο, προβλέπει αυξήσεις 50 έως 60 ευρώ κάθε χρόνο. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι σημερινές προβλέψεις για την ελληνική οικονομία, ο κατώτατος μισθός θα διαμορφωθεί κοντά στα 1.120 ευρώ το 2030.

Το τρίτο και πλέον αισιόδοξο σενάριο προϋποθέτει σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 3%. Σε αυτή την περίπτωση οι ετήσιες αυξήσεις θα μπορούσαν να κινηθούν μεταξύ 60 και 70 ευρώ, με αποτέλεσμα ο κατώτατος μισθός να ξεπεράσει ακόμη και τα 1.220 ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας.

Το νέο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα καταρτίζεται με τη συμμετοχή του ΟΟΣΑ, της Τραπέζης της Ελλάδος και του ΙΟΒΕ, με στόχο τη χάραξη μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την ελληνική οικονομία.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η επιτυχία του προγράμματος θα εξαρτηθεί από τη διατήρηση ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης, τη δημοσιονομική σταθερότητα και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που θα αυξήσουν την παραγωγικότητα. Ο τελικός στόχος είναι μέχρι το 2030 η χώρα να έχει πετύχει ουσιαστική βελτίωση των εισοδημάτων και μεγαλύτερη σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αυξήσεις και κατά την επόμενη τετραετία.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

*Αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας.

*Δημιουργία περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας.

*Ενίσχυση των εισοδημάτων με δίκαιη κατανομή των οφελών της ανάπτυξης.

*Εκσυγχρονισμός του κράτους μέσω ψηφιοποίησης και απλοποίησης των διαδικασιών.

*Επιτάχυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης της οικονομίας.

Τα τρία σενάρια

Εθνική σύνταξη από 480 έως 520 ευρώ

Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην πορεία της εθνικής σύνταξης, η οποία αποτελεί τη βάση υπολογισμού όλων των κύριων συντάξεων και σημείο αναφοράς για την κοινωνική πολιτική.

Με σημερινό ποσό τα 446,87 ευρώ, οι προβλέψεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τις μακροοικονομικές επιδόσεις και τα δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας.

Στο συντηρητικό σενάριο, με ετήσια αύξηση περίπου 2%, η εθνική σύνταξη εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 480 ευρώ το 2030.
Στο επικρατέστερο σενάριο προβλέπεται μέση ετήσια αύξηση 2,5%, γεγονός που οδηγεί την εθνική σύνταξη κοντά στα 500 ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας.
Το αισιόδοξο σενάριο βασίζεται σε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και ετήσιες αυξήσεις περίπου 3%. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, η εθνική σύνταξη θα μπορούσε να φθάσει ακόμη και τα 520 ευρώ το 2030.
Παρά τις διαφορετικές προβλέψεις, όλα τα σενάρια συγκλίνουν σε ένα βασικό συμπέρασμα: οι συντάξεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τους μισθούς.

Εναλλακτικά σενάρια
Η επιλογή αυτή συνδέεται αφενός με τους δημοσιονομικούς κανόνες του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου εποπτείας και αφετέρου με τις πιέσεις που ασκεί η δημογραφική γήρανση στη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

Παράλληλα, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται και εναλλακτικά σενάρια, τα οποία θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν από το 2027 ή το 2028, εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες αποδειχθούν ευνοϊκότερες από τις σημερινές προβλέψεις.

Οι πρόσθετες αυτές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ταχύτερη αύξηση των συνταξιοδοτικών εισοδημάτων και σε εθνική σύνταξη υψηλότερη των 520 ευρώ το 2030. Ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο προϋποθέτει είτε σημαντικά ισχυρότερους ρυθμούς ανάπτυξης είτε πολιτική επιλογή διοχέτευσης μεγαλύτερου μέρους των δημοσιονομικών υπεραποδόσεων προς τους συνταξιούχους.

Πηγή: Εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος»