Ένας 2ος ΒΟΑΚ για το νερό στην Κρήτη! Ο Πρόεδρος του ΟΑΚ Θοδωρής Νίνος αναλύει τον σχεδιασμό μετά τη σύσκεψη υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Αλμυρός ποταμός, φράγμα στο Γιόφυρο και νέοι αγωγοί στην πρώτη γραμμή του κάδρου 

Ένας 2ος ΒΟΑΚ, με έργα δηλαδή που φτάνουν συνολικά στα 2 δις ευρώ ξεπροβάλλει στον σχεδιασμό για το νερό στην Κρήτη, με το τελικό οδικό χάρτη να αναμένεται σε έναν περίπου χρόνο από σήμερα.

Μιλώντας στο cretaone.gr, ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης Α.Ε Θοδωρής Νίνος κάνει ένα πρώτο «ταμείο» μετά την σύσκεψη στην περιφέρεια Κρήτης υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, παρουσία Υπουργών και δημάρχων. Και ξεδιπλώνει τον σχεδιασμό, με βάση το αρχικό στίγμα που δόθηκε από τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη, και υπό την αίρεση-με βάση την πρωθυπουργική οδηγία, ότι το τελικό πλάνο για την ενιαία διαχείριση των υδάτων στην Κρήτη θα προκύψει ως αποτέλεσμα σύνθεσης μετά από διαβούλευση όλων των εμπλεκομένων φορέων.

Θοδωρής Νίνος-Πρόεδρος Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης Α.Ε

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

«Καλό ταξίδι μάνα μου αγαπημένη»: Βαρύ το πένθος για την οικογένεια Κεφαλογιάννη

Σε κάθε περίπτωση, αυτό που έγινε απολύτως καθαρό από τον πρωθυπουργό, είναι ότι προτείνεται κυβερνητικά όλο το φιλόδοξο εγχείρημα για την μετάβαση σε μια ενιαία διαχείριση των υδάτων στο νησί μας να προχωρήσει υπό την «ομπρέλα» του  Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης που θα μετεξελιχθεί στον καινούριο, ενιαίο αυτό φορέα.

Όπως εξηγεί ο κ. Νίνος εφόσον γίνει οριστικά αποδεκτό αυτό, θα χρειαστεί ένας εύλογος χρόνος, περί τους 12 μήνες, για να μεταπηδήσει ο ΟΑΚ Α.Ε από τη σημερινή του μορφή στο νέο σχήμα. Παράλληλα, σε συνεννόηση με το κεντρικό κράτος, την αυτοδιοίκηση και τους τοπικούς φορείς  θα γίνει και μια προτεραιοποίηση σε επίπεδο έργων. Έργων για τα οποία υπάρχει ήδη ένας πρώτος «μπούσουλας». Δεν είναι άλλος από το master plan που είχε εκπονήσει ο Οργανισμός το 2022, με τους νέους αγωγούς Μαλίων και Τυλίσου, την αξιοποίηση των  νερών του Αλμυρού ποταμού και το πολυσυζητημένο φράγμα στο Γιόφυρο να φιγουράρουν στην πρώτη γραμμή του κάδρου.

Το πρώτο «ταμείο» για τη σύσκεψη υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη  

Κάνοντας ένα πρώτο απολογισμό, ένα πρώτο «ταμείο» για τα όσα ειπώθηκαν στη σύσκεψη της Δευτέρας υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης ανέφερε:

«Στη  διάρκεια της σύσκεψης με τον κ. πρωθυπουργό δόθηκε ένα στίγμα, έτσι ένα γενικό πλάνο και για πρώτη φορά πάμε σε αυτό που λέμε ενιαία διαχείριση των υδάτων στην Κρήτη. Νομίζω ότι για πρώτη φορά ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση ήρθαν με σαφείς θέσεις όσον αφορά το θέμα της διαχείρισης υδατικών πόρων της Κρήτης. Με σαφήνεια διατυπώθηκε το πλαίσιο το οποίο φαίνεται να προκρίνεται ως κυβερνητική επιλογή. Τοποθετήθηκε όμως στο τραπέζι του διαλόγου με τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι δεσμευτικό παρά μόνο εάν υπάρχει η έγκριση μετά από διαβούλευση και σύνθεση απόψεων από την τοπική αυτοδιοίκηση. Κι αυτό αξιολογήθηκε θετικά νομίζω από όλους τους παριστάμενους, προεξάρχοντος του Περιφερειάρχη και του Πρόεδρου  της ΠΕΔ Κρήτης, αλλά και των δημάρχων που ήταν παρόντες. Επίσης αξιολογήθηκε πολύ θετικά το καθαρό στίγμα που δόθηκε από πλευράς κυβέρνησης ότι θέλει να κινηθούν τα πάντα με ταχύτητα και να μην εφησυχάσει κανείς».

