FIR Αθηνών: Εισαγγελική έρευνα για το χάος στα αεροδρόμια

Παρέμβαση της εισαγγελίας Αθηνών για το χθεσινό μπλακ άουτ

Την παρέμβαση της εισαγγελίας Πρωτοδικών της Αθήνας προκάλεσε το ολικό μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών που προκάλεσε χθες χάος στα αεροδρόμια.

Ειδικότερα, ο προϊστάμενος της εισαγγελίας της Αθήνας, Αριστείδης Κορέας, διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας, την οποία θα διενεργήσει το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος.

Στο πλαίσιο της έρευνας θα διερευνηθεί εάν έχει τελεστεί το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και από πού προήλθαν οι παρεμβολές σε όλες σχεδόν τις συχνότητες του FIR Αθηνών.

Δήμας: Θα πέσουν κεφάλια

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τραγωδία στο Ηράκλειο: Νεκρός άνδρας μετά από έκρηξη σε σπίτι στην Ανώπολη

«Δεν φαίνεται να είναι κυβερνοεπίθεση, δεν έχει αποσαφηνιστεί η γενεσιουργός αιτία για αυτό έχω διατάξει ΕΔΕ ώστε να δούμε ποιος είναι υπεύθυνος, γιατί συνέβη το περιστατικό και να μην επαναληφθεί» είπε το πρωί της Δευτέρας στην ΕΡΤ ο υπουργός Μεταοφών και Υποδομών, Χρίστος Δήμας ενώ στην ερώτηση «μπορεί να πέσουν κεφάλια;», ο κ. Δήμας απάντησε «σαφώς, η ΕΔΕ διεξάγεται για το ποιος ευθύνεται για τη δυσλειτουργία».

Κατά τον υπουργό Μεταφορών «δεν υπήρχε κανείς κίνδυνος στην ασφάλεια μετακινήσεων, βγήκε ΝΟΤΑΜ κατευθείαν». Όπως είπε, επίσης, «σύμφωνα με την ΥΠΑ αλλά και με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας υπήρχε παρεμβολή στις συχνότητες, ένας έντονος θόρυβος που καθιστούσε αδύνατη την επικοινωνία των πιλότων με τους πύργους ελέγχου. Ο θόρυβος αυτός, οι παρεμβολές αυτές από αέρος επηρέασαν το σύνολο των δομών επικοινωνίας της χώρας με αποτέλεσμα να ληφθεί η απόφαση. Η ΥΠΑ, ο ΟΤΕ και η εθνική επιτροπή τηλεπικοινωνιών έλεγξε όλες τις υποδομές με επιτόπιους ελέγχους και το ειδικά διαμορφωμένο αεροσκάφος και όπως προκύπτει αυτές δεν προκύπτουν από τις δομές της ΥΠΑ. Ήταν στο σύνολο των συχνοτήτων που αξιοποιούνται επιχειρησιακά, όποιος συχνότητες χρησιμοποιούνται συμπεριλαμβανομένων και των εφεδρικών για την επικοινωνία των πιλότων με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας έβγαζαν αυτό τον θόρυβο».

Παραδέχθηκε, δε, ότι «έχουμε παλαιά συστήματα που είναι όμως σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές».

Όπως συμπλήρωσε «στην έρευνα θα λάβουν όσοι πρέπει για να αποδοθούν ευθύνες ακόμα και αν χρειαστεί εμπειρογνώμονες από την ευρωπαϊκή επιτροπή ή άλλες ευρωπαϊκές υπηρεσίες», εκτιμώντας ότι «τις επόμενες ημέρες θα έχουμε σαφή απάντηση για το τι συνέβη».

«Οι διαβεβαιώσεις που έχω από την ΥΠΑ είναι ότι δεν υπήρχαν ζητήματα ασφάλειας, γι’ αυτό και ήταν τόσο άμεση η ανταπόκριση και η ΝΟΤΑΜ» πρόσθεσε ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών.

Δεν προκύπτουν ενδείξεις εξωτερικής παρεμβολής

Σε τεχνική δυσλειτουργία και όχι σε εξωτερική απειλή συγκλίνουν, μέχρι στιγμής, τα στοιχεία που εξετάζουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για το σοβαρό περιστατικό που καθήλωσε χθες 4 Ιανουαρίου τις πτήσεις στο έδαφος και οδήγησε σε εκτεταμένους περιορισμούς –και κατά περιόδους σε πλήρη αναστολή– των αερομεταφορών στο ελληνικό FIR.

