Η δικηγόρος Δέσποινα Συγγελάκη, εκπροσωπώντας ομάδα πολιτών της περιοχής, περιγράφει στο CretaOne 102,3 και την Αντιγόνη Ανδρεάκη πώς αποκαλύφθηκε η εγκατάσταση του Κέντρου Ημέρας Βραχείας Φιλοξενίας του ΕΟΠΑΕ στην Εθνάρχου Μακαρίου και Σκουλάδων. Απορρίφθηκε το αίτημα προσωρινής διαταγής, εκκρεμεί η εκδίκαση των ασφαλιστικών μέτρων, ενώ το Δημοτικό Συμβούλιο ζητά επανεξέταση της χωροθέτησης

«Εμείς όλοι, κάτοικοι και γιατροί, δεν αντιδρούμε στη δημιουργία αυτών των δομών. Προφανώς και όλοι αντιλαμβανόμαστε τη σπουδαιότητα και τη σημασία του να δημιουργηθούν δομές όσο το δυνατόν πιο κοντά στους ανθρώπους που έχουν το πρόβλημα. Το ζητούμενο, όμως, είναι πού θα χωροθετηθεί μια τέτοια δομή», ανέφερε η δικηγόρος Δέσποινα Συγγελάκη, εκπροσωπώντας ομάδα πολιτών της Αγίας Τριάδας, περιγράφοντας στο CretaOne 102,3 και την Αντιγόνη Ανδρεάκη το επίδικο της αντίδρασης στην εγκατάσταση του Κέντρου Ημέρας Βραχείας Φιλοξενίας του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), σε κτίριο στη συμβολή των οδών Εθνάρχου Μακαρίου και Σκουλάδων, στο Ηράκλειο.

Η υπόθεση έχει πλέον περάσει και στο δικαστικό πεδίο, με ομάδα πολιτών να έχει καταθέσει ασφαλιστικά μέτρα, ενώ το αίτημα για έκδοση προσωρινής διαταγής δεν έγινε δεκτό.

Την ίδια ώρα, οι αντιδράσεις έχουν αποκτήσει ευρύτερη διάσταση, με τη συμμετοχή κατοίκων, επαγγελματιών, του πολιτιστικού συλλόγου της περιοχής, του ιερέα της Αγίας Τριάδας, καθώς και των Ιατρικού και Οδοντιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου.

Οι εργασίες στο ισόγειο αποκάλυψαν τι πρόκειται να λειτουργήσει

Όπως περιγράφει η Δέσποινα Συγγελάκη, η κινητοποίηση δεν ξεκίνησε έπειτα από κάποια επίσημη ενημέρωση των κατοίκων ή των επαγγελματιών, αλλά όταν ιδιοκτήτες γραφείων και ιατρείων στο ίδιο κτίριο αντιλήφθηκαν ότι πραγματοποιούνται εργασίες στο ισόγειο.

«Οι άνθρωποι που πρώτα το αντιλήφθηκαν ήταν οι ιδιοκτήτες γραφείων και ιατρείων στην ίδια πολυκατοικία, που ξαφνικά είδαν να γίνονται κάποιες εργασίες. Θορυβήθηκαν για να δουν τι είναι αυτό που γίνεται στο ισόγειο της πολυκατοικίας τους. Έμαθαν τι πρόκειται να γίνει από τους εργαζόμενους μέσα στην κατασκευή του κτιρίου και άρχισαν σιγά σιγά να αναζητούν πληροφορίες».

Κατά την ίδια, η ενημέρωση αυτή οδήγησε στην αποκάλυψη του σχεδιασμού για τη δημιουργία της συγκεκριμένης δομής. Η Συγγελάκη επισημαίνει ότι δεν πρόκειται, όπως αναφέρει, απλώς για έναν χώρο όπου οι ωφελούμενοι θα μπορούν να εξασφαλίζουν φαγητό, ρούχα ή τη δυνατότητα προσωπικής υγιεινής, αλλά για μια δομή βραχείας φιλοξενίας που θα παρέχει και υπηρεσίες φροντίδας σε ανθρώπους με προβλήματα εξάρτησης.

