Η ανακοίνωση της πρόωρης αποχώρησης της Κριστίν Λαγκάρντ από την προεδρία της ΕΚΤ ανοίγει την «επόμενη μέρα» στη Φρανκφούρτη, θέτοντας στο τραπέζι τη διαδοχή της και τη διατήρηση των επιτοκίων σταθερών

Η αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στις 7 Φεβρουαρίου 2027 ανοίγει τον δρόμο για μια ευρύτερη ανακατανομή θέσεων στην κορυφή της Φρανκφούρτης, καθώς η επιλογή του διαδόχου της συμπίπτει με αλλαγές σε ακόμη δύο θέσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής.

Σύμφωνα με το Reuters, ως βασικοί πιθανοί διάδοχοι της Λαγκάρντ εμφανίζονται ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ και ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, χωρίς να έχει ανακοινωθεί επίσημη επιλογή.

Η ανακοίνωση έβαλε τέλος στη μακρά συζήτηση για το αν η Λαγκάρντ θα εξαντλούσε τη θητεία της, η οποία ολοκληρωνόταν κανονικά τον Οκτώβριο του 2027. Συγκεκριμένα, η ίδια ενημέρωσε σήμερα το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, για την απόφασή της να αποχωρήσει πρόωρα.

Οι εξελίξεις στην ηγεσία συνέπεσαν με τη σημερινή απόφαση της ΕΚΤ να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, όπως αναμενόταν, αφήνοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και εκείνο της οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%. Η αλλαγή προσώπων δρομολογείται επομένως σε μια περίοδο κατά την οποία η κεντρική τράπεζα καλείται να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής αναταραχής, χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά την οικονομική δραστηριότητα.

Οι λόγοι αποχώρησης και το πολιτικό παρασκήνιο

Στο σύντομο βίντεο που δημοσιοποίησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι αποχωρεί με την αίσθηση πως επιτελέστηκε καλό έργο, αφήνοντας πίσω της μια ΕΚΤ έτοιμη για το μέλλον.

Πέρα από το μήνυμα απολογισμού, η πρόωρη έξοδος αποκτά και πολιτική διάσταση, καθώς, σύμφωνα με πηγή με άμεση γνώση της υπόθεσης που επικαλείται το Reuters, η πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας και πρώην επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου επιθυμεί να έχει μεγαλύτερη ελευθερία παρεμβάσεων σε πολιτικά ζητήματα στη χώρα της και διεθνώς. Πρόκειται για πληροφορία του πρακτορείου και όχι για επίσημη αιτιολόγηση της παραίτησής της, ενώ η θέση της προέδρου της ΕΚΤ απαιτεί πολιτική ουδετερότητα για τη διαφύλαξη της ανεξαρτησίας του θεσμού.

Η χρονική στιγμή επιτρέπει επίσης να προχωρήσει η επιλογή διαδόχου πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027, δίνοντας στις σημερινές ευρωπαϊκές ηγεσίες το περιθώριο να διαμορφώσουν τη νέα σύνθεση της Εκτελεστικής Επιτροπής. Ο Αντόνιο Κόστα ανακοίνωσε ότι η διαδικασία διαδοχής ξεκινά άμεσα και θα προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση, με στόχο την ομαλή μετάβαση στη νέα ηγεσία.

Κνοτ και ντε Κος στη συζήτηση για τη διαδοχή

Τα δύο πρόσωπα που αναφέρονται συστηματικά ως πιθανοί διάδοχοι προέρχονται από τον πυρήνα του ευρωπαϊκού κεντρικού τραπεζικού συστήματος, έχοντας συμμετάσχει στη χάραξη της νομισματικής πολιτικής της Ευρωζώνης.

Ο Κλάας Κνοτ διετέλεσε διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας από το 2011 έως το 2025, διαθέτοντας δεκατέσσερα χρόνια εμπειρίας στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Στη διάρκεια της προεδρίας του Μάριο Ντράγκι είχε διατυπώσει αντιρρήσεις απέναντι στα εκτεταμένα μέτρα νομισματικής στήριξης, ενώ επί Λαγκάρντ η στάση του χαρακτηρίστηκε από μεγαλύτερη σύγκλιση με την ηγεσία της τράπεζας.