Παρότι οι αρχικές αναφορές έκαναν λόγο για «παρεμβολές» στις συχνότητες του εναέριου χώρου, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο εξωτερικής επέμβασης, τα σενάρια περί κυβερνοεπίθεσης ή ασύμμετρης απειλής φαίνεται πλέον να απομακρύνονται. Από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν, τόσο μέσω εξειδικευμένων πτήσεων επιτήρησης συχνοτήτων όσο και από την ανάλυση των καταγραφών (logs και φασμάτων), δεν προέκυψαν ενδείξεις εξωτερικής παρεμβολής.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συγκεντρώνουν οι αρμόδιοι, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας πράγματι άκουγαν παρεμβολές στις συχνότητες. Ωστόσο, το κρίσιμο πρόβλημα δεν ήταν η λήψη των μηνυμάτων από τα αεροσκάφη, αλλά η αδυναμία μετάδοσης των μηνυμάτων από τους ίδιους τους ελεγκτές, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι η δυσλειτουργία εντοπίζεται εντός του συστήματος.

Τα επικρατέστερα σενάρια

Πρώτον, πρόβλημα στην τηλεπικοινωνιακή υποδομή.

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας χρησιμοποιεί μισθωμένα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα για τη μεταφορά ήχου και δεδομένων μεταξύ κεραιών, ραντάρ και κέντρων ελέγχου. Πληροφορίες αναφέρουν ότι είχαν προηγηθεί τεχνικές εργασίες σε συγκεκριμένο link μεταφοράς δεδομένων, οι οποίες ενδέχεται να προκάλεσαν αστοχία ή ασυμβατότητα στη λειτουργία του συστήματος. Ένα τέτοιο πρόβλημα θα μπορούσε να δημιουργήσει εσωτερικές παρεμβολές και απώλεια επικοινωνίας, χωρίς εμπλοκή εξωτερικού παράγοντα. Το ανησυχητικό, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, είναι ότι πρόκειται για κρίσιμες υποδομές με ανεπαρκή εφεδρεία (backup).

Οι δυσλειτουργίες μάλιστα που εντοπίστηκαν χθες στο σύστημα επικοινωνιών της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας δεν περιορίστηκαν μόνο στις ραδιοσυχνότητες του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα προβλήματα επεκτάθηκαν και στο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο των κεντρικών υπηρεσιών της ΥΠΑ, καθώς καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας η υποδομή φέρεται να λειτουργούσε χωρίς τηλεφωνικές επικοινωνίες και χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Δεύτερον, παλαιός και ανεπαρκώς εφεδρικός εξοπλισμός.
Ο εξοπλισμός της ΥΠΑ χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό παρωχημένος, με συστήματα που δεν έχουν εκσυγχρονιστεί εδώ και δεκαετίες. Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι δεν μπορούν να γίνουν αποσπασματικές αναβαθμίσεις σε τέτοιας κρισιμότητας συστήματα, καθώς ο πλήρης εκσυγχρονισμός απαιτεί χρόνο, τουλάχιστον μία διετία.

Σύμφωνα με την ΥΠΑ, αμέσως μετά την εκδήλωση του προβλήματος ενεργοποιήθηκαν τα πρωτόκολλα ασφαλείας, με δραστικό περιορισμό των πτήσεων και όπου κρίθηκε αναγκαίο, με προσωρινή αναστολή τους. Τα μέτρα αυτά απέτρεψαν οποιονδήποτε κίνδυνο για την ασφάλεια των πτήσεων, ανέδειξαν όμως τις αδυναμίες του συστήματος.

Γιατί δεν επηρεάστηκε η Πολεμική Αεροπορία

Στην Ελλάδα λειτουργούν δύο απολύτως διακριτά και αυτόνομα συστήματα διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας…
(το κείμενο παραμένει ως έχει)

Συνεχίζεται η έρευνα

Το περιστατικό που σημειώθηκε χθες στο FIR ήταν ιδιαίτερα σοβαρό, ωστόσο –όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές– δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο σε ευρωπαϊκό επίπεδο…

Πλέγμα μέτρων και σχέδιο δράσης

Έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή πλέγμα μέτρων για τη θωράκιση των συστημάτων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη Σχέδιο Δράσης με ορίζοντα το 2028, που περιλαμβάνει 364 δράσεις σε επτά βασικούς πυλώνες.

Οξεία κριτική από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας

Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα τοποθετήθηκε η ΕΕΕΚΕ, κάνοντας λόγο για σοβαρό και πρωτοφανές περιστατικό, με ξεκάθαρα συστημικά χαρακτηριστικά. Οι ελεγκτές μιλούν για χρόνια παλαιότητα, ανεπαρκή συντήρηση και προαναγγελθείσα κατάρρευση, ζητώντας άμεση και σε βάθος διερεύνηση και ουσιαστικές παρεμβάσεις, προειδοποιώντας παράλληλα ότι δεν θα προσφέρουν υπερεργασία την καλοκαιρινή περίοδο αν δεν υπάρξουν αξιόπιστες λύσεις.