Ποιοι οδηγοί δεν θα οδηγούν νύχτα – Τι αλλάζει στην Ευρώπη και τι ισχύει για την Ελλάδα

Το μέτρο δεν επεκτείνεται στις υπόλοιπες κατηγορίες οχημάτων

Νέα δεδομένα δημιουργούνται στην Ευρώπη, καθώς παράλληλα με τη δυνατότητα απόκτησης διπλώματος σε μικρότερη ηλικία έρχεται ένα σαφώς αυστηρότερο πλαίσιο.

Η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή της Φινλανδίας, όπου από τις 29 Μαΐου 2026 απαγορεύεται στους οδηγούς ηλικίας 17 ετών να οδηγούν οχήματα κατηγορίας Β από τις 00:00 μέχρι τις 05:00.

Δεν πρόκειται για σύσταση αλλά για πραγματικό περιορισμό του δικαιώματος οδήγησης. Τις συγκεκριμένες ώρες, το δικαίωμα οδήγησης του ανήλικου θεωρείται ότι δεν βρίσκεται σε ισχύ και η παράβαση αντιμετωπίζεται ως οδήγηση χωρίς σχετικό δικαίωμα. Μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο αλλά και απαγόρευση οδήγησης, ενώ κυρώσεις μπορεί να αντιμετωπίσει και εκείνος που παραχώρησε το όχημα στον ανήλικο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Εορτολόγιο: Ποια ονόματα γιορτάζουν σήμερα Δευτέρα 28/9

Η απαγόρευση αφορά όλους τους 17χρονους οδηγούς αυτοκινήτου στη Φινλανδία, ακόμη και εκείνους που είχαν αποκτήσει την ειδική άδεια πριν από την αλλαγή της νομοθεσίας. Παύει να ισχύει όταν ο οδηγός συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.

Το μέτρο δεν επεκτείνεται στις υπόλοιπες κατηγορίες οχημάτων, όπως μοτοποδήλατα, ελαφρές μοτοσικλέτες ή ορισμένα αγροτικά οχήματα, όταν αυτά οδηγούνται με διαφορετική κατηγορία άδειας.

Και νέο ειδικό σήμα από την 1η Οκτωβρίου

Το φινλανδικό σύστημα γίνεται ακόμη αυστηρότερο από την 1η Οκτωβρίου 2026.Από εκείνη την ημερομηνία κάθε οδηγός κάτω των 18 ετών που οδηγεί όχημα για το οποίο απαιτείται δίπλωμα κατηγορίας Β θα πρέπει να τοποθετεί στο πίσω μέρος του οχήματος ένα ειδικό πρασινοκίτρινο εξαγωνικό σήμα.

Το σήμα πρέπει να είναι ευδιάκριτο, μη ανακλαστικό και να έχει διάμετρο από 15 έως 20 εκατοστά. Θα μπορεί να τοποθετείται, για παράδειγμα, στο πίσω τζάμι ή στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου, χωρίς να καλύπτει φώτα ή άλλα απαραίτητα στοιχεία του οχήματος.

Η απουσία του θα τιμωρείται με πρόστιμο 100 ευρώ. Πρόκειται για ρύθμιση που δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ σήμερα, 27 Σεπτεμβρίου 2026, αλλά ενεργοποιείται την 1η Οκτωβρίου.

Παράλληλα, η Φινλανδία έχει περιορίσει σημαντικά τις περιπτώσεις στις οποίες ένας 17χρονος μπορεί να αποκτήσει δίπλωμα μέσω ειδικής εξαίρεσης.

Ο ανήλικος πρέπει πλέον να αποδεικνύει πραγματική και τακτική ανάγκη μετακίνησης, τουλάχιστον τέσσερις φορές την εβδομάδα. Μεταξύ των κριτηρίων περιλαμβάνεται απόσταση άνω των επτά χιλιομέτρων και η απουσία κατάλληλης δημόσιας συγκοινωνίας ή χρόνος μετακίνησης με αυτήν τουλάχιστον μιάμισης ώρας για τη διαδρομή.

Η λογική πίσω από το συγκεκριμένο μοντέλο είναι ξεκάθαρη: πρόσβαση στο αυτοκίνητο για όσους πραγματικά τη χρειάζονται, αλλά με σημαντικούς περιορισμούς στις ώρες κατά τις οποίες οι στατιστικές δείχνουν αυξημένο κίνδυνο.

Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι οι οδηγοί ηλικίας 15-24 ετών μπορούν να εμφανίζουν έως και διπλάσιο ποσοστό θνησιμότητας σε σύγκριση με πιο έμπειρους οδηγούς. Τα ατυχήματα νέων οδηγών συνδέονται συχνότερα με απώλεια ελέγχου και υπερβολική ταχύτητα, ενώ παρουσιάζουν μεγαλύτερη συχνότητα κατά τις νυχτερινές ώρες.

Ειδικά τα βράδια του Σαββατοκύριακου και τη νύχτα, ο κίνδυνος ανά διανυόμενο χιλιόμετρο είναι μεγαλύτερος για τους νέους οδηγούς και ιδιαίτερα για τους άνδρες. Για τον λόγο αυτό, οι περιορισμοί στη νυχτερινή οδήγηση αποτελούν ένα από τα μέτρα που εξετάζονται διεθνώς στα συστήματα σταδιακής απόκτησης πλήρων οδηγικών δικαιωμάτων.

