Γιατί η Κρήτη «γέρνει»; – Το γεωλογικό φαινόμενο που σηκώνει τη μία πλευρά του νησιού και βυθίζει την άλλη

Γι’ αυτό και η φράση ότι η Κρήτη «γέρνει» είναι ένας απλουστευμένος αλλά εντυπωσιακός τρόπος να περιγράψουμε μια πολύ πιο σύνθετη γεωλογική πραγματικότητα

Η Κρήτη δεν είναι ένα ακίνητο κομμάτι γης στη μέση της Μεσογείου.

Κινείται.

Παραμορφώνεται.

Ανυψώνεται σε ορισμένες περιοχές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Δώρα συνταξιούχων: Ανοίγει παράθυρο για 800 ευρώ αναδρομικά – Ποιοι μπορεί να τα πάρουν

Και σε άλλες η σχέση στεριάς και θάλασσας εξελίσσεται διαφορετικά.

Γι’ αυτό και η φράση ότι η Κρήτη «γέρνει» είναι ένας απλουστευμένος αλλά εντυπωσιακός τρόπος να περιγράψουμε μια πολύ πιο σύνθετη γεωλογική πραγματικότητα.

Το πιο θεαματικό στοιχείο βρίσκεται στη δυτική Κρήτη

Σε αρκετά σημεία των δυτικών ακτών υπάρχουν ίχνη παλαιότερης στάθμης της θάλασσας αρκετά μέτρα πάνω από τη σημερινή.

Ένα από τα εντυπωσιακότερα παραδείγματα είναι η Φαλάσαρνα.

Το αρχαίο λιμάνι της δεν βρίσκεται πλέον μέσα στη θάλασσα.

Βρίσκεται στη στεριά.

Τι συνέβη;

Η δυτική Κρήτη υπέστη μεγάλη ανύψωση που συνδέεται με τον καταστροφικό σεισμό του 365 μ.Χ.

Στη Φαλάσαρνα η μεταβολή έφτασε περίπου τα 6,5 μέτρα.

Ένα γεωλογικό γεγονός άλλαξε έτσι δραματικά τη σχέση ενός ολόκληρου λιμανιού με τη θάλασσα.

Στην ανατολική Κρήτη βλέπουμε διαφορετική εικόνα

Στην άλλη πλευρά του νησιού υπάρχουν παράκτιες αρχαιότητες που σήμερα βρίσκονται μερικώς βυθισμένες.

Ο Ολούς, στην περιοχή της Ελούντας, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Αρχαιολογικά κατάλοιπα βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια του νερού, δείχνοντας ότι η σχετική θέση στεριάς και θάλασσας δεν εξελίχθηκε με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρο το νησί.

Άρα η Κρήτη πραγματικά «γέρνει»;

Εδώ χρειάζεται προσοχή.

Δεν πρέπει να φανταστούμε το νησί σαν μια άκαμπτη σανίδα που απλώς σηκώνεται από τη μία άκρη και κατεβαίνει από την άλλη.

Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.

Τεκτονικές κινήσεις, σεισμοί, τοπικές ανυψώσεις και καθιζήσεις και μεταβολές της σχετικής στάθμης της θάλασσας έχουν διαφορετικά αποτελέσματα ανά περιοχή και χρονική περίοδο.

Ο τίτλος «γέρνει» περιγράφει παραστατικά αυτή την εντυπωσιακή αντίθεση, όχι μια απλή ενιαία κλίση ολόκληρου του νησιού.

Η απόδειξη βρίσκεται πάνω στο ίδιο το τοπίο

Και αυτό είναι ίσως το εντυπωσιακότερο.

Δεν χρειάζεται να είσαι γεωλόγος για να καταλάβεις ότι κάτι τεράστιο έχει συμβεί.

Στη δυτική Κρήτη μπορείς να δεις αρχαίες ακτογραμμές ψηλότερα από τη σημερινή θάλασσα.

Στην ανατολική Κρήτη μπορείς να συναντήσεις αρχαιολογικά κατάλοιπα κάτω από το νερό.

Η Κρήτη επομένως δεν είναι απλώς ένα νησί με έντονη γεωλογική ιστορία.

Είναι ένα νησί όπου αυτή η ιστορία εξακολουθεί να φαίνεται με γυμνό μάτι.