Ελιά: Πώς τα drones αλλάζουν την παραγωγή – Το νέο «όπλο» των παραγωγών

Drones στους ελαιώνες: Η νέα τεχνολογία αλλάζει την ελαιοκαλλιέργεια 

Από την παρακολούθηση της υγείας των δέντρων και την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών στην ελιά έως την εφαρμογή φυτοϋγειονομικών θεραπειών και, στο μέλλον, ακόμη και τη μεταφορά της συγκομιδής, τα drones εισέρχονται δυναμικά στην ελαιοκαλλιέργεια, απαντώντας στην ανάγκη των αγροτών για εξεύρεση πρακτικών λύσεων απέναντι στις ελλείψεις εργατικών χεριών, τη λειψυδρία και το υψηλό κόστος παραγωγής.

Για τους παραδοσιακούς και ορεινούς ελαιώνες της Ευρώπης, τα drones και η «έξυπνη» γεωργία μπορούν να εξελιχθούν σε προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς τους.

Οι παραγωγοί χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο την τεχνολογία για εργασίες όπως καταπολέμηση παρασίτων και λίπανση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μικρές αποδράσεις μετά τη δουλειά: 7 μέρη κοντά στο Ηράκλειο που δεν χρειάζονται ολόκληρη εκδρομή

Και αυτό γιατί, οι παραδοσιακοί ελαιώνες της Μεσογείου βρίσκονται αντιμέτωποι με την κλιματική αλλαγή, η οποία περιορίζει τους διαθέσιμους υδάτινους πόρους, το κόστος παραγωγής το οποίο αυξάνεται, ενώ η έλλειψη εργατικών χεριών καθιστά ιδιαίτερα δύσκολες τις εργασίες. Τα προβλήματα αυτά είναι ακόμη εντονότερα στις ορεινές περιοχές, όπου οι ελαιώνες αναπτύσσονται σε απότομες πλαγιές και δύσβατα εδάφη.

Οι μελέτες

Το Fundación JAV είναι ένας δημόσιος, μη κερδοσκοπικός, κόμβος καινοτομίας στον τομέα της αγροτεχνολογίας με έδρα τη Χαέν, στη νότια Ισπανία, τη μεγαλύτερη περιοχή παραγωγής ελαιολάδου στην Ευρώπη. Προωθεί τις ψηφιακές τεχνολογίες και την επιχειρηματικότητα στην παραδοσιακή γεωργία.

Πρόσφατη έρευνα, στην οποία αναφέρεται το Olive Oil Times, επισημαίνει ότι τα drones θα μπορούσαν να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στην αξιολόγηση της υποβάθμισης του εδάφους σε όλες τις μεσογειακές περιοχές καλλιέργειας ελιάς.

Άλλες μελέτες υπογραμμίζουν την αυξανόμενη σημασία των drones στην παρακολούθηση των συνθηκών των καλλιεργειών και στην υποστήριξη της ακριβούς διαχείρισης σε ορεινούς ελαιώνες.

Οι καλλιεργητές χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο την τεχνολογία για πρακτικές εργασίες όπως την καταπολέμηση παρασίτων και τη λίπανση έως τη διαχείριση της άρδευσης.

Έτσι, στους ορεινούς ελαιώνες, όπου οι κλίσεις και οι υψομετρικές διαφορές είναι σημαντικές, οι επεμβάσεις απέναντι σε εχθρούς και ασθένειες της ελιάς, καθώς και η λίπανση είναι ιδιαίτερα δύσκολες, περίπλοκες ακόμα και επικίνδυνες για τους παραγωγούς, όπως αναφέρει στέλεχος του Fundación JAV στο Olive Oil Times.

Τα drones στην ελιά

Σε αυτό το περιβάλλον, τα drones και η γεωργία ακριβείας αποκτούν έναν νέο ρόλο. Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα του παραγωγού να εντοπίζει ένα πρόβλημα πριν αυτό πάρει μεγάλες διαστάσεις. Οι πολυφασματικές κάμερες των drones μπορούν να καταγράψουν ενδείξεις υδατικής καταπόνησης ή προσβολών από παράσιτα σε πρώιμο στάδιο, επιτρέποντας στοχευμένες παρεμβάσεις.

Το όφελος είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις περιοχές όπου το νερό αποτελεί περιορισμένο πόρο. Η δυνατότητα έγκαιρης αναγνώρισης της υδατικής καταπόνησης μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση της άρδευσης και στη μείωση των περιττών εισροών.

Η μάχη κατά της διάβρωσης του εδάφους

Σε μια πρόσφατη μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν φωτογραμμετρία και τα drones για να μπορέσουν να δημιουργήσουν ψηφιακά μοντέλα εδάφους υψηλής ανάλυσης. Με αυτόν τον τρόπο έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις μεταβολές του εδάφους και να αξιολογούν τους παράγοντες που επιταχύνουν την υποβάθμισή του.

Τα δεδομένα που προέκυψαν από drones εξηγούσαν έως και το 81% της διακύμανσης στη μετρούμενη διάβρωση. Η έρευνα έδειξε ότι καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν κυρίως η φυσική τοπογραφία, η κλίση και το μήκος της πλαγιάς, σε συνδυασμό με την κάλυψη της βλάστησης.

Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Μεσόγειο, όπου μεγάλα τμήματα της ελαιοκαλλιέργειας βρίσκονται σε επικλινή εδάφη και η ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων αυξάνει την πίεση στους φυσικούς πόρους.

Ελιά: Από τον ψεκασμό στη συγκομιδή

Η χρήση των drones δεν περιορίζεται στην παρακολούθηση. Ήδη εξετάζεται η αξιοποίησή τους για φυτοϋγειονομικές εφαρμογές και λίπανση, ενώ αναπτύσσονται και εφαρμογές βιολογικής καταπολέμησης παρασίτων.

Σε ορεινούς ελαιώνες, όπου η πρόσβαση των τρακτέρ είναι δύσκολη ή επικίνδυνη, η δυνατότητα ενός drone να εκτελεί εργασίες αυτόνομα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο για τους εργαζομένους. Το ίδιο ισχύει και για εργασίες που απαιτούν επαναλαμβανόμενες μετακινήσεις σε απότομες πλαγιές.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η προοπτική χρήσης drones μεταφοράς για τη μετακίνηση της συγκομιδής από δύσβατα σημεία. Η εφαρμογή αυτή βρίσκεται ακόμη σε στάδιο μελέτης, ωστόσο δείχνει την κατεύθυνση προς την οποία κινείται η τεχνολογία.

Ποιους αφορά

Η ψηφιακή γεωργία δεν αφορά αποκλειστικά μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις. Οι ψηφιακές πλατφόρμες επιτρέπουν πλέον και σε μεσαίου μεγέθους παραγωγούς να παρακολουθούν τα αγροτεμάχιά τους σε πραγματικό χρόνο, να προγραμματίζουν εργασίες και να βελτιστοποιούν την άρδευση και τη λίπανση. Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιούν δεδομένα για την έγκαιρη ανίχνευση προσβολών από τη μύγα της ελιάς και άλλους εχθρούς της καλλιέργειας.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με μια ευρύτερη τάση αύξησης των επενδύσεων στην ψηφιακή γεωργία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Παγκόσμιο Συνέδριο Ελαιολάδου, οι παγκόσμιες επενδύσεις στην ψηφιακή καινοτομία για τον αγροδιατροφικό τομέα αυξήθηκαν κατά 21% το 2025, φθάνοντας τα 11,5 δισ. δολάρια.

Τα «αγκάθια»

Παρά την τεχνολογική πρόοδο, υπάρχουν σημαντικά εμπόδια. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένα από τα σημαντικότερα αφορά το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για τις εναέριες εφαρμογές φυτοϋγειονομικών προϊόντων.

Όπως υποστηρίζει το Fundación JAV, το υφιστάμενο πλαίσιο δεν διαφοροποιεί επαρκώς τις εφαρμογές μέσω drones από εκείνες που πραγματοποιούνται με αεροσκάφη, παρά τις διαφορές στην ακρίβεια και στην έκταση της διασποράς.

Παράλληλα, προβλήματα όπως η ανεπαρκής αγροτική συνδεσιμότητα, η περιορισμένη διαλειτουργικότητα μεταξύ ψηφιακών συστημάτων και η επιφυλακτικότητα μέρους των παραγωγών εξακολουθούν να λειτουργούν ως φρένο στην υιοθέτηση της τεχνολογίας.

Ωστόσο, η συλλογή εναέριων δεδομένων είναι μόνο ένα μέρος της διαδικασίας. Οι καλλιεργητές χρειάζονται γεωπόνους και εξειδικευμένους παρόχους υπηρεσιών για να μετατρέψουν τις εικόνες σε πρακτικές αποφάσεις πεδίου.

Σύμφωνα με το Fundación JAV, αυτή η τεχνολογική προσέγγιση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την αντιμετώπιση των πολλαπλών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι παραδοσιακοί ελαιώνες.

«Η ψηφιακή γεωργία που αντιπροσωπεύεται από drones και γεωργία ακριβείας είναι ζωτικής σημασίας για αυτόν τον στόχο, αλλά πιστεύουμε ότι η υπεράσπιση της ανταγωνιστικότητας των παραδοσιακών ελαιώνων απαιτεί πολυεπιστημονικές λύσεις που να καλύπτουν διάφορους τομείς», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Αυτές περιλαμβάνουν μεταρρυθμίσεις στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή μεγαλύτερης υποστήριξης στους παραδοσιακούς ελαιώνες, μαζί με ισχυρότερη διαφοροποίηση προϊόντων, προγράμματα πίστωσης άνθρακα, αναγεννητική γεωργία, αγροβολταϊκά και ψηφιακά εξοπλισμένες εταιρείες αγροτικών υπηρεσιών.

Συνεπώς, τα drones, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για τη διατήρηση της οικονομικής βιωσιμότητας της παραδοσιακής ελαιοκαλλιέργειας εν μέσω της κλιματικής αλλαγής, της έλλειψης εργατικού δυναμικού και του αυξανόμενου κόστους παραγωγής.

Πηγή: ΟΤ