«Τα δύο θετικά που κρατάω εγώ προσωπικά από τη συνάντηση αυτή είναι πρώτον ότι ξεκαθάρισε και ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο αρμόδιος Υπουργός αλλά και ο Αντιπρόεδρος Κυβέρνησης ,  ότι είναι πλέον ειλημμένη  απόφαση να περάσουμε στο μοντέλο της ενιαίας διαχείρισης στο επίπεδο του υδατικού δυναμικού της Κρήτης. Αυτό είναι το πρώτο και νομίζω το πιο σημαντικό από όλα.

Το δεύτερο είναι ότι προκρίνεται ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης από την κυβέρνηση να μετασχηματιστεί στο φορέα που θα αναλάβει την ενιαία διαχείριση της Κρήτης.

Εδώ πρέπει να διευκρινήσουμε βεβαίως ότι αυτό προκρίνει καθαρά η κυβέρνηση μεν, το θέτει όμως δε κι αυτό σε διαβούλευση και στην κρίση της τοπικής αυτοδιοίκησης αν συμφωνεί. Η αίσθηση μας είναι ότι είναι θετικοί όλοι στο να αναδειχθεί ο ΟΑΚ στον ρόλο αυτό του ενιαίου φορέα, ακόμα και κάποιοι δήμαρχοι ή αιρετοί οι οποίοι στο παρελθόν είχαν εκφράσει επιφυλάξεις απέναντι στον Οργανισμό» σημείωσε ο Θοδωρής Νίνος για να προσθέσει:

«Άρα, αφού δεν υπήρξε κάποια αντιπρόταση ή κάτι διαφορετικό στο πλαίσιο αυτό που έθεσε ο Πρωθυπουργός ότι θα κινηθούμε με πολύ γρήγορους ρυθμούς πλέον στο να παρθούν  αποφάσεις   και μετά να ξεκινήσει αυτή η διαδικασία της μετάβασης η οποία προφανώς δεν μπορεί να γίνει μια μέρα στην άλλη. Έχω πει πολλές φορές θα χρειαστεί τουλάχιστον ένας χρόνος ώστε ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης Α.Ε να μπορέσει να μεταπηδήσει από τη σημερινή του μορφή και οργάνωση στον φορέα εκείνο ο οποίος θα μπορεί με επιτυχία να διαχειριστεί τους ιδανικούς πόρους του νησιού. Όλου του νησιού. Και για να δημιουργηθούν και οι προϋποθέσεις που πρέπει να υπάρχουν για αυτό που έχει οριστεί ως ζητούμενο αναφορικά με το «στοίχημα» της ενιαίας διαχείρισης. Δεν μιλάμε, και το τονίζω για να μην υπάρχει παρανόηση ,  για μικροδιαχείριση όσον αφορά δηλαδή απλώς στην κοστολόγηση και τη λειτουργία ως ενός παρόχου  του νερού προς τους καταναλωτές (θα το πω έτσι με όρους εμπορίου αν και δεν είναι απόλυτα δόκιμοι μια και μιλάνε για ένα δημόσιο αγαθό ) μέσω των ΔΕΥΑ και των ΤΟΕΒ».

Το εγχείρημα της ενιαίας διαχείρισης υδάτων, οι προκλήσεις και τα επόμενα βήματα

«Το κεντρικό ζητούμενο με βάση το αρχικό τουλάχιστον πλάνο που έχει συμφωνηθεί, είναι να υπάρξει ένας στρατηγικός σχεδιασμός πάνω στον οποίο ο ενιαίος πλέον  φορέας με γρήγορους ρυθμούς θα προτείνει, θα μελετά και με κατάλληλα εργαλεία, σε συνεννόηση και συνεργασία με την κεντρική πολιτική με την κυβέρνηση θα μπορεί να υλοποιεί έργα.