«Δεν πρόκειται απλά για έναν χώρο που οι άνθρωποι αυτοί θα πηγαίνουν και θα βρίσκουν ένα πιάτο φαΐ ή ρούχα ή θα μπορούν να πλύνουν τα ρούχα τους και να μείνουν ίσως ένα βράδυ. Αλλά, όπως υποστηρίζουμε, υπάρχει και η διάσταση της νοσηλευτικής φροντίδας, καθώς βρίσκονται σε μια δύσκολη φάση της ζωής τους και της υγείας τους και χρειάζονται εξειδικευμένη βοήθεια», σημειώνει.

Η διαδικασία είχε ξεκινήσει από το 2025 – Η αρμοδιότητα στο Υπουργείο Υγείας

Η εκπρόσωπος των πολιτών υποστηρίζει ότι ο σχεδιασμός για τη συγκεκριμένη δομή δεν είναι πρόσφατος. Όπως αναφέρει, η διαδικασία είχε ξεκινήσει ήδη από το 2025, ενώ η σχετική διαδικασία αναζήτησης και μίσθωσης χώρου είχε δημοσιοποιηθεί από τον Οκτώβριο εκείνης της χρονιάς.

Την πρωτοβουλία αποδίδει στον ΕΟΠΑΕ, τον οργανισμό που διαδέχθηκε τον ΟΚΑΝΑ και το ΚΕΘΕΑ και έχει αναλάβει την ανάπτυξη αντίστοιχων δομών σε όλη τη χώρα.

Το ζήτημα της χωροθέτησης βρίσκεται, ωστόσο, στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Η ίδια τονίζει ότι οι κάτοικοι δεν αμφισβητούν την ανάγκη λειτουργίας δομών αντιμετώπισης των εξαρτήσεων στο Ηράκλειο, αλλά ζητούν να εξεταστεί εάν η συγκεκριμένη θέση είναι κατάλληλη τόσο για τους ωφελούμενους όσο και για την περιοχή.

«Το ζητούμενο είναι πού θα χωροθετηθεί μια τέτοια δομή, ώστε αφενός να εξυπηρετούνται κατά τον βέλτιστο τρόπο οι ασθενείς με εξαρτήσεις, αλλά να μην προκαλούνται και αρνητικές επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία όπου θα εγκατασταθεί».

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η αρμοδιότητα για τη χωροθέτηση και την ίδρυση της συγκεκριμένης δομής ανήκει στο Υπουργείο Υγείας. Η Περιφέρεια Κρήτης εμπλέκεται στη χρηματοδότηση της δράσης μέσω του προγράμματος «Κρήτη 2021-2027», χωρίς να έχει, όπως διευκρινίζει η Συγγελάκη, αρμοδιότητα αδειοδότησης του χώρου.

Απορρίφθηκε η προσωρινή διαταγή – Εκκρεμεί η εκδίκαση των ασφαλιστικών μέτρων

Η δικαστική διάσταση της υπόθεσης αποτελεί πλέον το επόμενο κρίσιμο πεδίο για την ομάδα πολιτών. Όπως αποκαλύπτει η Δέσποινα Συγγελάκη, έχουν ήδη κατατεθεί ασφαλιστικά μέτρα, ενώ έχει προηγηθεί η συζήτηση του αιτήματος για προσωρινή διαταγή, το οποίο απορρίφθηκε.

«Η αλήθεια είναι ότι απογοητευτήκαμε πάρα πολύ από την απόφαση. Κατά πώς φαίνεται, υπερίσχυσε η άποψη ότι είναι μία κρατική δομή, ότι το κράτος είναι απέναντί μας και όταν το κράτος λειτουργεί και αποφασίζει, εμείς οι υπόλοιποι δεν νομιμοποιούμαστε να αντιδρούμε», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την απογοήτευση της πλευράς των πολιτών.

