Κρήτη: Γιατί σε ορισμένα χωριά οι ελιές μαζεύονται νωρίτερα από άλλα;

Η ποικιλία, το υψόμετρο, οι βροχοπτώσεις και ο επιθυμητός τύπος ελαιολάδου επηρεάζουν την περίοδο συγκομιδής – Γιατί δεν υπάρχει μία ημερομηνία που να ισχύει για όλο το νησί

Κάθε φθινόπωρο, η ελαιοσυγκομιδή γίνεται ένα από τα σημαντικότερα θέματα συζήτησης στην κρητική ύπαιθρο.

Σε ορισμένες περιοχές οι παραγωγοί ξεκινούν να μαζεύουν ελιές σχετικά νωρίς, ενώ σε άλλες οι εργασίες πραγματοποιούνται αρκετές εβδομάδες αργότερα.

Η διαφορά αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος παραγωγός βιάζεται ή καθυστερεί.

Η επιλογή της κατάλληλης στιγμής για τη συγκομιδή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, που μπορεί να διαφέρουν ακόμη και ανάμεσα σε δύο γειτονικούς ελαιώνες.

Γιατί δεν μαζεύονται όλες οι ελιές την ίδια περίοδο;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ποια ζώδια αφήνουν την καλύτερη εντύπωση και ποια τη χειρότερη

Η Κρήτη διαθέτει διαφορετικές κλιματικές και γεωγραφικές συνθήκες.

Οι παραθαλάσσιες περιοχές έχουν συνήθως διαφορετικό θερμοκρασιακό προφίλ από τους ορεινούς και ημιορεινούς οικισμούς.

Παράλληλα, η έκθεση στον ήλιο, οι βροχοπτώσεις και η διαθέσιμη υγρασία στο έδαφος επηρεάζουν την ανάπτυξη και την ωρίμανση του καρπού.

Έτσι, ακόμη και ελαιώνες της ίδιας ποικιλίας δεν φτάνουν απαραίτητα στο ίδιο στάδιο ωρίμανσης ταυτόχρονα.

Τι ρόλο παίζει η ποικιλία της ελιάς;

Η ποικιλία αποτελεί βασικό παράγοντα για την εξέλιξη της ωρίμανσης.

Στην Κρήτη καλλιεργείται εκτεταμένα η Κορωνέικη, ενώ υπάρχουν και άλλες ποικιλίες, όπως η Τσουνάτη, που συνδέεται ιδιαίτερα με περιοχές του νησιού.

Κάθε ποικιλία έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά ως προς την ανάπτυξη του καρπού, την ελαιοπεριεκτικότητα και την πορεία ωρίμανσης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να καθοριστεί μία κοινή ημερομηνία συγκομιδής για όλους τους ελαιώνες.

Πώς επηρεάζει το υψόμετρο;

Το υψόμετρο μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις θερμοκρασίες που επικρατούν σε έναν ελαιώνα.

Σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, οι χαμηλότερες θερμοκρασίες ενδέχεται να επιβραδύνουν ορισμένα στάδια ανάπτυξης και ωρίμανσης σε σχέση με θερμότερες περιοχές.

Ωστόσο, το υψόμετρο δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από τους υπόλοιπους παράγοντες.

Η έκθεση του χωραφιού, το μικροκλίμα και η ποικιλία μπορούν να διαφοροποιήσουν την εικόνα.

Για τον λόγο αυτό, δύο χωριά με παρόμοιο υψόμετρο δεν έχουν απαραίτητα την ίδια περίοδο συγκομιδής.

Τι σημαίνει όταν οι ελιές παραμένουν πράσινες;

Το χρώμα του καρπού αποτελεί μία από τις ενδείξεις της ωρίμανσης, αλλά δεν αρκεί από μόνο του για να καθορίσει την κατάλληλη στιγμή συλλογής.

Κατά την ωρίμανση, πολλές ποικιλίες περνούν από το πράσινο σε πιο σκούρες αποχρώσεις.

Η αλλαγή αυτή συνοδεύεται από μεταβολές στη σύσταση και στα χαρακτηριστικά του καρπού.

Ωστόσο, η εξωτερική εμφάνιση δεν δείχνει με ακρίβεια ούτε την τελική ποιότητα του ελαιολάδου ούτε την απόδοση του ελαιοτριβείου.

Γιατί ορισμένοι παραγωγοί επιλέγουν πρώιμη συγκομιδή;

Η πρώιμη συγκομιδή συνδέεται συχνά με την παραγωγή ελαιολάδου που έχει πιο έντονα ορισμένα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά.

