Η Κρήτη μετακινείται κάθε χρόνο – Πόσο αλλάζει πραγματικά η θέση του νησιού πάνω στον χάρτη

Τα σπίτια και οι δρόμοι μοιάζουν απολύτως ακίνητα, όμως τα σύγχρονα δορυφορικά όργανα μπορούν να καταγράψουν κάτι που το ανθρώπινο μάτι δεν αντιλαμβάνεται

Η Κρήτη δεν βρίσκεται ακριβώς στο ίδιο σημείο που βρισκόταν πριν από χρόνια.

Όχι επειδή «ταξιδεύει» ανεξάρτητα μέσα στη Μεσόγειο, αλλά επειδή ο φλοιός της Γης πάνω στον οποίο βρίσκεται κινείται και παραμορφώνεται συνεχώς.

Οι μεταβολές είναι εξαιρετικά μικρές σε ανθρώπινη κλίμακα, αλλά μπορούν να καταγραφούν με μεγάλη ακρίβεια μέσω γεωδαιτικών μετρήσεων.

Το νησί πάνω σε μια ενεργή περιοχή

Η Κρήτη βρίσκεται κοντά στο Ελληνικό Τόξο, στην ευρύτερη περιοχή σύγκλισης της Αφρικανικής με την Ευρασιατική πλάκα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Νεκρός βρέθηκε στο σπίτι του στα Εξάρχεια ο γνωστός ζωγράφος και ποιητής Χρήστος Μαρκίδης

Η συγκεκριμένη ζώνη συγκαταλέγεται στις πλέον ενεργές σεισμικά περιοχές.

Η κίνηση των τεκτονικών πλακών έχει ως αποτέλεσμα η ευρύτερη περιοχή να μετακινείται και να παραμορφώνεται με τον χρόνο.

Μιλάμε για μέτρα;

Όχι σε έναν χρόνο.

Οι γεωδαιτικές μετακινήσεις που παρακολουθούν οι επιστήμονες είναι συνήθως της τάξης των χιλιοστών έως λίγων εκατοστών ανά έτος, ανάλογα με το σημείο αναφοράς, την ακριβή θέση του σταθμού και το σύστημα στο οποίο υπολογίζεται η κίνηση.

Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν υπάρχει ένα μοναδικό, απλό «η Κρήτη κινείται Χ εκατοστά τον χρόνο» που να περιγράφει με ακρίβεια ολόκληρο το νησί.

Διαφορετικά σημεία μπορούν να παρουσιάζουν διαφορετικές ταχύτητες και διευθύνσεις λόγω της παραμόρφωσης του φλοιού.

Πώς μπορούν να το ξέρουν;

Με μόνιμους γεωδαιτικούς σταθμούς GNSS, δηλαδή συστήματα εξαιρετικά ακριβούς δορυφορικού εντοπισμού.

Καταγράφοντας τη θέση ενός σταθερού σημείου επί χρόνια, οι επιστήμονες μπορούν να υπολογίσουν ακόμη και πολύ μικρές μεταβολές.

Αυτό βοηθά στην κατανόηση της τεκτονικής συμπεριφοράς μιας περιοχής και της συσσώρευσης παραμόρφωσης.

Δεν θα το δούμε στον χάρτη

Αν κοιτάξουμε έναν χάρτη φέτος και ξανά του χρόνου, προφανώς η Κρήτη θα φαίνεται στο ίδιο σημείο.

Σε γεωλογικό χρόνο, όμως, η εικόνα είναι τελείως διαφορετική.

Λίγα χιλιοστά ή εκατοστά τον χρόνο γίνονται πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις όταν ο χρόνος μετριέται σε χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια.

Η Κρήτη λοιπόν μπορεί να μοιάζει ακίνητη.

Στην πραγματικότητα, κάτω από τα πόδια μας η Γη δεν σταματά ποτέ να κινείται.