Η απόρριψη της προσωρινής διαταγής δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι εγκαταλείπεται η δικαστική προσπάθεια. Η ίδια επισημαίνει ότι τα ασφαλιστικά μέτρα θα εκδικαστούν τις επόμενες ημέρες, με τους πολίτες να συνεχίζουν παράλληλα τις παρεμβάσεις τους προς τους αρμόδιους φορείς.

Η Αγία Τριάδα ζητά λόγο στις αποφάσεις – Τι ζήτησαν από τον Δήμο Ηρακλείου

Στο επίκεντρο της παρέμβασης των κατοίκων βρίσκεται και η απουσία προηγούμενης ενημέρωσης και διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία. Η Δέσποινα Συγγελάκη αναφέρει ότι έχει ήδη πραγματοποιηθεί συνάντηση με τον δήμαρχο Ηρακλείου, ενώ η ομάδα πολιτών απευθύνθηκε και στο Δημοτικό Συμβούλιο, προκειμένου να μεταφέρει τις αντιρρήσεις της.

«Θέλουμε να καταλάβουν οι δημοτικοί σύμβουλοι ότι αυτό δεν είναι ένα θέμα που απασχολεί πέντε, δέκα, είκοσι, εξήντα ή εκατό ανθρώπους μόνο και τους ενοχλεί επειδή δεν θέλουν να είναι δίπλα στην πόρτα τους. Είναι ένα θέμα που αφορά την τοπική κοινωνία πρώτα, γιατί η κεντρική εξουσία αποφασίζει χωρίς να ρωτάει, χωρίς να διαβουλεύεται, χωρίς να συμβουλεύεται την τοπική κοινωνία και τον Δήμο».

Η ίδια συνδέει την αντίδραση με τις προσπάθειες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια για την αναβάθμιση της Αγίας Τριάδας. Όπως υποστηρίζει, πρόκειται για μια περιοχή στην οποία έχουν δρομολογηθεί παρεμβάσεις ανάπλασης και αλλαγής του αστικού της προφίλ, με στόχο να γίνει πιο ελκυστική για κατοίκους και επισκέπτες.

«Έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια πάρα πολύ σημαντικές προσπάθειες για να αλλάξει το προφίλ της, να αναβαθμιστεί, να αναπλαστεί, να γίνει πόλος έλξης για τους κατοίκους του Ηρακλείου και τους επισκέπτες, να φύγει ο κίνδυνος που απειλεί καθημερινά τους ανθρώπους και να αλλάξει η ποιότητα ζωής τους», σημειώνει.

Η ομάδα πολιτών ζητά να επανεξεταστούν οι εγκρίσεις που έχουν δοθεί και να ελεγχθεί εάν υπάρχουν ζητήματα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία της δομής στη συγκεκριμένη θέση.

Τι αποφάσισε το Δημοτικό Συμβούλιο – Ζητά νέα χωροθέτηση

Η παρέμβαση των κατοίκων και των επαγγελματιών βρήκε θέση και στη συζήτηση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου, το οποίο διατύπωσε τη θέση του υπέρ της επανεξέτασης της συγκεκριμένης χωροθέτησης.

Το Δημοτικό Συμβούλιο ξεκαθαρίζει ότι αναγνωρίζει την ανάγκη δημιουργίας δομών ανακούφισης, φροντίδας και θεραπείας για ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξαρτήσεων, χαρακτηρίζοντας την αντιμετώπιση του ζητήματος προτεραιότητα για τη δημόσια υγεία και την κοινωνική μέριμνα.

Ωστόσο, εκφράζει σαφείς ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο προχώρησε ο σχεδιασμός. Όπως επισημαίνεται στη σχετική γνώμη, ο Δήμος Ηρακλείου πληροφορήθηκε τις ενέργειες του ΕΟΠΑΕ μέσω του Τύπου, χωρίς να έχει προηγηθεί ενημέρωση και διαβούλευση με την τοπική κοινωνία και τους θεσμικούς εκπροσώπους της.

