Γιάννης Λιονάκης στο CRETAONE 102,3: Μπορεί ένας άνθρωπος να οδηγεί μέχρι τα βαθιά γεράματα; Οι έλεγχοι, η οικογένεια και τα κενά του συστήματος

Ο πρόεδρος του ΕΣΥΠΡΟΤΑ εξηγεί γιατί δεν υπάρχουν ηλικιακά όρια στην οδήγηση, αποκαλύπτει τι έδειχναν οι παλιές επιτροπές αξιολόγησης και περιγράφει πραγματικά περιστατικά που αναδεικνύουν το πρόβλημα.

Με αφορμή το πρόσφατο θανατηφόρο τροχαίο στα Πεζά που κόστισε τη ζωή σε έναν 47χρονο μοτοσικλετιστή, ο πρόεδρος του Εθελοντικού Συλλόγου Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων Κρήτης, Γιάννης Λιονάκης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3, έθεσε το ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι η ηλικία αυτή καθαυτή, αλλά η ουσιαστική αξιολόγηση της ικανότητας ενός ανθρώπου να συνεχίζει να οδηγεί με ασφάλεια.

Όπως εξήγησε, σε διεθνές επίπεδο δεν υφίστανται συγκεκριμένα ηλικιακά όρια που να απαγορεύουν την οδήγηση μετά από μια ορισμένη ηλικία. «Η παγκόσμια κοινότητα, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν έχει ηλικιακά όρια. Δεν λέει δηλαδή ότι κάποιος θα οδηγήσει μέχρι τα 70, τα 80 ή τα 90», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι ο καθοριστικός παράγοντας είναι η κρίση της ιατρικής κοινότητας και η δυνατότητα ενός ανθρώπου να αποτελεί με ασφάλεια μέρος της κυκλοφορίας.

Ο κ. Λιονάκης υπογράμμισε ότι η συζήτηση δεν μπορεί να γίνει αποκομμένη από την ανθρώπινη διάσταση του ζητήματος. Με εμπειρία δεκαετιών στην οδική ασφάλεια, τόνισε ότι η αφαίρεση της δυνατότητας οδήγησης αποτελεί για πολλούς ηλικιωμένους μία από τις μεγαλύτερες στερήσεις ελευθερίας που μπορούν να βιώσουν. Όπως είπε, πολλοί οδηγοί αισθάνονται ότι η στιγμή που θα παραδώσουν τα κλειδιά είναι η στιγμή που χάνουν την ανεξαρτησία τους και περιορίζεται δραστικά η καθημερινότητά τους.

Η ηλικία δεν αρκεί για να κρίνει έναν οδηγό

Ο πρόεδρος του ΕΣΥΠΡΟΤΑ υποστήριξε ότι η ηλικία από μόνη της δεν μπορεί να αποτελέσει κριτήριο αποκλεισμού από την οδήγηση. Αντιθέτως, θεωρεί ότι η αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στις πραγματικές δυνατότητες κάθε ανθρώπου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα τυχερά ζώδια της εβδομάδας

Επικαλέστηκε μάλιστα διεθνείς μελέτες, αναφέροντας ότι όταν εξετάζονται παράγοντες όπως τα χιλιόμετρα που διανύονται, οι ώρες οδήγησης και οι συνθήκες κυκλοφορίας, οι ηλικιωμένοι οδηγοί παρουσιάζουν αναλογίες εμπλοκής σε τροχαία συμβάντα συγκρίσιμες με εκείνες των νέων κάτω των 29 ετών, ηλικιακή ομάδα στην οποία καταγράφεται περίπου το 30% των τροχαίων συμβάντων. Όπως σημείωσε, η επιβάρυνση αυξάνεται στις πολύ μεγάλες ηλικίες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις δυσκολίες που προκαλεί η γήρανση και οι οποίες δεν περιορίζονται στην όραση ή σε άλλα αισθητήρια όργανα. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΕΣΥΠΡΟΤΑ, κρίσιμο ρόλο παίζουν τα αντανακλαστικά, η ταχύτητα αντίδρασης, αλλά και η κινητικότητα του σώματος.

Για τον λόγο αυτό θεωρεί καθοριστική τη συμβολή των νευρολόγων στις διαδικασίες αξιολόγησης. Όπως εξήγησε, ένας νευρολόγος μπορεί να διαπιστώσει εάν ένας ηλικιωμένος οδηγός διαθέτει τα απαραίτητα αντανακλαστικά και την απαιτούμενη ευκαμψία του κορμού για να ελέγχει σωστά το περιβάλλον του κατά την οδήγηση.

Μάλιστα, συνέδεσε τα παραπάνω με τις αριστερές στροφές, οι οποίες, όπως ανέφερε, αποτελούν μία από τις δυσκολότερες και πιο επικίνδυνες κινήσεις για έναν οδηγό. Εξήγησε ότι οι αριστερές στροφές απαιτούν ταυτόχρονο έλεγχο της κυκλοφορίας από διαφορετικές κατευθύνσεις, γρήγορη λήψη αποφάσεων και επαρκή κινητικότητα του σώματος, γι’ αυτό και πολλές ευρωπαϊκές χώρες επένδυσαν εδώ και δεκαετίες σε κυκλικούς κόμβους και ειδική φωτεινή σηματοδότηση για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων.

Τι κάνουν οι ευρωπαϊκές χώρες και τι δεν κάνει η Ελλάδα

Σύμφωνα με τον κ. Λιονάκη, το βασικό πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι η έλλειψη νομοθεσίας, αλλά η απουσία ουσιαστικών ελέγχων.

