Ενεργειακός συναγερμός στην Ευρώπη: Εκτόξευση τιμών στο ρεύμα ενόψει χειμώνα – Οι φόβοι για νέο κύμα ακρίβειας

Η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου και οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή πιέζουν ξανά τις χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας – Στο επίκεντρο η Γερμανία και η εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές ΥΦΑ

Καθώς η Ευρώπη εισέρχεται στον χειμώνα, οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας εκπέμπουν το ισχυρότερο προειδοποιητικό σήμα από την εποχή της ενεργειακής κρίσης.

Η χονδρική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας για τον Ιανουάριο στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της περιοχής, διαπραγματεύεται πάνω από 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα στο Ευρωπαϊκό Χρηματιστήριο Ενέργειας, σημειώνοντας άνοδο άνω του 60% σε σχέση με πέρυσι. Ο κύριος παράγοντας είναι το φυσικό αέριο, η τιμή του οποίου έχει εκτοξευθεί τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς η Ευρώπη αγωνίζεται να αναπληρώσει τα αποθέματά της εν μέσω εντεινόμενου ανταγωνισμού για το καύσιμο. Ο πόλεμος στο Ιράν έχει επιτείνει την πίεση, καθώς το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχει διακόψει τις προμήθειες από το Κατάρ.

Η αύξηση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας έρχεται την ώρα που η ήπειρος προσπαθεί να ηλεκτροδοτήσει την οικονομία της και να μειώσει την εξάρτησή της από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, τα οποία την έχουν εκθέσει επανειλημμένα σε απότομες αυξήσεις των τιμών όταν διακόπτονται οι προμήθειες. Η Ευρώπη έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο από τότε που η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πυροδότησε μια ενεργειακή κρίση πριν από τέσσερα χρόνια, βοηθώντας την περιοχή να αντιμετωπίσει τον φετινό ενεργειακό κλονισμό καλύτερα από ό,τι πολλοί φοβούνταν αρχικά.

Αυξημένο κόστος και πληθωριστικές πιέσεις

Ωστόσο, η άνοδος των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας αυτόν τον χειμώνα υπογραμμίζει πόσο εξαρτημένη παραμένει η Ευρώπη από καύσιμα όπως το φυσικό αέριο και ο άνθρακας – και πόσο γρήγορα οι αναταραχές στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας μπορούν ακόμα να μετακυληθούν στην οικονομία της. Το υψηλότερο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας απειλεί να αυξήσει τους λογαριασμούς των νοικοκυριών και τα έξοδα των επιχειρήσεων, ενισχύοντας τις πιέσεις για πληθωρισμό, ακριβώς τη στιγμή που οι επενδυτές στοιχηματίζουν σε περαιτέρω αυξήσεις των επιτοκίων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θλίψη στην Επισκοπή για τον θάνατο του Γιώργου Μακράκη

Αποτελούν επίσης πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα για τις κυβερνήσεις που έχουν δαπανήσει δισεκατομμύρια ευρώ για την προστασία των καταναλωτών από ενεργειακές κρίσεις, προωθώντας παράλληλα τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.

Ταυτόχρονα, ο περιορισμός της λειτουργίας του πυρηνικού στόλου της Γαλλίας λόγω καύσωνα και απεργιών, καθώς και τα χαμηλά αποθέματα υδροηλεκτρικής ενέργειας, έχουν επιβαρύνει περαιτέρω το ηλεκτρικό σύστημα φέτος. Και χωρίς κανένα σημάδι ότι ο πόλεμος στο Ιράν πλησιάζει στο τέλος του, τα προβλήματα που σχετίζονται με τις τιμές ενδέχεται να επιδεινωθούν ακόμη περισσότερο.

«Υπάρχει πιθανότητα για υψηλότερες τιμές στην ηλεκτρική ενέργεια και ίσως για ταχύτερη άνοδο από ό,τι έχουμε δει μέχρι τώρα», δήλωσε ο Ulf Ek, διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων στο hedge fund Northlander Commodity Advisors LLP, που ειδικεύεται στα εμπορεύματα. «Μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα είναι ένας χειμώνας με πολύ άνεμο και ήλιο, και αν όχι, τότε οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου και του άνθρακα θα ανέβουν».

Σε έναν κρύο χειμώνα, με τις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή να παραμένουν περιορισμένες, ο Ek προβλέπει ότι οι χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξηθούν έως και 50%. Ο αντίκτυπος στους λογαριασμούς των καταναλωτών δεν θα είναι τόσο δραματικός, καθώς οι προμηθευτές συνήθως αγοράζουν ηλεκτρική ενέργεια εκ των προτέρων σε χαμηλότερες τιμές, ενώ η αύξηση θα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι λογαριασμοί ενέργειας των νοικοκυριών αναμένεται να αυξηθούν κατά 25% τον Ιανουάριο, ενώ στη Νορβηγία οι κρατικές επιδοτήσεις θα προστατεύσουν σε μεγάλο βαθμό τους καταναλωτές από τις υψηλότερες χονδρικές τιμές.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε πολύ ισχυρότερη θέση από ό,τι κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν η διακοπή των προμηθειών μέσω των ρωσικών αγωγών οδήγησε τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας σε ύψος άνω των 1.000 ευρώ ανά μεγαβατώρα, πάνω από πέντε φορές τις τρέχουσες τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης για τον επόμενο Ιανουάριο. Από τότε, η περιοχή έχει αναπτύξει περισσότερες υποδομές για την εισαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχει μειώσει την κατανάλωση καυσίμων και έχει διαφοροποιήσει τους προμηθευτές της, καθιστώντας λιγότερο πιθανή μια απόλυτη έλλειψη, ακόμη και αν οι τιμές αυξηθούν.

