Ετήσια άδεια εργαζομένων: Πόσες ημέρες δικαιούνται και πότε μπορούν να τις πάρουν

Από την πρώτη ημέρα πρόσληψης κατοχυρώνεται το δικαίωμα στην άδεια με αποδοχές – Τι ισχύει για όσους εργάζονται με πενθήμερο ή εξαήμερο, πώς αυξάνονται οι ημέρες ανάλογα με την προϋπηρεσία και ποιες υποχρεώσεις έχει ο εργοδότης

Η ετήσια άδεια με αποδοχές αποτελεί κατοχυρωμένο δικαίωμα κάθε εργαζομένου στον ιδιωτικό τομέα, είτε απασχολείται με σύμβαση ορισμένου είτε αορίστου χρόνου. Το δικαίωμα ξεκινά από την πρώτη ημέρα εργασίας και δεν απαιτείται να συμπληρωθεί συγκεκριμένο διάστημα προϋπηρεσίας για να μπορεί κάποιος να λάβει άδεια.

Ωστόσο, ο αριθμός των ημερών που δικαιούται κάθε εργαζόμενος εξαρτάται από το αν εργάζεται με πενθήμερο ή εξαήμερο, από το ημερολογιακό έτος πρόσληψης και από τη συνολική προϋπηρεσία του. Η νομοθεσία προβλέπει, επίσης, συγκεκριμένες προθεσμίες για τη χορήγηση της άδειας, αλλά και υποχρεώσεις για τον εργοδότη.

Πόσες ημέρες άδειας δικαιούται ένας εργαζόμενος

Κατά το πρώτο ημερολογιακό έτος εργασίας, η άδεια υπολογίζεται αναλογικά με βάση τον χρόνο απασχόλησης στην επιχείρηση. Η βάση υπολογισμού είναι οι 20 εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με πενθήμερο και οι 24 εργάσιμες ημέρες για όσους απασχολούνται με εξαήμερο, για 12 μήνες συνεχούς εργασίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θλίψη στα Χανιά: Πέθανε ξαφνικά ο Μιχάλης Ζουρίδης – Συλλυπητήρια από τον ΣΥΡΙΖΑ

Κατά το δεύτερο ημερολογιακό έτος, οι ημέρες άδειας αυξάνονται σταδιακά, ανάλογα με τον χρόνο απασχόλησης. Από το τρίτο ημερολογιακό έτος και μετά, ο εργαζόμενος δικαιούται ολόκληρη την ετήσια άδειά του από την αρχή του έτους.

Χρόνια απασχόλησης Πενθήμερη εργασία Εξαήμερη εργασία

Πρώτο έτος Αναλογικά, με βάση τις 20 ημέρες Αναλογικά, με βάση τις 24 ημέρες
Δεύτερο έτος Έως 21 ημέρες Έως 25 ημέρες
Τρίτο έτος και μετά 22 ημέρες 26 ημέρες

Οι ημέρες αυτές είναι εργάσιμες και όχι ημερολογιακές. Αυτό σημαίνει ότι δεν προσμετρώνται οι ημέρες εβδομαδιαίας ανάπαυσης ούτε οι επίσημες αργίες που συμπίπτουν με την περίοδο της άδειας.

Πότε αυξάνονται οι ημέρες άδειας λόγω προϋπηρεσίας

Η διάρκεια της ετήσιας άδειας αυξάνεται για εργαζομένους με μεγαλύτερη προϋπηρεσία. Συγκεκριμένα, όσοι έχουν συμπληρώσει δέκα χρόνια εργασίας στον ίδιο εργοδότη ή δώδεκα χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας σε οποιονδήποτε εργοδότη δικαιούνται 25 εργάσιμες ημέρες άδειας με πενθήμερο και 30 με εξαήμερο.

Για όσους έχουν συμπληρώσει 25 χρόνια υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας, προβλέπεται μία επιπλέον ημέρα άδειας. Έτσι, το ανώτατο όριο διαμορφώνεται στις 26 εργάσιμες ημέρες για το πενθήμερο και στις 31 για το εξαήμερο.

Πότε πρέπει να χορηγείται η άδεια

Ο χρόνος λήψης της άδειας καθορίζεται κατόπιν συνεννόησης εργαζομένου και εργοδότη. Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει τις ημερομηνίες που επιθυμεί και ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια εντός δύο μηνών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.

Παράλληλα, τουλάχιστον οι μισοί εργαζόμενοι μιας επιχείρησης που δικαιούνται άδεια κάθε χρόνο πρέπει να λάβουν την άδειά τους κατά το διάστημα από την 1η Μαΐου έως τις 30 Σεπτεμβρίου.

Η ετήσια άδεια πρέπει να εξαντλείται έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του επόμενου ημερολογιακού έτους, δηλαδή έως τις 31 Μαρτίου. Δεν μπορεί να μεταφέρεται επ’ αόριστον σε επόμενα έτη.

Μπορεί ο εργοδότης να χορηγήσει την άδεια τμηματικά;

Η άδεια χορηγείται κατά κανόνα ενιαία. Ωστόσο, μπορεί να κατανεμηθεί σε περισσότερα χρονικά διαστήματα, εφόσον υπάρχει έγγραφο αίτημα του εργαζομένου και συμφωνία με τον εργοδότη.

Σε αυτή την περίπτωση, ένα τουλάχιστον τμήμα της άδειας πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με πενθήμερο ή έξι εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με εξαήμερο. Για τους ανήλικους εργαζομένους ισχύουν ειδικότερες προβλέψεις.

Τι ισχύει αν ο εργοδότης δεν χορηγήσει την άδεια

Η χορήγηση της ετήσιας άδειας δεν αποτελεί προαιρετική παροχή, αλλά υποχρέωση του εργοδότη. Εάν η άδεια δεν χορηγηθεί μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους, ο εργαζόμενος δικαιούται τις αντίστοιχες αποδοχές για τις ημέρες που δεν έλαβε.

Εφόσον η μη χορήγηση οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη, οι αποδοχές άδειας προσαυξάνονται κατά 100%. Αν δεν υπάρχει υπαιτιότητά του, καταβάλλονται χωρίς την προσαύξηση.

Τι γίνεται με το επίδομα άδειας

Εκτός από τις αποδοχές που αντιστοιχούν στις ημέρες της κανονικής άδειας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται και επίδομα άδειας. Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα δεν μπορεί να υπερβαίνει το μισό μηνιαίο μισθό, ενώ για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 13 ημερομίσθια.

Οι αποδοχές άδειας και το επίδομα άδειας καταβάλλονται πριν από την έναρξη της άδειας. Αν λυθεί η εργασιακή σχέση πριν ο εργαζόμενος λάβει την άδεια που του οφείλεται, δικαιούται τις αντίστοιχες αποδοχές και το επίδομα.

Πού μπορούν να απευθυνθούν οι εργαζόμενοι

Για ζητήματα που αφορούν τη διάρκεια, τον χρόνο χορήγησης ή την καταβολή των αποδοχών άδειας, οι εργαζόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Επιθεώρηση Εργασίας και στο Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ (ΚΕΠΕΑ), προκειμένου να ενημερωθούν για τα δικαιώματά τους και τις δυνατότητες διεκδίκησής τους.