Γράφει ο Αλέξανδρος Κωστόπουλος Chairman U.S. Greece Trade & Investment Council – «Για την Ουάσιγκτον, ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποτελεί απλώς ένα περιφερειακό έργο υποδομής, αλλά κρίσιμο εργαλείο γεωπολιτικής σταθερότητας και ενεργειακής ασφάλειας»

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απαγορεύσει πλήρως, από το 2027, τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου σηματοδοτεί μια ιστορική καμπή για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον που διαμορφώνεται, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κρίσιμο κόμβο του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου (Vertical Gas Corridor – VGC), ενώ το πρόσφατα εγκριθέν από την Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων του Κογκρέσου, Eastern Mediterranean Gateway Act αναγνωρίζει με τον πλέον σαφή και θεσμικό τρόπο τον ρόλο της χώρας μας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών.

Για την Ουάσιγκτον, ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποτελεί απλώς ένα περιφερειακό έργο υποδομής, αλλά κρίσιμο εργαλείο γεωπολιτικής σταθερότητας και ενεργειακής ασφάλειας. Συνδέοντας τα ελληνικά τερματικά LNG με τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, μέσω της αντιστροφής ροής του αγωγού Trans-Balkan και διασχίζοντας Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία και Σλοβακία έως την Ουκρανία, ο διάδρομος αυτός αποκτά δυναμικότητα έως 10 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Προσφέρει έτσι μια αξιόπιστη εναλλακτική έναντι του ρωσικού φυσικού αερίου, ενισχύοντας την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης και αξιοποιώντας ταυτόχρονα τις στρατηγικής σημασίας υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου της Ουκρανίας.

Την ίδια στιγμή, το Eastern Mediterranean Gateway Act επεκτείνει το γεωοικονομικό και στρατηγικό βάθος αυτής της αρχιτεκτονικής, εντάσσοντας την Ελλάδα στον πυρήνα του διαδρόμου IMEC (Ινδία–Μέση Ανατολή–Ευρώπη). Μέσα από την ανάπτυξη πολυμερών αμυντικών, ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών με Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο, η χώρα μας καθίσταται πυλώνας ενεργειακής ασφάλειας, τεχνολογικής ανάπτυξης και γεωπολιτικής σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το νομοσχέδιο προβλέπει τη θεσμοθέτηση συνεργασιών σε τομείς αιχμής, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοάμυνα, τα data centers, οι στρατηγικές υποδομές και τα έξυπνα ενεργειακά δίκτυα, δημιουργώντας ένα νέο οικοσύστημα καινοτομίας και ανταγωνιστικής ανάπτυξης. Οι υποδομές αυτές λειτουργούν όχι μόνο ως δίκτυα μεταφοράς ενέργειας, αλλά και ως πλατφόρμες ανάπτυξης τεχνολογιών υψηλής προστιθέμενης αξίας: από τη διαχείριση μεγάλων δεδομένων και την ασφάλεια και διαχείριση κρίσιμων υποδομών και συστημάτων μέχρι την υγεία, το περιβάλλον και τον πρωτογενή τομέα (AgriTech).

Παράλληλα, το νομοσχέδιο επαναβεβαιώνει και ενισχύει την πρωτοβουλία 3+1 (ΗΠΑ–Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ), θεμελιώνοντας ένα πολυεπίπεδο πλαίσιο διπλωματικής, οικονομικής και τεχνολογικής συνεργασίας. Έργα όπως οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις GREGY και Great Sea Interconnector, οι τερματικοί σταθμοί LNG και οι αναβαθμίσεις του Trans-Balkan συγκροτούν μια στρατηγική «ραχοκοκαλιά» που επιτρέπει στη χώρα μας να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου ενέργειας, δεδομένων, τεχνολογίας και επενδύσεων προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, το νέο αυτό πλαίσιο μεταφράζεται σε αυξημένες δυνατότητες συμμετοχής σε διεθνή έργα υψηλής τεχνολογίας και σύνθετων υποδομών. Για τις αμερικανικές εταιρείες, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγική και ασφαλή βάση για πρόσβαση στην Ευρώπη, συνδυάζοντας θεσμική σταθερότητα, γεωγραφικό πλεονέκτημα και ισχυρές διασυνδέσεις. Ο Κάθετος Διάδρομος και το Eastern Mediterranean Gateway Act μετασχηματίζουν έτσι τον ρόλο της χώρας, από περιφερειακό παίκτη σε κεντρικό αρχιτέκτονα της διατλαντικής συνεργασίας.

Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και πρωτόγνωρης ρευστότητας – ακόμη και εντός του δυτικού στρατοπέδου – η Ελλάδα, αξιοποιώντας το νέο γεωοικονομικό και γεωπολιτικό της αποτύπωμα, καθίσταται πυλώνας ενεργειακής ασφάλειας, τεχνολογικής καινοτομίας και οικονομικής σύγκλισης. Ένα πλεονέκτημα στρατηγικού χαρακτήρα, με προοπτικές που εκτείνονται πολύ πέρα από την ενέργεια, αγγίζοντας τους κρίσιμους τομείς που θα καθορίσουν το μέλλον της ευρωπαϊκής και διατλαντικής οικονομίας.