Αυτή η ανθεκτικότητα έχει συνοδευτεί από ένα αντίτιμο. Η Ευρώπη είναι πλέον πιο εκτεθειμένη στην παγκόσμια αγορά ΥΦΑ, όπου ανταγωνίζεται αγοραστές από άλλα μέρη του κόσμου για τα φορτία. Αυτό σημαίνει ότι διαταραχές που συμβαίνουν χιλιάδες μίλια μακριά μπορούν γρήγορα να έχουν αντίκτυπο στις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.

Η αύξηση αυτή θα μπορούσε να δώσει ώθηση στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών ανανεώσιμης ενέργειας, οι οποίοι επωφελούνται όταν τα ακριβότερα καύσιμα καθορίζουν την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Με τις τιμές να κινούνται ανοδικά, εταιρείες όπως η γερμανική RWE AG, η Engie SA και η EDP Renewables SA θα μπορούσαν να καταγράψουν κέρδη το επόμενο έτος κατά 10% υψηλότερα από τις τρέχουσες εκτιμήσεις, σύμφωνα με έρευνα του Ahmed Farman, αναλυτή της Jefferies.

Τα όρια των Ανανεώσιμων Πηγών κατά τον χειμώνα

Η επέκταση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές έχει συμβάλει στην προστασία της Ευρώπης από τις διακυμάνσεις των τιμών των ορυκτών καυσίμων. Χωρίς την ηλιακή ισχύ που προστέθηκε από το 2021, για παράδειγμα, οι μέσες χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη θα ήταν 30% υψηλότερες αυτό το καλοκαίρι, σύμφωνα με ανάλυση της Baringa που παρασχέθηκε στο Bloomberg News.

Η ηλιακή ενέργεια έχει πολύ μικρότερη επίδραση το χειμώνα, ιδίως στη Βόρεια Ευρώπη, όπου οι σύντομες, συννεφιασμένες ημέρες μειώνουν την παραγωγή σε ένα κλάσμα των καλοκαιρινών επιπέδων. Αυτό αφήνει τα αιολικά πάρκα να παρέχουν φθηνή, πράσινη ενέργεια και να περιορίζουν τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα. Και ενώ ο αυξανόμενος στόλος ανεμογεννητριών της Ευρώπης μπορεί να παράγει σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, οι περίοδοι αέρα — που συχνά συμπίπτουν με κύματα ψύχους — μπορούν να αφήσουν την περιοχή εκτεθειμένη σε υψηλότερες τιμές.

«Δεν υπάρχουν πολλά που μπορούν να προστατεύσουν τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας», δήλωσε η Florence Schmit, ανώτερη στρατηγική αναλύτρια στον τομέα της ενέργειας στη aboRbank. «Ο τομέας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αναπτύσσεται, αλλά δεν είναι αρκετά ισχυρός ώστε να αντισταθμίσει αυτή την τεράστια εξάρτηση από το φυσικό αέριο».

Τα ακριβά εργοστάσια φυσικού αερίου εξακολουθούν να είναι ζωτικής σημασίας για την ισορροπία του συστήματος και πιθανότατα θα παραμείνουν έτσι για πολλά ακόμη χρόνια. Η Γερμανία προκήρυξε πρόσφατα δημοπρασία για την κατασκευή περισσότερων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο το φυσικό αέριο στο δίκτυό της. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επίσης εξετάσει το ενδεχόμενο να προσφέρει υψηλότερες τιμές για να τονώσει τις επενδύσεις σε νέους σταθμούς φυσικού αερίου, παρά τα σχέδια για την κατασκευή ενός ρεκόρ αριθμού νέων υπεράκτιων αιολικών πάρκων.

Ωστόσο, το υψηλό κόστος θα μπορούσε να είναι βραχύβιο αν η σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν ηρεμήσει. Και αν η Ευρώπη είναι τυχερή και έχει ήπιο, άνεμο και βροχερό καιρό, η περιορισμένη ζήτηση και η ισχυρή παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσαν να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση, ιδίως αν οι τιμές του φυσικού αερίου μειωθούν περαιτέρω.

«Αντιμετωπίζουμε έναν επώδυνο χειμώνα, έναν δύσκολο χειμώνα», δήλωσε ο Caspian Conran, οικονομολόγος της Baringa. «Θα υπάρξει μια σημαντική αύξηση στους λογαριασμούς ενέργειας αυτόν τον χειμώνα, αλλά δεν αναμένεται να φτάσει στα επίπεδα της Ουκρανίας».

Πηγή: imerisia.gr