Ο Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, αποτελεί τον άλλο βασικό πιθανό διεκδικητή. Τα ονόματά τους βρίσκονται στο επίκεντρο των δημοσιευμάτων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί επίσημη επιλογή, ενώ η διαπραγμάτευση επεκτείνεται και στις υπόλοιπες διαθέσιμες θέσεις.

Σύμφωνα με τα διεθνή δημοσιεύματα, η Ιζαμπέλ Σνάμπελ αποχωρεί στις 3 Ιανουαρίου 2027 για να αναλάβει θέση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ενώ η θητεία του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου 2027. Η χρονική εγγύτητα των αλλαγών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για συνολική συμφωνία γύρω από τις τρεις θέσεις.

Ήδη από τον Σεπτέμβριο, το Reuters είχε μεταδώσει, επικαλούμενο πηγές με γνώση των συζητήσεων, ότι η Γαλλία θα μπορούσε να στηρίξει τον Κνοτ για την προεδρία, εφόσον η θέση του επικεφαλής οικονομολόγου κατέληγε σε Γάλλο υποψήφιο. Η πληροφορία αφορούσε ανεπίσημη πρόταση και όχι συμφωνία, αποτυπώνοντας όμως πώς οι διαφορετικές θέσεις μπορούν να συνδεθούν σε μια ευρύτερη διαπραγμάτευση.

Από την πλευρά της, η Γερμανία έχει δηλώσει ότι θα προτείνει υποψήφιο για τη θέση της Σνάμπελ, επιδιώκοντας να διατηρήσει την παρουσία της στην Εκτελεστική Επιτροπή. Η επιλογή του επόμενου προέδρου συνδέεται έτσι με τη συνολική εκπροσώπηση των χωρών και την κατανομή αρμοδιοτήτων στη νέα ηγετική ομάδα.

Η τελική απόφαση λαμβάνεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, έπειτα από σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ και διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Η θητεία των μελών της Εκτελεστικής Επιτροπής είναι οκταετής και δεν ανανεώνεται.

Η παύση στα επιτόκια και το βλέμμα στον Δεκέμβριο

Στο μέτωπο της νομισματικής πολιτικής, η διατήρηση των επιτοκίων επιβεβαίωσε τις προβλέψεις σχεδόν όλων των οικονομολόγων που συμμετείχαν στην έρευνα του Bloomberg, ενώ η πλειονότητα ανέμενε πριν από τη συνεδρίαση ακόμη μία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο. Η εκτίμηση αυτή αφορά τις προσδοκίες των αναλυτών και δεν αποτελεί δέσμευση της ΕΚΤ για την επόμενη κίνησή της.

Στο σκεπτικό υπέρ της αναμονής περιλαμβάνονται ο περιορισμένος όγκος νέων στοιχείων μετά την αύξηση του Σεπτεμβρίου και η δυνατότητα πληρέστερης αξιολόγησης τον Δεκέμβριο, όταν θα είναι διαθέσιμες οι νέες οικονομικές προβλέψεις. Μια νέα αύξηση τότε θα διατηρούσε τον τριμηνιαίο ρυθμό προσαρμογής, δίνοντας χρόνο να αποτιμηθούν οι επιπτώσεις των προηγούμενων αποφάσεων.

Στη σημερινή ανακοίνωση, η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών της ενέργειας αυξάνει τους κινδύνους για τον πληθωρισμό και επιβαρύνει τις προοπτικές ανάπτυξης, ενώ μέχρι στιγμής ο υποκείμενος πληθωρισμός παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερός και οι μισθοί δεν εμφανίζουν ουσιαστική αντίδραση στο ενεργειακό σοκ.

Παράλληλα, οι συνθήκες χρηματοδότησης έχουν γίνει αυστηρότερες από την προηγούμενη συνεδρίαση, περιορίζοντας την οικονομική δραστηριότητα και επηρεάζοντας την πορεία των τιμών. Με αυτά τα δεδομένα, το Διοικητικό Συμβούλιο διατηρεί ανοιχτές τις επιλογές του, επαναλαμβάνοντας ότι θα αποφασίζει σε κάθε συνεδρίαση βάσει των νεότερων στοιχείων, χωρίς να προδεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων.

Πηγή: imerisia.gr