Ένα πρώιμα συλλεγμένο ελαιόλαδο μπορεί να εμφανίζει έντονο φρουτώδες άρωμα, πικρότητα και πικάντικη αίσθηση.

Ωστόσο, τα χαρακτηριστικά αυτά εξαρτώνται από την ποικιλία, την κατάσταση του καρπού, τις συνθήκες έκθλιψης και άλλους παράγοντες.

Η πρώιμη συγκομιδή μπορεί επίσης να συνοδεύεται από χαμηλότερη απόδοση σε λάδι ανά κιλό ελαιοκάρπου.

Ο παραγωγός καλείται επομένως να σταθμίσει την ποιότητα, την ποσότητα και το οικονομικό αποτέλεσμα.

Γιατί άλλοι περιμένουν περισσότερο;

Καθώς ο καρπός ωριμάζει, μεταβάλλεται η περιεκτικότητά του σε λάδι και νερό.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αναμονή μπορεί να συνδέεται με μεγαλύτερη ανακτήσιμη ποσότητα ελαιολάδου.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερο παραμένουν οι ελιές στο δέντρο τόσο καλύτερο θα είναι το αποτέλεσμα.

Η υπερωρίμανση, οι προσβολές και οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα.

Η κατάλληλη περίοδος αποτελεί ισορροπία ανάμεσα σε διαφορετικούς στόχους.

Πώς επηρεάζουν οι πρώτες βροχές;

Οι φθινοπωρινές βροχοπτώσεις μπορούν να μεταβάλουν την υγρασία του εδάφους και του καρπού.

Η αύξηση του νερού στον ελαιόκαρπο μπορεί να επηρεάσει την απόδοση που υπολογίζεται ανά κιλό νωπού καρπού.

Γι’ αυτό η σύγκριση αποδόσεων πριν και μετά από βροχές χρειάζεται προσοχή.

Η βροχή δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το λάδι γίνεται καλύτερο ή χειρότερο.

Σημασία έχουν η συνολική κατάσταση του ελαιώνα, το στάδιο ωρίμανσης και οι συνθήκες συγκομιδής.

Ο δάκος μπορεί να αλλάξει τον προγραμματισμό

Ο δάκος της ελιάς αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εχθρούς της ελαιοκαλλιέργειας.

Οι προσβολές μπορούν να επηρεάσουν την ποσότητα και την ποιότητα της παραγωγής.

Όταν υπάρχουν αυξημένοι κίνδυνοι, ο προγραμματισμός της συγκομιδής μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή.

Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με βάση την πραγματική κατάσταση του ελαιώνα, τις επίσημες γεωργικές προειδοποιήσεις και τις οδηγίες αρμόδιου γεωπόνου.

Πόσο σημαντικό είναι το ελαιοτριβείο;

Η κατάλληλη ημερομηνία συλλογής δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας ποιότητας.

Σημαντικό ρόλο παίζει και ο χειρισμός του καρπού μετά τη συγκομιδή.

Οι ελιές πρέπει να προστατεύονται από τραυματισμούς, ακατάλληλη αποθήκευση και παρατεταμένες καθυστερήσεις πριν από την έκθλιψη.

Η γρήγορη και σωστή επεξεργασία μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση των χαρακτηριστικών του ελαιολάδου.

Πώς αποφασίζει τελικά ένας παραγωγός;

Η απόφαση δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο τι κάνουν οι γειτονικοί παραγωγοί.

Χρειάζεται αξιολόγηση της ποικιλίας, της ωρίμανσης, της υγείας του καρπού, της αναμενόμενης απόδοσης και των καιρικών συνθηκών.

Όπου είναι διαθέσιμες, οι αναλύσεις και οι συμβουλές εξειδικευμένων γεωπόνων μπορούν να βοηθήσουν στον καλύτερο προγραμματισμό.

Κάθε ελαιώνας έχει τον δικό του χρόνο

Η ελαιοσυγκομιδή στην Κρήτη δεν ξεκινά παντού την ίδια ημέρα, επειδή οι ελαιώνες δεν αναπτύσσονται κάτω από τις ίδιες συνθήκες.

Από την ποικιλία και το υψόμετρο μέχρι τις βροχές και την επιθυμητή ποιότητα του λαδιού, πολλοί παράγοντες καθορίζουν πότε συμφέρει να ξεκινήσει η συλλογή. Η σωστή στιγμή δεν είναι απαραίτητα η πιο πρώιμη ή η πιο όψιμη, αλλά εκείνη που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες κάθε παραγωγής.