Παράλληλα, το Δημοτικό Συμβούλιο υιοθετεί τις επιφυλάξεις του Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου σχετικά με τη νομιμότητα, την καταλληλότητα και τη συμβατότητα της επιλεγμένης θέσης με τους όρους της προκήρυξης και τις λειτουργικές απαιτήσεις της δομής.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι το κτίριο στεγάζει ήδη σειρά ιδιωτικών ιατρείων, γεγονός που, σύμφωνα με το Δημοτικό Συμβούλιο, ενδέχεται να δημιουργήσει ειδικές επιβαρύνσεις. Για τον λόγο αυτό ζητείται η επανεξέταση της χωροθέτησης και η αναζήτηση εναλλακτικής λύσης, εφόσον δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ότι η συγκεκριμένη θέση καλύπτει τις ανάγκες των ωφελούμενων, τις απαιτήσεις της προκήρυξης και την προστασία της δημόσιας υγείας.

Το Δημοτικό Συμβούλιο αναγνωρίζει, πάντως, ότι η αρμοδιότητα για την ίδρυση και τη χωροθέτηση της δομής ανήκει αποκλειστικά στο Υπουργείο Υγείας.

Στο στόχαστρο και η Περιφέρεια – Ζητούν απαντήσεις από το Υπουργείο

Η ομάδα πολιτών έχει απευθυνθεί και στην Περιφέρεια Κρήτης, καθώς μέσω του προγράμματος «Κρήτη 2021-2027» χρηματοδοτείται η συγκεκριμένη δράση. Όπως διευκρινίζει η Συγγελάκη, η Περιφέρεια δεν αδειοδοτεί τον χώρο ούτε έχει αρμοδιότητα πολεοδομικού χαρακτήρα, ωστόσο οι πολίτες επιδίωξαν να γνωστοποιήσουν επίσημα τις αντιδράσεις τους.

Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με την ίδια, δεν έχει υπάρξει ουσιαστική απάντηση, πέρα από την επισήμανση ότι η αδειοδότηση της δομής αποτελεί αρμοδιότητα του Υπουργείου Υγείας.

Το επόμενο βήμα είναι η απευθείας επικοινωνία με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου. Η ομάδα πολιτών έχει ζητήσει συνάντηση, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει εξασφαλίσει την επαφή που επιδιώκει.

«Ζητάμε συνάντηση, ζητάμε επικοινωνία. Για κάποιον λόγο αποφεύγουν να μιλήσουν, αποφεύγουν να έρθουν σε άμεση επαφή με τους ενδιαφερόμενους, να εξηγήσουν και να δουν αν τίθεται ζήτημα και αν χρειάζεται να αλλάξουν λίγο τη ρότα», αναφέρει η δικηγόρος.

Κλείνοντας, η Δέσποινα Συγγελάκη επαναφέρει το ζήτημα της επιλογής του χώρου, υποστηρίζοντας ότι η απορρόφηση χρηματοδοτήσεων και η δημιουργία νέων δομών δεν μπορούν να αποτελούν το μοναδικό κριτήριο για την υλοποίηση ενός σχεδιασμού.

«Καταλαβαίνουμε τη σπουδαιότητα του θέματος. Όμως εδώ το κριτήριο δεν είναι να απορροφηθούν τα κονδύλια του ΕΟΠΑΕ. Να απορροφηθούν, βεβαίως, και να δημιουργηθούν δομές προς όφελος των κατοίκων, αλλά όλων των κατοίκων, όχι προς όφελος ορισμένων».

Η υπόθεση της Αγίας Τριάδας παραμένει ανοιχτή σε δύο επίπεδα: στο δικαστικό, όπου αναμένεται η εκδίκαση των ασφαλιστικών μέτρων, και στο θεσμικό, με τους κατοίκους να ζητούν επανεξέταση της επιλογής του κτιρίου και το Δημοτικό Συμβούλιο να ζητά από το Υπουργείο Υγείας να αναζητήσει καταλληλότερη θέση για τη λειτουργία του Κέντρου Ημέρας Βραχείας Φιλοξενίας.