Τι ετοιμάζει η Ευρώπη και τι ισχύει στην Ελλάδα

Το σημαντικό είναι ότι η απαγόρευση 00:00-05:00 δεν αποτελεί σήμερα γενικό κανόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία 2025/2205 για τις άδειες οδήγησης τέθηκε σε ισχύ στις 25 Νοεμβρίου 2025 και δημιουργεί ένα ενιαίο πλαίσιο για οδήγηση από τα 17 έτη με συνοδό, αλλά και τουλάχιστον διετή δοκιμαστική περίοδο για τους νέους οδηγούς.

Τα κράτη-μέλη υποχρεούνται επίσης να εφαρμόζουν αυστηρότερους κανόνες ή κυρώσεις για την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ στους νέους οδηγούς. Παράλληλα, όμως, η Οδηγία τους δίνει ρητά τη δυνατότητα να θεσπίζουν πρόσθετους εθνικούς κανόνες για τους νέους οδηγούς, εφόσον αυτοί αποσκοπούν στην οδική ασφάλεια.

Αυτό ακριβώς έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον: το φινλανδικό μοντέλο δεν επιβάλλεται σήμερα σε όλη την Ευρώπη, αλλά το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αφήνει χώρο σε κάθε κράτος να ακολουθήσει αυστηρότερη πολιτική.

Τα κράτη-μέλη καλούνται γενικά να ενσωματώσουν τις νέες διατάξεις έως τις 26 Νοεμβρίου 2028, με την εφαρμογή μεγάλου μέρους του νέου πλαισίου να προβλέπεται από τις 26 Νοεμβρίου 2029. Τον Ιούλιο του 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ήδη στρατηγική εφαρμογής για να υποστηρίξει τις χώρες στη μετάβαση στο νέο σύστημα.

Η Ελλάδα, πάντως, διαθέτει ήδη σύστημα συνοδευόμενης οδήγησης από τα 17 χρόνια.

Σύμφωνα με την ισχύουσα διαδικασία, η οποία στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών έχει ενημερωθεί τελευταία στις 18 Σεπτεμβρίου 2026, ένας νέος που έχει συμπληρώσει τα 17 μπορεί, αφού ολοκληρώσει την προβλεπόμενη θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση και περάσει επιτυχώς τις εξετάσεις, να αποκτήσει προσωρινή άδεια για οδήγηση με συνοδό.

Μέχρι να γίνει 18 ετών, μπορεί να οδηγεί μόνο με συνοδό και μόνο μέσα στην Περιφερειακή Ενότητα της κατοικίας του. Ειδικά στην Αττική η δυνατότητα αυτή επεκτείνεται σε ολόκληρη την Περιφέρεια Αττικής.

Ο συνοδός πρέπει σήμερα στην Ελλάδα να είναι τουλάχιστον 25 ετών, να διαθέτει άδεια κατηγορίας Β για περισσότερο από πέντε χρόνια και φυσικά να έχει δίπλωμα σε ισχύ.

Υπάρχει επίσης υποχρέωση τοποθέτησης του χαρακτηριστικού σήματος «Σ» στο πίσω τζάμι όσο διαρκεί η συνοδευόμενη οδήγηση. Πρόκειται για μαύρο γράμμα σε λευκή επιφάνεια διαστάσεων 12×15 εκατοστών. Με τη συμπλήρωση των 18 ετών το «Σ» αφαιρείται και αντικαθίσταται από το γνωστό «Ν».

Ιδιαίτερα αυστηρός είναι και ο κανόνας για το αλκοόλ. Στη συνοδευόμενη οδήγηση στην Ελλάδα απαγορεύεται οποιαδήποτε ποσότητα αλκοόλ για τον 17χρονο οδηγό, δηλαδή εφαρμόζεται ουσιαστικά μηδενική ανοχή.

Αυτό που δεν υπάρχει σήμερα στην Ελλάδα είναι χρονικός περιορισμός αντίστοιχος με εκείνον της Φινλανδίας. Ένας 17χρονος που τηρεί όλες τις προϋποθέσεις της ελληνικής συνοδευόμενης οδήγησης δεν έχει ειδική απαγόρευση να οδηγεί μεταξύ 00:00 και 05:00.

Το ερώτημα είναι αν αυτό θα παραμείνει έτσι και τα επόμενα χρόνια.

Με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο να απαιτεί τουλάχιστον δύο χρόνια δοκιμαστικής περιόδου για τους νέους οδηγούς και να επιτρέπει στα κράτη να υιοθετούν πρόσθετα μέτρα οδικής ασφάλειας, η συζήτηση για περιορισμούς όπως η νυχτερινή οδήγηση αναμένεται να παραμείνει ανοιχτή.

Και η Φινλανδία αποτελεί πλέον το πρώτο ιδιαίτερα χαρακτηριστικό ευρωπαϊκό παράδειγμα: οι νέοι μπορούν να βρεθούν νωρίτερα πίσω από το τιμόνι, αλλά όχι χωρίς όρους και, πλέον, όχι οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.

newsauto.gr