Ένα όραμα δεκαετιών γίνεται πράξη – Έτοιμη να γράψει τη δική της γλωσσική ιστορία η Κρήτη

Το όνειρο του ομότιμου καθηγητή Γλωσσολογίας κ. Χριστόφορου Χαραλαμπάκη για ένα ολοκληρωμένο λεξικό της κρητικής διαλέκτου

Το μεγάλο του όνειρο, «τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου λεξικού της κρητικής διαλέκτου από τη μια άκρη της Κρήτης ως την άλλη», αποκάλυψε σε δήλωσή του στο Cretaone ο ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ, Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, στο περιθώριο της εκδήλωσης για την απονομή του βραβείου «Μιλτιάδη Καράτζη» που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας στο Επιμελητήριο Ηρακλείου.

Όπως είπε, το έργο αυτό θα αποτυπώνει «την εκφραστική πληρότητα της κρητικής από άκρη σε άκρη του νησιού», ενώ παραδέχτηκε πως, παρότι έχει ήδη συντάξει το λεξικό της Κοινής Νέας Ελληνικής, νιώθει «ενοχές» που δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει το λεξικό αφιερωμένο στην ιδιαίτερη πατρίδα του. «Αυτός είναι ο επόμενος μεγάλος στόχος, με τη συνεργασία νέων, δυναμικών επιστημόνων. Έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας», τόνισε.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η πρόταση για τη δημιουργία λεξικού της κρητικής διαλέκτου δεν είναι καινούργια. Πριν από σαράντα και πλέον χρόνια είχε απορριφθεί από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, ωστόσο χθες έτυχε της ενθουσιώδους αντίδρασης των εκπροσώπων του Κοινοβουλίου, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αλλά και των εκπροσώπων του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, γεγονός που προμηνύει πως το όνειρο του κ. Χαραλαμπάκη δεν αποκλείεται σύντομα να λάβει «σάρκα και οστά»!

Ο ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ κ. Χριστόφορος Χαραλαμπάκης

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Έκτακτο Επίδομα Καλοκαιριού 2026: Άνοιξαν οι αιτήσεις – Ποιοι είναι δικαιούχοι

«Η γλώσσα μας παραμένει ζωντανή, πλούσια, ανεξάντλητη»

Ο καθηγητής εξέφρασε έντονη συγκίνηση για την τιμητική διάκριση από τον Σύλλογο Φίλων ΙΤΕ, σημειώνοντας ότι η αναγνώριση από την κρητική γη και την επιστημονική κοινότητα του Ιδρύματος έχει για εκείνον «πολλαπλούς συμβολισμούς».

Υπογράμμισε ότι η Κρήτη βρίσκεται σταθερά στον πυρήνα των ερευνητικών του ενδιαφερόντων και ότι, παρά τα ταξίδια του σε όλο τον κόσμο, «πάντα επιστρέφει στον ευλογημένο αυτό τόπο με τη λαμπρή ιστορία».

Μιλώντας για τη γλώσσα, ανέφερε πως ο ίδιος αισθάνεται συχνά σαν «γλωσσολόγος που πλέει με ένα καρυδότσουφλο στον ωκεανό της ελληνικής», θέλοντας να περιγράψει τον πλούτο και την εκφραστική της δύναμη. Θύμισε ότι η σύγχρονη επιστήμη εξακολουθεί να βασίζεται σε όρους που σχηματίζονται από ελληνικά μορφήματα, με 850 νεολογισμούς να προέρχονται από το «βίο-» και περίπου 2.500 από το «τηλε-». «Η γλώσσα μας παραμένει ζωντανή, πλούσια, ανεξάντλητη», σημείωσε.

Ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ. Ευγένιος, η κ. Anastasiia Volodko και ο Deputy COO του Ομίλου Καράτζη κ. Μιλτιάδης Καράτζης

Η Κρήτη είναι ένα νησί με παιδεία, πολιτισμό και βαριά πνευματική παράδοση

Στις δηλώσεις του αναφέρθηκε και στους μεγάλους δασκάλους που τον σημάδεψαν, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στον Στυλιανό Αλεξίου, ο οποίος «του άνοιξε δρόμους». Μίλησε, επίσης, για τη διαχρονική επίδραση του έργου του Νίκου Καζαντζάκη στη ζωή και τη σκέψη του.

Όπως αποκάλυψε, είχε διαβάσει όλο το έργο του ήδη από τα δεκαπέντε του, ενώ έχει συγγράψει δέκα μεγάλες μελέτες γύρω από αυτό. Θυμήθηκε μάλιστα ότι, όταν πέθανε ο Καζαντζάκης, είδε για πρώτη φορά τον πατέρα του να κλαίει – μια στιγμή που, όπως είπε, τον σημάδεψε βαθιά.

Τέλος, έστειλε μήνυμα πως «η Κρήτη δεν είναι αυτό που παρουσιάζουν συχνά τα μέσα ενημέρωσης με τον σκανδαλοθηρικό φακό τους», αλλά «ένα νησί με παιδεία, πολιτισμό και βαριά πνευματική παράδοση». Ανέφερε χαρακτηριστικά τις εμβληματικές μορφές που ανέδειξε ο τόπος  –Ελευθέριο Βενιζέλο, Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, Βιτσέντζο Κορνάρο και Νίκο Καζαντζάκη- συμπληρώνοντας ότι «η πολιτισμική μας κληρονομιά είναι ευθύνη και πυξίδα για το μέλλον».

Δείτε επίσης:

Συγκίνηση στην απονομή του Βραβείου «Μιλτιάδη Καράτζη» στο Ηράκλειο – Απονεμήθηκε στον ερευνητή Δημήτρη Ζαρίδη