Όπως ανέφερε, αρκετές χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης δεν αρκούνται στις ιατρικές γνωματεύσεις, αλλά ζητούν από τους ηλικιωμένους οδηγούς να αποδεικνύουν στην πράξη ότι εξακολουθούν να διαθέτουν την απαραίτητη οδηγική ικανότητα. Πρόκειται για επανεξετάσεις που πραγματοποιούνται στο δρόμο και αξιολογούν τη συμπεριφορά του οδηγού σε πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας.

Μια αντίστοιχη διαδικασία, όπως υπογράμμισε, εφαρμόστηκε δοκιμαστικά και στην Ελλάδα πριν από αρκετά χρόνια, χωρίς όμως να συνεχιστεί.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικά ήταν όσα ανέφερε για το σύστημα ανανέωσης διπλωμάτων. Όπως είπε, υπήρξε περίοδος κατά την οποία οι ηλικιωμένοι οδηγοί εξετάζονταν από ειδικές ιατρικές επιτροπές που λειτουργούσαν στο πλαίσιο του δημόσιου συστήματος υγείας.

Τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχων, σύμφωνα με τον κ. Λιονάκη, ήταν ιδιαίτερα αυστηρά. Την τελευταία χρονιά λειτουργίας των επιτροπών, περίπου το 30% των υποψηφίων οδηγών κρίθηκε ακατάλληλο να συνεχίσει να οδηγεί.

Ωστόσο, όταν η διαδικασία σταμάτησε επειδή η Πολιτεία δεν κάλυψε πλέον την αποζημίωση των γιατρών που συμμετείχαν στις επιτροπές και επανήλθε το προηγούμενο καθεστώς, η εικόνα άλλαξε δραματικά.

«Τη χρονιά εκείνη κόπηκαν τρεις μόνο», ανέφερε χαρακτηριστικά, αντιπαραβάλλοντας τον αριθμό αυτό με το περίπου 30% των απορρίψεων που κατέγραφαν οι επιτροπές.

Τα στοιχεία αυτά, όπως σημείωσε ο κ. Λιονάκης, αποδεικνύουν ότι η χώρα χρειάζεται αυστηρότερες διαδικασίες, πληρέστερο έλεγχο του ιατρικού ιστορικού των οδηγών και μεγαλύτερη συμμετοχή ειδικοτήτων όπως οι νευρολόγοι στη διαδικασία ανανέωσης των αδειών οδήγησης.

Η ευθύνη της οικογένειας και τα μέτρα

Πέρα από την Πολιτεία και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, ο Γιάννης Λιονάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της οικογένειας, την οποία χαρακτήρισε καθοριστικό παράγοντα στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

Όπως είπε, υπάρχουν περιπτώσεις ηλικιωμένων που αδυνατούν πλέον να οδηγούν με ασφάλεια, αλλά συνεχίζουν να βρίσκονται καθημερινά πίσω από το τιμόνι επειδή κανείς από το οικογενειακό τους περιβάλλον δεν αναλαμβάνει την ευθύνη να αντιμετωπίσει το ζήτημα.

Απευθυνόμενος κυρίως στα παιδιά των ηλικιωμένων οδηγών, υπογράμμισε ότι οφείλουν να παρακολουθούν προσεκτικά τις πραγματικές δυνατότητες των γονιών τους και να παρεμβαίνουν όταν διαπιστώνουν σοβαρές δυσκολίες.

Εξέφρασε επίσης την ανησυχία του για το γεγονός ότι πολλοί παππούδες και γιαγιάδες συνεχίζουν να μεταφέρουν εγγόνια σε φροντιστήρια, αθλητικές δραστηριότητες και άλλες καθημερινές υποχρεώσεις, παρά το γεγονός ότι ενδέχεται να αντιμετωπίζουν προβλήματα που επηρεάζουν την οδηγική τους ικανότητα.

Ο πρόεδρος του ΕΣΥΠΡΟΤΑ στάθηκε ακόμη σε ένα φαινόμενο που, όπως είπε, συναντάται συχνότερα στην ενδοχώρα, όπου αρκετοί θεωρούν ότι επειδή πραγματοποιούν μικρές αποστάσεις μέσα ή γύρω από το χωριό, δεν υπάρχει ουσιαστικός κίνδυνος. Όπως προειδοποίησε, η αντίληψη αυτή είναι λανθασμένη, καθώς ο κίνδυνος ατυχήματος παραμένει υπαρκτός ανεξάρτητα από τη διαδρομή ή την απόσταση.

Κλείνοντας, ο Γιάννης Λιονάκης  υποστήριξε ότι η λύση δεν βρίσκεται στην επιβολή ενός αυστηρού ηλικιακού ορίου, αλλά στη δημιουργία ενός αξιόπιστου και αδιάβλητου συστήματος ελέγχου που θα εξετάζει ουσιαστικά την κατάσταση κάθε οδηγού. Ένα σύστημα που θα περιλαμβάνει αυστηρότερες ιατρικές εξετάσεις, αξιολόγηση της πραγματικής οδηγικής ικανότητας αλλά και την ενεργό συμμετοχή της οικογένειας, με στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής χωρίς να στερείται άδικα η ανεξαρτησία ανθρώπων που εξακολουθούν να μπορούν να οδηγούν με ασφάλεια.

Δείτε το σχετικό βίντεο: