Για ποιο λόγο είναι λάθος

Πριν από δύο δεκαετίες, ήταν σύνηθες να χρησιμοποιούνται μπαταρίες που υπέφεραν από το λεγόμενο φαινόμενο μνήμης – αν δεν τις φορτίζατε εντελώς από το μηδέν στο εκατό, έχαναν τη χωρητικότητά τους.

Με την έλευση των μπαταριών ιόντων λιθίου, τις οποίες μπορείτε να βρείτε σήμερα σχεδόν σε όλα τα τηλέφωνα, τους φορητούς υπολογιστές και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, η ανάγκη αυτή έχει εξαφανιστεί.

Γιατί είναι επικίνδυνη η πλήρης εκφόρτιση;

Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε από ομάδα του Πανεπιστημίου Western και του Πανεπιστημίου του Maryland αποκάλυψε ότι οι μπαταρίες ιόντων λιθίου με καθόδους νικελίου-μαγγανίου-κοβαλτίου (μπαταρίες NMC) υποφέρουν από έναν συγκεκριμένο τύπο υποβάθμισης όταν εκφορτίζονται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα φόρτισης. Αυτός ο τύπος κυψέλης χρησιμοποιείται ευρέως όχι μόνο σε τηλέφωνα αλλά και σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα και φορητούς υπολογιστές.

Η βαθιά εκφόρτιση προκαλεί φθορά της δομής του ηλεκτροδίου – συγκεκριμένα, συμπιέζεται και «καταρρέει» – οδηγώντας σε απώλεια χωρητικότητας. Με άλλα λόγια, όσο πιο συχνά εκφορτίζετε πλήρως μια μπαταρία, τόσο πιο γρήγορα χάνει την ικανότητά της να συγκρατεί ενέργεια.

Στο μικροσκόπιο, οι επιστήμονες παρατήρησαν αλλαγές στην εσωτερική διάταξη των σωματιδίων – ένα είδος καθίζησης του υλικού – που δεν μπορούν πλέον να αντιστραφούν. Και παρόλο που πρόκειται για αλλαγές σε επίπεδο νανομέτρων, ο αντίκτυπός τους είναι πολύ πρακτικός: μικρότερη διάρκεια ζωής της μπαταρίας, συχνότερη φόρτιση, ταχύτερος θάνατος της συσκευής.

Δεν υπάρχει μηδέν ως… μηδέν

Αλλά αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη και αν το τηλέφωνό σας «σβήσει» και δείξει 0%, στην πραγματικότητα υπάρχει ακόμη κάποια φόρτιση στην μπαταρία. Οι κατασκευαστές το ρυθμίζουν σκόπιμα αυτό για να αποτρέψουν την πλήρη αποφόρτιση των κυψελών. Ωστόσο, αν αφήσετε το τηλέφωνό σας να ξεμείνει από ενέργεια και στη συνέχεια το αφήσετε για αρκετές ημέρες χωρίς να το συνδέσετε σε φορτιστή, η μπαταρία μπορεί αυθόρμητα να φτάσει σε μια κρίσιμα χαμηλή τάση – και εκεί είναι που αρχίζει η ζημιά.

Το ίδιο ισχύει και για συσκευές που δεν χρησιμοποιούνται τακτικά – όπως τα power banks ή τα παλιά τηλέφωνα σε ένα συρτάρι. Εάν παραμείνουν αποφορτισμένες για μεγάλο χρονικό διάστημα, συμβαίνει το ίδιο αποτέλεσμα.

Τι να κάνετε λοιπόν;

Οι ειδικοί συνιστούν να διατηρείτε την μπαταρία σας ιδανικά μεταξύ 20 και 80% χωρητικότητας. Αυτό το εύρος είναι το πιο ήπιο για τις κυψέλες ιόντων λιθίου. Τα σύγχρονα τηλέφωνα συχνά περιλαμβάνουν λειτουργίες «βελτιστοποιημένης φόρτισης» που, για παράδειγμα, σταματούν τη φόρτιση στο 80% τη νύχτα και φορτίζουν πλήρως λίγο πριν ξυπνήσετε.

Είναι επίσης σκόπιμο να:

Μην αφήνετε τη μπαταρία στο μηδέν για μεγάλο χρονικό διάστημα – ακόμη και μια απενεργοποιημένη συσκευή θα εκφορτιστεί μόνη της.
Μην φορτίζετε στο 100% όλη την ώρα – ειδικά σε υψηλότερες θερμοκρασίες.
Μην χρησιμοποιείτε το τηλέφωνό σας σε υπερβολική ζέστη ή κρύο – οι θερμοκρασίες επηρεάζουν σημαντικά τις χημικές αντιδράσεις στην μπαταρία.
Χρησιμοποιήστε ποιοτικούς φορτιστές και καλώδια – οι φτηνές απομιμήσεις μπορεί να κάνουν μεγαλύτερη ζημιά από την ίδια τη φόρτιση.

Η συνήθεια να αποφορτίζετε το τηλέφωνό σας «μέχρι να πεθάνει» δεν είναι μόνο ένα κατάλοιπο, αλλά και μια δυνητικά καταστροφική συνήθεια. Χάρη σε νέες έρευνες, γνωρίζουμε ότι η βαθιά εκφόρτιση δεν αποτελεί καθαρτική θεραπεία για τις μπαταρίες ιόντων λιθίου, αλλά μάλλον επιταχύνει τον θάνατό τους. Αν θέλετε η μπαταρία σας να διαρκέσει όσο το δυνατόν περισσότερο, ξεχάστε το μηδέν – και φορτίστε με σύνεση.