Με  απόλυτη προτεραιότητα στην πρώτη φάση, στο να καλυφθούν οι ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί  αυτή τη στιγμή σε συγκεκριμένα σημεία της Κρήτης , ιδιαίτερα την Ανατολική Κρήτη. Και κατόπιν, σε δεύτερο χρόνο να μελετά και να κατασκευάζει προληπτικά για να θωρακίζει και να αναβαθμίζει την ανθεκτικότητα υποδομών και περιοχών απέναντι σε μελλοντικές προκλήσεις και απαιτήσεις. Γνωρίζουμε άλλωστε  τι ανάγκες θα έχει η Κρήτη σε υδατικούς  πόρους μετά από δέκα, είκοσι και πενήντα χρόνια.  Για αυτά όλα υπάρχουν μαθηματικά μοντέλα και μετρήσεις και μέσω από το master plan που είχαμε εκπονήσει το 2022.  Προφανώς ο φορέας, ο οποίος  θα προκύψει θα λάβει υπόψη του και θα αξιοποιήσει το master plan του οργανισμού της Κρήτης το οποίο αφορούσε το σύνολο του νησιού. Αφορούσε σε αναγκαιότητα και προτεραιοποίηση έργων και σε διαχείριση υποδομών ίδρυσης αλλά και τις
απαραίτητες υποδομές για την βιωσιμότητα σε θέματα και ύδρευσης και άρδευσης αλλά και αντιπλημμυρικής προστασίας» υπογράμμισε ο κ. Νίνος μιλώντας για την επόμενη πλέον ημέρα αναφορικά με το κεφάλαιο που λέγεται διαχείριση του νερού στην Κρήτη και συμπήρωσε:

«Άρα υπάρχει ένα πολύ αξιόλογο υπόβαθρο, το οποίο μπορούμε να το αξιοποιήσουμε αμέσως, να πατήσουμε πάνω σε αυτό και να κάνουμε το σχεδιασμό με βασικό άξονα την προτεραιοποίηση των έργων και την επιλογή των έργων με κριτήριο τη σχέση  κόστους-ωφέλειας! Δηλαδή το τι κόστος έχει ένα έργο, τι ασφάλεια έχει, πόσο πολλαπλασιαστικά μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος της εξασφάλισης ύδρευσης ή άρδευσης».

Ένας 2ος ΒΟΑΚ με έργα 2 δις ευρώ για το νερό στην Κρήτη – Τα έργα που είναι σε άμεση προτεραιότητα

Όπως τόνισε στο cretaone.gr ο πρόεδρος του ΟΑΚ Α.Ε , σε βάθος πολλών ετών ο σχεδιασμός για τα έργα στο μέτωπο του νερού αντιστοιχεί, σαν τάξη μεγέθους ,σε έναν 2ο ΒΟΑΚ.

«Ένα μεγάλο θέμα που παραμένει ανοιχτό γιατί δεν έκλεισε στην συνάντηση με τον πρωθυπουργό,  είναι το χρηματοδοτικό δηλαδή το πώς ακριβώς θα  χρηματοδοτηθούν αυτά τα έργα . Θυμίζω ότι το master plan του οργανισμού έχει καταλήξει με πίνακες και τεκμηριωμένα στοιχεία  σε ένα συνολικό αναπτυξιακό πλάνο το οποίο για όλη την Κρήτη, με τις τότε τιμές του 2022 κοστολογήθηκε γύρω στα  1,7 με 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Μιλάμε φυσικά για ένα  τεράστιο κόστος και  προφανώς δεν μπορεί  να ολοκληρωθούν όλα αυτά τα έργα, πάνω από 200 έργα,  ούτε σε 5 ούτε σε 10 χρόνια. Ο φορέας θα προτεραιοποιήσει και θα επιταχύνει την κατασκευή στοχευμένα κάποιων έργων. Κάποια έργα μπορεί να θεωρήσεις ότι είναι και
για ύδρευση και για αντιπλημμυρική προστασία όπως είναι το φράγμα στο Γιόφυρο, το οποίο είναι δεδομένα ένα έργο σε προτεραιότητα.

Ένα άλλο το οποίο  σίγουρα έχει προτεραιότητα και πρέπει να τρέξει άμεσα είναι τα έργα αντικατάστασης  των δύο αγωγών που υδροδοτούν το Ηράκλειο από Τύλισο και από Μάλια. Αυτά έχουν ήδη προχωρήσει. Θεωρούμε ότι οι απώλειες που έχουν αυτοί οι 2 αγωγοί είναι υπερβολικά υψηλές οπότε η αντικατάστασή τους αυτόματα θα οδηγήσει σε μια σημαντική εξοικονόμηση πόρου, αλλά και ποιοτικής αναβάθμισης του νερού» σημείωσε χαρακτηριστικά ο Θοδωρής Νίνος.

Το πλάνο για τον Αλμυρό ποταμό, οι προοπτικές και οι επιμέρους παράμετροι

Όπως εξηγεί ο Θοδωρής Νίκος, κυρίαρχο έργο  στην ατζέντα του υπό διαμόρφωση οδικού χάρτη για την διαχείριση των υδάτων στην Κρήτη είναι η αξιοποίηση του Αλμυρού ποταμού. Αυτή όμως όπως τονίζει εμφατικά, πρέπει να γίνει προσεκτικά και σωστά, με το τοπίο να ξεκαθαρίζει όχι πολύ μακριά από σήμερα, αλλά στους επόμενους 5-6 μήνες.

