Εσπερίδα στα Χανιά για τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Τοπίου Κρήτης και τη βιώσιμη διαχείριση του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος

Το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΜΣ–ΙΤΕ), το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης του Πανεπιστημίου Κρήτης (ΜΦΙΚ) και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης (ΑΔΚ) συνδιοργανώνουν Εσπερίδα με θέμα:

«Παρατηρητήριο Τοπίου Κρήτης: Το Τοπίο ως Δυναμική Σχέση Ανθρώπου και Περιβάλλοντος – Εργαστήριο Συμμετοχικής Χαρτογράφησης Τοπίου»

η οποία θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026, στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ), στο Ενετικό Λιμάνι Χανίων (17:30-21:00).

Η εκδήλωσηδιοργανώνεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου HORIZON-MSCA-TOPIO (επιστημονικός υπεύθυνος Κύριος Ερευνητής Δρ. Δημήτρης Αλεξάκης, ΙΜΣ/ΙΤΕ) και της πρωτοβουλίας για τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Τοπίου Κρήτης. Το Παρατηρητήριο αποτελεί κοινή πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ, του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης του Πανεπιστήμιου Κρήτης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, με το ΙΜΣ–ΙΤΕ να έχει τον επιστημονικό συντονισμό της δράσης. Στόχος του Παρατηρητήριου είναι να αποτελέσει έναν μόνιμο μηχανισμό παρακολούθησης, τεκμηρίωσης, αξιολόγησης και ανάδειξης του τοπίου της Κρήτης, υποστηρίζοντας τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και τη βιώσιμη διαχείριση του χώρου.

Το τοπίο αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Κρήτης, αλλά και βασικό παράγοντα ποιότητας ζωής, ταυτότητας και βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, δέχεται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις από την κλιματική αλλαγή, τις μεταβολές στις χρήσεις γης, την τουριστική και αστική ανάπτυξη, τις υποδομές και την υποβάθμιση των φυσικών οικοσυστημάτων.

Η Εσπερίδα θα προσπαθήσει να αναδείξει τη σημασία του Τοπίου ως κοινού αγαθού και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ένα Παρατηρητήριο Τοπίου στην παρακολούθηση, αξιολόγηση και βιώσιμη διαχείριση των Τοπίων της Κρήτης. Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα παρουσιαστούν:

· η πρόταση για τη λειτουργία του Παρατηρητηρίου Τοπίου Κρήτης

· οι αρχές και οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Σύμβασης του Τοπίου

· η εμπειρία από Ευρωπαϊκά Παρατηρητήρια Τοπίου

· ζητήματα περιβάλλοντος, πολιτιστικής κληρονομιάς και κοινωνικής συμμετοχής

· σύγχρονες μέθοδοι παρακολούθησης και αξιολόγησης Τοπίου μέσω γεωπληροφορικής και τηλεπισκόπησης

Η Εσπερίδα θα ολοκληρωθεί με Εργαστήριο Συμμετοχικής Χαρτογράφησης Τοπίου, με πιλοτική περιοχή τα Φαλάσαρνα Κισσάμου Χανίων, όπου οι συμμετέχοντες θα κληθούν να καταγράψουν τις αξίες, και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός από τα σημαντικότερα τοπία της Κρήτης.

Πληροφορίες Επικοινωνίας

Δρ. Δημήτρης Αλεξάκης Κύριος Ερευνητής Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών – Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΜΣ–ΙΤΕ) Email: dalexakis@ims.forth.gr Τηλ.: 28310 106023

Αναλυτικά το πρόγραμμα:

Παρατηρητήριο Τοπίου Κρήτης: Το Τοπίο ως Δυναμική Σχέση Ανθρώπου και Περιβάλλοντος – Εργαστήριο Συμμετοχικής Χαρτογράφησης Τοπίου. Παρασκευή 19/06/2025, 17:30-21:00 Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ), Ενετικό Λιμάνι, Χανιά

Πρόγραμμα Εσπερίδας

17:30 – 17:45 Χαιρετισμός – Εισαγωγή Δρ. Δημήτρης Αλεξάκης, Κύριος Ερευνητής, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΜΣ/ΙΤΕ)

Ομιλίες

17:45- 18:05 “Στόχοι ποιότητας τοπίου και συμμετοχική διακυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο: Θεσμικά κενά και ελλείμματα εφαρμογής στην Ελλάδα” Δρ. Ευπραξία (Αίθρα) Μαριά, Καθηγήτρια, Σχολή Χημικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης.

18:05- 18:25 “Η Οδύσσεια του Τοπίου: ανάγκη για συμπερίληψη, προστασία και συμμετοχικότητα” Δρ. Μαρία Κοζυράκη, Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης.

18:25 – 18:45 “Παρατηρητήριο Τοπίου Κρήτης: Ένα εργαλείο παρακολούθησης, κατανόησης και συμμετοχικής διαχείρισης του Τοπίου” Δρ. Δημήτρης Αλεξάκης, Κύριος Ερευνητής, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΜΣ/ΙΤΕ).

18:45-19:00 Διάλειμμα

19:00 – 19:20 “Παρατηρητήριο Τοπίου: Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία” Δρ. Τζούλια (Νεραντζιά) Τζώρτζη, Αν. Καθηγήτρια, Σχολή Αρχιτεκτονικής και Αστικού Σχεδιασμού, Πολυτεχνείο Μιλάνου, Ιταλία.

19:20 – 19:40 “Παρουσίαση δράσεων σε θέματα περιβαλλοντικής διαχείρισης και/ή αποκατάστασης της φύσης που υλοποιούνται από το Πανεπιστήμιο Κρήτης – Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης” Δρ. Μιχάλης Προμπονάς, Μουσείο Φυσική Ιστορίας Κρήτης, Πανεπιστήμιο Κρήτης.

19:40 -20:00 “Εικαστικές τέχνες και Τοπιογραφία” Κώστας Κουνάλης, Εικαστικός.

20:00 -20:45 Συμμετοχικό Εργαστήριο Χαρτογράφησης Τοπίου Πιλοτική περιοχή: Φαλάσαρνα Κισσάμου Χανίων.

20:45-21:00 Συζήτηση – Κλείσιμο Εσπερίδας