Τι δείχνουν έρευνες

Σύμφωνα με έρευνα του The Reading Agency, το 50% των ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο δηλώνει ότι δεν διαβάζει τακτικά (από 42% το 2015), ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις νέους ηλικίας 16-24 ετών λέει ότι δεν υπήρξε ποτέ αναγνώστης.

Αλλά ποιες είναι οι επιπτώσεις; Θα επηρεάσει η προτίμηση των ανθρώπων για το βίντεο έναντι του κειμένου τον εγκέφαλό μας ή την εξέλιξή μας ως είδος; Έχουν διαφορετική δομή στον εγκέφαλο οι καλοί αναγνώστες; Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο NeuroImage, αποκαλύπτει την απάντηση.

Αναλύθηκαν δεδομένα ανοιχτής πρόσβασης από περισσότερους από 1.000 συμμετέχοντες και βρέθηκε ότι οι αναγνώστες με διαφορετικές ικανότητες είχαν ξεχωριστά χαρακτηριστικά στην ανατομία του εγκεφάλου.

Η δομή δύο περιοχών στο αριστερό ημισφαίριο, που είναι κρίσιμες για τη γλώσσα, ήταν διαφορετική σε ανθρώπους που ήταν καλοί στην ανάγνωση.

«Η μία περιοχή ήταν το πρόσθιο τμήμα του κροταφικού λοβού. Ο αριστερός κροταφικός πόλος βοηθά στη συσχέτιση και κατηγοριοποίηση διαφόρων τύπων σημαντικών πληροφοριών. Για να συνθέσουμε τη σημασία μιας λέξης, όπως πόδι, αυτή η περιοχή του εγκεφάλου συσχετίζει τις οπτικές, αισθητηριακές και κινητικές πληροφορίες που δείχνουν πώς φαίνονται, πώς αισθάνονται και πώς κινούνται τα πόδια», εξηγεί ένας από τους ερευνητές.

Η άλλη ήταν ο έλικας του Heschl, μία αναδίπλωση στο άνω μέρος του κροταφικού λοβού που φιλοξενεί τον ακουστικό φλοιό (ο φλοιός είναι το εξωτερικό στρώμα του εγκεφάλου). Η καλύτερη ικανότητα ανάγνωσης συνδέθηκε με μεγαλύτερο πρόσθιο τμήμα του κροταφικού λοβού στο αριστερό ημισφαίριο σε σύγκριση με το δεξί. Είναι λογικό το γεγονός ότι μια μεγαλύτερη περιοχή του εγκεφάλου αφιερωμένη στη σημασία διευκολύνει την κατανόηση των λέξεων και, επομένως, την ανάγνωση.

Αυτό που μπορεί να φαίνεται λιγότερο προφανές είναι ότι ο ακουστικός φλοιός σχετίζεται με την ανάγνωση. Δεν είναι η ανάγνωση κυρίως μια οπτική δεξιότητα; Όχι μόνο. Για να αντιστοιχίσουμε γράμματα με φωνητικούς ήχους, πρέπει πρώτα να έχουμε επίγνωση των ήχων της γλώσσας. Αυτή η φωνολογική επίγνωση αποτελεί έναν καλά τεκμηριωμένο προάγγελο της ανάπτυξης της ανάγνωσης στα παιδιά.

Ένας λεπτότερος αριστερός έλικας του Heschl έχει προηγουμένως συσχετιστεί με τη δυσλεξία, η οποία περιλαμβάνει σοβαρές δυσκολίες στην ανάγνωση. Η έρευνα δείχνει ότι αυτή η διακύμανση στο πάχος του φλοιού δεν ορίζει απλώς μια διαχωριστική γραμμή μεταξύ ατόμων με ή χωρίς δυσλεξία. Αντίθετα, εκτείνεται στον γενικότερο πληθυσμό, όπου ένας παχύτερος ακουστικός φλοιός σχετίζεται με καλύτερη ικανότητα ανάγνωσης.

Η φωνολογία είναι μια εξαιρετικά σύνθετη δεξιότητα, όπου διαφορετικά ακουστικά και κινητικά χαρακτηριστικά ενσωματώνονται στους φθόγγους της ομιλίας. Φαίνεται να σχετίζεται με έναν παχύτερο φλοιό σε μια περιοχή κοντά στον αριστερό έλικα του Heschl. Αν και δεν είναι ξεκάθαρο σε ποιο βαθμό η φωνολογία επεξεργάζεται στον έλικα του Heschl, το γεγονός ότι οι φωνητιστές συχνά έχουν πολλαπλούς αριστερούς έλικες του Heschl υποδηλώνει ότι η περιοχή συνδέεται με τους φθόγγους της ομιλίας.

Μπορεί να αλλάξει η δομή του εγκεφάλου;

Είναι σαφές ότι η δομή του εγκεφάλου μπορεί να μας πει πολλά για τις δεξιότητες ανάγνωσης. Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο εγκέφαλος είναι εύπλαστος—αλλάζει όταν μαθαίνουμε μια νέα δεξιότητα ή εξασκούμε μία ήδη αποκτημένη.

Για παράδειγμα, νέοι ενήλικες που μελέτησαν εντατικά μια γλώσσα αύξησαν το πάχος του φλοιού τους σε περιοχές που σχετίζονται με τη γλώσσα. Ομοίως, η ανάγνωση είναι πιθανό να διαμορφώσει τη δομή του αριστερού έλικα του Heschl και του κροταφικού πόλου. Έτσι, αν θέλετε να διατηρήσετε τον έλικα του Heschl παχύ και ακμαίο, πάρτε ένα καλό βιβλίο και αρχίστε το διάβασμα.

Τέλος, αξίζει να σκεφτούμε τι μπορεί να συμβεί σε εμάς ως είδος αν δεξιότητες όπως η ανάγνωση σταματήσουν να αποτελούν προτεραιότητα. «Η ικανότητά μας να ερμηνεύουμε τον κόσμο γύρω μας και να κατανοούμε τη σκέψη των άλλων θα μειωθεί αναμφίβολα. Με άλλα λόγια, εκείνη η ζεστή στιγμή με ένα βιβλίο στην πολυθρόνα σας δεν είναι απλώς προσωπική—είναι μια υπηρεσία προς την ανθρωπότητα», αναφέρει ο ερευνητής Μίκαελ ΡΟλ.

Πηγή: jenny.gr