Βραβεύθηκε με Νόμπελ Φυσικής το 2020, «για την ανακάλυψη ενός υπερμεγέθους συμπαγούς αντικειμένου στο κέντρο του γαλαξία μας»

Ομιλία ανοιχτή στο ευρύ επιστημονικό κοινό, θα δώσει ο καθηγητής Reinhard Genzel, βραβευμένος με το Νόμπελ Φυσικής 2020, την Τρίτη 31/3/2026 και ώρα 14.00 στο Αμφιθέατρο «Γ. Λιάνης» του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), προσκεκλημένος από το Ινστιτούτο Αστροφυσικής του ΙΤΕ και το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Ο καθ. Reinhard Genzel, είναι Διευθυντής στο Ινστιτούτο Max Planck Εξωγήινης Φυσικής στη Γερμανία, Καθηγητής της Μεταπτυχιακής Σχολής Φυσικής και Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας, Berkeley, ΗΠΑ, και Επίτιμος Καθηγητής Φυσικής, Πανεπιστήμιο Ludwig Maximilian, στο Μόναχο. Βραβεύθηκε με Νόμπελ Φυσικής το 2020, «για την ανακάλυψη ενός υπερμεγέθους συμπαγούς αντικειμένου στο κέντρο του γαλαξία μας».

Σχετικά με την Ομιλία του καθηγητή στο ΙΤΕ – ένα ταξίδι 40 ετών

Πριν από περισσότερα από εκατό χρόνια, ο Albert Einstein δημοσίευσε τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας. Ένα χρόνο αργότερα, ο Karl Schwarzschild έλυσε τις εξισώσεις της Γενικής Θεωρίας Σχετικότητας για μια μη περιστρεφόμενη, σφαιρική κατανομή μάζας· αν αυτή η μάζα είναι επαρκώς συμπαγής, ακόμη και το φως δεν μπορεί να διαφύγει από τον λεγόμενο ορίζοντα γεγονότων, και η μάζα παρουσιάζει ιδιομορφία στο κέντρο. Έτσι γεννήθηκε η θεωρία της «μαύρης τρύπας», η οποία βελτιώθηκε τις επόμενες δεκαετίες από το έργο των Penrose, Wheeler, Kerr, Hawking και πολλών άλλων. Επομένως, μια μαύρη τρύπα είναι ένα υπερμεγέθες συμπαγές αντικείμενο με βαρυτική δύναμη τόσο μεγάλη ώστε τίποτα, ούτε καν το φως, δεν μπορεί να διαφύγει από αυτήν. Ο μόνος τρόπος να παρατηρηθεί είναι μέσω της ακτινοβολίας και της κίνησης των κοντινών αντικειμένων.

Τα πρώτα έμμεσα στοιχεία για την ύπαρξη τέτοιων μαύρων τρυπών στο Σύμπαν μας προήλθαν από παρατηρήσεις συμπαγών δυαδικών συστημάτων ακτίνων Χ και μακρινών φωτεινών κβάζαρ.

Από τη δεκαετία του 1990, οι ερευνητικές ομάδες του καθηγητή, και της Δρ. Andrea Ghez, ανέπτυξαν και βελτίωσαν τεχνικές για τη μελέτη της κίνησης των άστρων. Ο καθηγητής θα παρουσιάσει το σαραντάχρονο ταξίδι που έχει πραγματοποιήσει με τους συνεργάτες του για τη μελέτη της κατανομής μάζας στο κέντρο του Γαλαξία μας, μέσα από όλο και πιο ακριβείς και μακροχρόνιες μελέτες της κίνησης αερίων και άστρων ως δοκιμαστικών σωματιδίων του χωροχρόνου.

Παρατηρήσεις των άστρων στην περιοχή γύρω από το Sagittarius A* στο κέντρο του γαλαξία μας δείχνουν την ύπαρξη ενός αντικειμένου μάζας τεσσάρων εκατομμυρίων ηλιακών μαζών, το οποίο, πέρα από κάθε αμφιβολία, πρέπει να είναι μια ενιαία υπερμεγέθης μαύρη τρύπα.