«Στην περίπτωση της πηγής του Αλμυρού αυτό το οποίο πρέπει να διευκρινιστεί το οποίο δεν έχει λυθεί ακόμα, είναι ο τρόπος, το τεχνικό μοντέλο.  Το με ποιον τρόπο θα ενσωματωθεί ο Αλμυρός στο υδατικό ισοζύγιο  της Κρήτης παραμένει το ζητούμενο. Γιατί γιατί αν παρατηρήσει κάποιες μελέτες που έχουν ξεκινήσει από τη δεκαετία του ’60 και φτάνουν μέχρι και πριν δύο-τρία χρόνια πριν η μεταβλητότητα της δυνατότητας αυτής της πηγής να δίνει πόσιμο νερό είναι εξαιρετικά υψηλή. Το πώς λοιπόν θα γίνει και θα απαντηθεί σε ένα διάστημα 5-6 μηνών. Δεν μιλάμε να μπούμε σε μια ατέρμονη συζήτηση πάλι όπου ο καθένας με δικές του δυνάμεις θα ψάχνει να δει με ποιο τρόπο θα ενσωματώσει τον Αλμυρό. Αυτό που είπα πριν δηλαδή ένα σταθερό συντελεστή κόστους- ωφέλειας θα πρέπει να επιλεχθεί με ποιο τρόπο και με τι έργα θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε και πόσες μέρες σταθερά τον χρόνο θα μπορούμε να παίρνουμε νερό χωρίς επεξεργασία από τον Αλμυρό. Και προφανώς μιλάμε για αξιοποίηση και για  τις υπόλοιπες μέρες με μια  επεξεργασία ή και με ανάμιξη σε ένα φράγμα γιατί και τις μέρες έχει μια ήπια υφαλμύρωση μπορείς να το πάρεις και να το αναμίξεις με γλυκό  νερού και να πετύχεις ένα πολύ καλής ποιότητας  νερό.

Όλα όλα αυτά όμως είναι θέμα επιστημονικών μετρήσεων και μελετών και δεν είναι το τι θέλουμε εμείς. Προφανέστατα θέλουμε να αξιοποιήσουμε τον αλμυρό αλλά είναι το ζητούμενο να μπορούμε να πάρουμε με σταθερότητα συγκεκριμένες ποσότητες ώστε τα χρήματα που θα δαπανηθούν εκεί να είμαστε βέβαιοι ότι θα έχουν την απόδοση την οποία ζητάει η Ανατολική Κρήτη. Θα πρέπει να γίνει ένα σύμπλεγμα έργων το οποίο να λειτουργεί με τρόπο πολυ-επίπεδο. Δηλαδή όχι μόνο το καλό πόσιμο νερό να μπορεί να μπαίνει κατευθείαν στο δίκτυο  αλλά και σε ένα 2ο επίπεδο, αλλά να μπορεί επίσης να αποθηκεύεται αυτό το νερό, για να το αξιοποιούμε π.χ  στους καλοκαιρινούς μήνες που έχουμε την  κορύφωση της ζήτησης σε νερό» ανέφερε ο πρόεδρος του ΟΑΚ Α.Ε και κατέληξε:

«Άρα είναι ξεκάθαρο ότι πόσον αφορά στον Αλμυρό μιλάμε για  πολύ σύνθετο project το οποίο θα πρέπει, πριν προχωρήσουμε σε οποιαδήποτε υλοποίηση, να είμαστε 100% βέβαιοι με επιστημονικά δεδομένα ότι θα λειτουργήσει όπως σίγουροι ήμασταν και με το φράγμα  Αποσελέμη όταν ολοκληρώθηκε το κομμάτι της λειτουργικότητάς του με τη σήραγγα από το Οροπέδιο Λασιθίου. Ακριβώς την ίδια εξίσωση πρέπει να λύσουμε και στον Αλμυρό . θέλω να καταλήξω δηλαδή στο εξής. Ότι τι κι ο Αλμυρός είναι μια πρώτη τάξεως  ευκαιρία για να μπορέσουμε να ενισχύσουμε το υδάτινο ισοζύγιο  της Ανατολικής Κρήτης και να πάμε με θετικό πρόσημο αλλά πρέπει να το κάνουμε με βεβαιότητα ότι αυτό θα λειτουργεί σωστά».