Ίσως δεν τους γνωρίζετε

Η Ελλάδα τιμά τους ήρωες της επανάστασης του 1821.

Την 25η Μαρτίου θυμόμαστε την απελευθέρωση απ’ τον τουρκικό ζυγό ως τη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.

Το σύνθημα της επανάστασης, «Ελευθερία ή θάνατος», καθιερώθηκε ως το εθνικό σύνθημα. Από το 1838, η 25η Μαρτίου, ημέρα που γιορτάζεται η έναρξη της επανάστασης, αναγνωρίστηκε ως εθνική εορτή και αργία. Η ιστορία και οι ηρωικές πράξεις των πρωταγωνιστών της επανάστασης συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας ισχυρής εθνικής ταυτότητας.

Ωστόσο, πόσο ακριβής είναι η ιστορία που διδασκόμαστε στα σχολεία και ποιοι είναι οι μύθοι και οι αλήθειες που αφορούν την εθνική επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821; Αυτοί είναι οι 10 πετυχημένοι μύθοι, που ίσως δε γνωρίζατε πως δεν ισχύουν για την ελληνική επανάσταση.

παρέλαση 28η Οκτωβρίου 25η Μαρτίου Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

1. Τα κρυφά σχολειά προετοίμασαν την Επανάσταση

Μύθος: Δεν υπήρχαν «κρυφά σχολειά», αλλά πλήθος φανερών σχολείων. Η προετοιμασία της Επανάστασης έγινε από τη Φιλική Εταιρεία και υλοποιήθηκε από αγρότες, εμπόρους, ναυτικούς, παπάδες, φιλέλληνες, κλεφταρματολούς και διαφωτιστές.

2. Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλόγησε την Επανάσταση στις 25 Μαρτίου 1821 στην Αγία Λαύρα

Μύθος: Ο ίδιος ο δεσπότης αναφέρει στα απομνημονεύματά του ότι ευλόγησε τους επαναστάτες αργότερα, στην Πάτρα. Η εικόνα του όρκου στην Αγία Λαύρα είναι μεταγενέστερη κατασκευή.

3. Η Επανάσταση ξεκίνησε στις 25 Μαρτίου 1821 στον Μοριά και τη Ρούμελη

Μύθος: Η πρώτη εξέγερση ξέσπασε στις 22 Φεβρουαρίου στη Μολδοβλαχία από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, με στόχο μια πανβαλκανική εξέγερση στη γραμμή του Ρήγα Φεραίου.

4. Η προκήρυξη του Υψηλάντη («Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος») δείχνει ότι η Εκκλησία ηγήθηκε του Αγώνα

Μύθος: Η προκήρυξη αναφέρεται σε «πίστη» και «θεία πρόνοια» με την τυπική γλώσσα των τεκτόνων, αλλά δεν κάνει καμία αναφορά στην Εκκλησία.

5. Ο σταυρός δέσποζε σε όλες τις πρώτες σημαίες της Επανάστασης

Μύθος: Κάποιες σημαίες είχαν σταυρό, άλλες όχι. Υπήρχαν επίσης σύμβολα όπως νεκροκεφαλές, φοίνικες, άγκυρες, φίδια, αρχαίοι θεοί και ρητά από την αρχαιότητα και τον διαφωτισμό.

6. Η Εκκλησία υποστήριξε την Επανάσταση από την αρχή

Μύθος: Ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’ και η Σύνοδος αφόρισαν τον Υψηλάντη, τους Φιλικούς και τους κλέφτες του Μοριά, όπως είχαν αφορίσει και τον Ρήγα Βελεστινλή. Η Εκκλησία ήταν θεσμός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και βρισκόταν σε δύσκολη θέση.

7. Ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’ εκτελέστηκε από τον Σουλτάνο ως αντίποινα για την Επανάσταση

Μύθος: Ο Σουλτάνος τον κρέμασε ως ανίκανο Οθωμανό αξιωματούχο, επειδή δεν κατάφερε να καταστείλει την εξέγερση. Δεν θεωρήθηκε μάρτυρας από τους αγωνιστές.

8. Η γαλανόλευκη σημαία συμβολίζει τον ουρανό και τη θάλασσα

Μύθος: Τα χρώματα μπλε και άσπρο είναι τα βασιλικά χρώματα της Βαυαρίας, απ’ όπου καταγόταν ο Όθωνας, ο πρώτος βασιλιάς του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

9. Η Εκκλησία διέσωσε την ελληνική γλώσσα και συνείδηση

Μύθος: Η γλώσσα επιβίωσε προφορικά στον λαό και εξελίχθηκε φυσικά. Η Εκκλησία διατήρησε γραπτή μια αρχαΐζουσα, δυσνόητη γλώσσα. Η νεοελληνική συνείδηση διαμορφώθηκε κυρίως από τους διαφωτιστές, οι οποίοι ήρθαν σε ρήξη με τον εκκλησιαστικό λόγο.

10. Η 25η Μαρτίου γιορτάζεται ως Εθνική Επέτειος από την αρχή του κράτους

Μύθος: Αρχικά, η εθνική γιορτή ήταν η 1η Ιανουαρίου, καθώς τότε ψηφίστηκε το πρώτο Σύνταγμα (1822). Η 25η Μαρτίου καθιερώθηκε το 1838 για να ενισχύσει τον ρόλο της Εκκλησίας στο νέο κράτος και να συνδέσει το Έθνος με τη Θρησκεία.

Η Επανάσταση του 1821 ήταν ένα πολύπλοκο γεγονός, στο οποίο συμμετείχαν διαφορετικές κοινωνικές και ιδεολογικές δυνάμεις. Η ιστορία της εμπλουτίστηκε με μύθους που εξυπηρέτησαν διάφορες πολιτικές και εθνικές σκοπιμότητες. Η αλήθεια δεν μειώνει τη σημασία της Επανάστασης – αντίθετα, μας βοηθά να την κατανοήσουμε καλύτερα!

Πηγή: gazzetta.gr