Γιατί τον Αύγουστο μυρίζουν διαφορετικά τα βουνά της Κρήτης; Τα φυτά που «ξυπνούν» με τη ζέστη

Όποιος έχει περπατήσει καλοκαίρι στην κρητική ύπαιθρο γνωρίζει αυτή τη χαρακτηριστική μυρωδιά – Θυμάρι, ρίγανη, φασκόμηλο και άλλα αρωματικά φυτά δημιουργούν ένα φυσικό «άρωμα» που γίνεται ιδιαίτερα αισθητό τις ζεστές ημέρες

Υπάρχει μια μυρωδιά που δύσκολα περιγράφεται αλλά αναγνωρίζεται αμέσως από όσους έχουν περάσει καλοκαίρι στα βουνά και στα χωριά της Κρήτης.

Είναι η μυρωδιά της ξεραμένης γης, της πέτρας και των αρωματικών φυτών που απλώνεται στον αέρα, ιδιαίτερα τις πολύ ζεστές ημέρες του Αυγούστου.

Δεν είναι απλώς η ιδέα μας. Η κρητική φύση διαθέτει μεγάλη ποικιλία αρωματικών φυτών, μεταξύ των οποίων θυμάρι, ρίγανη, φασκόμηλο, δίκταμο, μαντζουράνα και δενδρολίβανο.

Και οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να κάνουν τα αρώματά τους ακόμη περισσότερο αισθητά.

Τι συμβαίνει όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Κρήτη: Με ισχυρούς βοριάδες ο Δεκαπενταύγουστος – Πότε πέφτει η θερμοκρασία και πού θα φτάσουν τα 8 μποφόρ

Πολλά μεσογειακά αρωματικά φυτά περιέχουν αιθέρια έλαια, δηλαδή πτητικές ενώσεις που είναι υπεύθυνες για μεγάλο μέρος της χαρακτηριστικής μυρωδιάς τους.

Όταν ο ήλιος θερμαίνει έντονα τα φύλλα και τους βλαστούς, οι πτητικές αρωματικές ενώσεις απελευθερώνονται ευκολότερα στον αέρα.

Γι’ αυτό ένα μονοπάτι που το πρωί μυρίζει ελάχιστα μπορεί το μεσημέρι, όταν έχει ζεστάνει ο τόπος, να είναι γεμάτο αρώματα.

Δεν είναι λοιπόν ότι τα φυτά κυριολεκτικά «ξυπνούν» τον Αύγουστο. Είναι ότι η ζέστη και η ξηρασία επηρεάζουν τη δραστηριότητα και τα αιθέρια έλαια πολλών μεσογειακών βοτάνων.

Το θυμάρι: η μυρωδιά του κρητικού καλοκαιριού

Από τα φυτά που έχουν συνδεθεί περισσότερο με το άγριο τοπίο της Κρήτης είναι το θυμάρι.

Φυτρώνει σε ξηρές και ηλιόλουστες περιοχές και αντέχει σε συνθήκες όπου πολλά άλλα φυτά δυσκολεύονται.

Το άρωμά του είναι έντονο και χαρακτηριστικό, ενώ η παρουσία του συνδέεται φυσικά και με τη μελισσοκομία και το περίφημο θυμαρίσιο μέλι.

Μια μικρή κίνηση αρκεί πολλές φορές: αν τρίψει κανείς ένα κλαδάκι ανάμεσα στα δάχτυλά του, το άρωμα γίνεται αμέσως πολύ εντονότερο.

Η ρίγανη αγαπά τον ήλιο

Το ίδιο συμβαίνει και με τη ρίγανη.

Πρόκειται για ένα από τα χαρακτηριστικότερα βότανα της μεσογειακής φύσης και της ελληνικής κουζίνας.

Οι ζεστές και ξηρές συνθήκες ευνοούν την έντονη αρωματική παρουσία πολλών μεσογειακών βοτάνων, με τη ρίγανη να είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Και φυσικά, πολύ πριν φτάσει αποξηραμένη στο βαζάκι της κουζίνας, αποτελεί κομμάτι του φυσικού τοπίου.

Φασκόμηλο, δενδρολίβανο και δίκταμο

Το «άρωμα» της κρητικής υπαίθρου δεν προέρχεται από ένα μόνο φυτό.

Το φασκόμηλο διαθέτει ισχυρό και ιδιαίτερο άρωμα, ενώ το δενδρολίβανο είναι επίσης εξαιρετικά αρωματικό και προσαρμοσμένο σε ξηρά, ηλιόλουστα περιβάλλοντα.

Ξεχωριστή θέση έχει φυσικά το δίκταμο, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φυτά της Κρήτης, το οποίο συναντάται σε απόκρημνες πλαγιές και έχει συνδεθεί με το νησί από την αρχαιότητα.

Γιατί τα φυτά αντέχουν τόσο μεγάλη ξηρασία;

Το καλοκαίρι στα κρητικά βουνά μπορεί να είναι ιδιαίτερα σκληρό.

Για εβδομάδες μπορεί να επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και ελάχιστες βροχοπτώσεις.

Πολλά μεσογειακά φυτά έχουν εξελιχθεί ώστε να αντέχουν ακριβώς σε αυτές τις συνθήκες.

Μικρά ή σκληρά φύλλα, βαθύτερα ριζικά συστήματα και μηχανισμοί περιορισμού της απώλειας νερού τα βοηθούν να επιβιώνουν εκεί όπου άλλα είδη θα ξεραίνονταν.

Μετά από μια καλοκαιρινή βροχή η μυρωδιά αλλάζει ξανά

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μυρωδιά μετά από μια σπάνια καλοκαιρινή βροχή.

Το νερό πέφτει πάνω στο ζεστό, ξερό έδαφος και στα αρωματικά φυτά, δημιουργώντας έναν ιδιαίτερο συνδυασμό μυρωδιάς χώματος και βοτάνων.

Όσοι έχουν βρεθεί σε ένα κρητικό χωριό μετά από αυγουστιάτικη μπόρα γνωρίζουν πόσο έντονη μπορεί να γίνει αυτή η αίσθηση.

Το φυσικό «άρωμα» της Κρήτης

Θυμάρι, ρίγανη, δίκταμο, φασκόμηλο και δενδρολίβανο δεν είναι απλώς υλικά της κρητικής κουζίνας.

Αποτελούν κομμάτι του ίδιου του τοπίου.

Και ίσως γι’ αυτό μια διαδρομή σε ένα ορεινό χωριό ή ένα φαράγγι μέσα στον Αύγουστο έχει μια μυρωδιά που δύσκολα συναντά κανείς μέσα στην πόλη.

Είναι το άρωμα της ξεραμένης γης, των άγριων βοτάνων και του καυτού κρητικού καλοκαιριού.