Πάσχα: Πώς ξεκίνησε το έθιμο του σουβλίσματος στην Ελλάδα

Πώς διαφέρει από περιοχή σε περιοχή στην Ελλάδα το ψήσιμο στη σούβλα

Το σούβλισμα του οβελία είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο και αγαπημένο έθιμο του Πάσχα για τους Έλληνες. Το αρνί, που ψήνεται στη σούβλα, δεν είναι απλώς ένα γεύμα· αποτελεί σύμβολο γιορτής, κοινότητας και πίστης. Από την Ανάσταση έως το κυριακάτικο γεύμα, το αρνί συνδέει την οικογένεια και τους φίλους γύρω από το πασχαλινό τραπέζι.

Οβελός ή οβελίας

Η λέξη «οβελίας» προέρχεται από τον «οβελό», που σημαίνει σιδερένια ράβδος ή σούβλα, στην οποία περνιούνται κομμάτια κρέατος για ψήσιμο. Σήμερα, η λέξη «οβελίας» αναφέρεται κυρίως στο αρνί που ψήνεται στη σούβλα το Πάσχα, αν και αρχικά περιλάμβανε οτιδήποτε ψηνόταν στη σούβλα.

Από τη λέξη «οβελός» προέρχονται επίσης οι λέξεις «οβολός» και «οβελίσκος».

Πώς Ξεκίνησε το Έθιμο του Σουβλίσματος

Το έθιμο έχει τις ρίζες του στο βιβλίο της Εξόδου της Παλαιάς Διαθήκης, προερχόμενο δηλαδή από την Ιουδαϊκή παράδοση. Σύμφωνα με αυτή, η δέκατη και τελευταία πληγή που επεφύλαξε ο Θεός στους Αιγυπτίους ήταν η θανάτωση των πρωτότοκων, ανδρών και ζώων. Για να προστατευθούν οι εβραϊκές οικογένειες, έπρεπε να θυσιάσουν ένα αρνάκι ή κατσικάκι, να το ευλογήσουν και με το αίμα του να βάψουν τις πόρτες τους, ώστε ο Άγγελος να αναγνωρίσει τα εβραϊκά σπίτια.

Μια άλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι η θυσία του αρνιού συνδεόταν με μια ποιμενική γιορτή, ώστε ο θεός της γονιμότητας να εξασφαλίσει την ευημερία του κοπαδιού. Το έθιμο, ωστόσο, έχει μεταλλαγεί με την πάροδο του χρόνου.

Κατά την Τουρκοκρατία, οι κλέφτες και οι αρματωλοί σούβλιζαν αρνιά κατά τη διάρκεια ανακωχής, δηλώνοντας ότι ο Χριστός θα τους χαρίσει την «ανάσταση» στο πολύπαθο γένος τους.

Το Ψήσιμο του Οβελία στην Ελλάδα

Η πρακτική του ψησίματος αρνιού το Πάσχα έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα. Οι αρχαίοι Έλληνες, σαράντα ημέρες μετά τον θάνατο συγγενών τους, μαγείρευαν δίπλα από τον τάφο, πιστεύοντας ότι ο νεκρός συμμετείχε στο γεύμα που προσφερόταν. Ψήναν αρνιά, έπιναν κρασί και χόρευαν προς τιμήν τους.

Αυτή η παραδοσιακή ελληνική συνήθεια φαίνεται να κατάγεται από την ηπειρωτική Ελλάδα και τους βοσκούς της, οι οποίοι γιόρταζαν το Πάσχα στην ύπαιθρο.

Το Ψήσιμο του Αρνιού στη Σούβλα

Οι βοσκοί που περνούσαν το Πάσχα σε χειμαδιά δεν είχαν πρόσβαση σε καμίνια και έτσι χρησιμοποιούσαν φωτιά, ένα μυτερό κλαδί και δύο διχάλες στο έδαφος για να ψήσουν το αρνί, δημιουργώντας μια μοναδική γευστική εμπειρία.

Φωτογραφία: ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ/EUROKINISSI

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

«Μαλλιά κουβάρια» Άδωνις και Ζωή: «Είσαι αισχρή» – «Φασίστα, βδέλυγμα είστε!»

Μετά, το σούβλισμα του αρνιού επικράτησε στη Ρούμελη και στην Πελοπόννησο, ενώ τα νησιά το υιοθέτησαν αργότερα. Υπάρχουν περιοχές της Ελλάδας που προτιμούν να ψήνουν το αρνί στο φούρνο, ακολουθώντας παραδοσιακές συνταγές με εξίσου νόστιμο αποτέλεσμα.

Η ιστορία του οβελία συνεχίζεται εντός της χριστιανικής παράδοσης, όπου αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο αμνός συμβολίζει τον Χριστό, καθώς ο Ιωάννης ο Βαπτιστής τον παρομοίασε με τον «Αμνό του Θεού» που αφαιρεί τις αμαρτίες του κόσμου. Γι’ αυτό, ο Χριστός ονομάστηκε “ο αμνός ο αίρων την αμαρτία του κόσμου”.

Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, την Κυριακή του Πάσχα, ψήνουν το αρνί στη σούβλα, μαζί με το κοκορέτσι.