Ηράκλειο: 25oC
CretaOne Radio 102,3 Δείτε Ζωντανά
Ακούστε Ζωντανά CretaOne Radio 102,3
Δείτε Ζωντανά CretaOne Radio 102,3

«Κακό μάτι» και προλήψεις: Γιατί μας «στοιχειώνουν»

06.08.2025, 16:34

Η κουλτούρα μας αν μη τι άλλο βρίθει από λαϊκές δοξασίες

«Το φως προσελκύει τους κεραυνούς» απάντησαν οι παππούδες του νεαρού Δημήτρη Ξυγαλατά, ανθρωπολόγου, γνωστικού επιστήμονα και Διευθυντή του Εργαστηρίου Πειραματικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, όταν τους ρώτησε γιατί κάλυπταν με πανιά και κουβέρτες την τηλεόραση και τους καθρέφτες ή έβγαζαν τις λάμπες εν αναμονή μιας καταιγίδας.

Κάπως έτσι, μια από αυτές τις προλήψεις γίνεται το όχημά του για να ξεδιπλώσει όσα κρύβονται πίσω από κοινωνικές και πολιτισμικές πεποιθήσεις και πρακτικές που τον έκαναν να ακολουθήσει και την επιστήμη της ανθρωπολογίας. Αντιλήψεις που, εν τέλει, έχουν κάποιο θετικό αντίκτυπο στην ψυχική μας υγεία.

Οι αρχές της Μαγικής Σκέψης

Για να εξηγήσει πώς διαμορφώνεται και παγιώνεται η «μαγική σκέψη», όπως ορίζεται ανθρωπολογικά το σύνολο των πεποιθήσεων που δεν αποδεικνύονται εμπειρικά ή μέσα από κάποια αιτιώδη σχέση, ο κ. Ξυγαλατάς επικαλείται τις δύο αρχές της: την ομοιότητα/εγγύτητα και τη μεταδοτικότητα.

Η πρώτη εντοπίζει κάποια βαθύτερη σύνδεση σε φαινόμενα ή αντικείμενα που φέρουν κοινά γνωρίσματα και, κάπως έτσι, ο κεραυνός και η επιφάνεια του καθρέφτη συνδέονται αφού μας «δίνουν» φως.

Αντίστοιχα, η ομοιότητα που μας συνδέει με το είδωλό μας είναι ο λόγος που, όταν το τελευταίο «αλλοιωθεί» από το σπάσιμο του καθρέφτη, θα πρέπει να αναμένουμε καταστροφές και για εμάς τους ίδιους.

Σύμφωνα με την αρχή της μεταδοτικότητας, οι ενδότερες ιδιότητές μας μπορεί να μεταδοθούν διαμέσου της επαφής, όπως η θερμότητα της φωτιάς ή μια ασθένεια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο φίλος ή και άσχετος που ζητήσαμε να καθίσει δίπλα μας ή να αγγίξει την τράπουλα σε ένα παιχνίδι με χαρτιά για να μεταφέρει την καλοτυχία του, είτε ένα αντικείμενο ακόμα που αποκαλούμε το «γούρι» μας.

  • Η κουλτούρα μας είναι γεμάτη από λαϊκές δοξασίες και προλήψεις που επηρεάζουν την καθημερινότητά μας.
  • Η μαγική σκέψη βασίζεται στις αρχές της ομοιότητας/εγγύτητας και της μεταδοτικότητας, εξηγώντας πώς παγιώνονται μη εμπειρικές πεποιθήσεις.
  • Η αρχή της ομοιότητας συνδέει φαινόμενα ή αντικείμενα με κοινά χαρακτηριστικά, όπως ο κεραυνός και ο καθρέφτης.
  • Η αρχή της μεταδοτικότητας υποστηρίζει ότι οι ιδιότητές μας μπορούν να μεταδοθούν μέσω επαφής, όπως η τύχη ή η ασθένεια.
Προσθέστε το cretaone.gr ως προτιμώμενη πηγή στο Google
πριν από 1 λεπτό
Ελλάδα

Καλλιθέα: «Ήταν πάνω από μιάμιση ώρα σπίτι μας και το φωτογράφιζαν», λέει η σύζυγος του οδοντίατρου

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 2 λεπτά
Ελλάδα

ΟΠΕΚΕΠΕ: Στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία οι 13 συλληφθέντες για το κύκλωμα των «μαϊμού» επιδοτήσεων

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 4 λεπτά
Ελλάδα

Τρίκαλα: «Μόλις κατέβηκε ο πατέρας μου από το αυτοκίνητο, σε απόσταση δύο μέτρων του έριξε» λέει ο γιος του θύματος της αδελφοκτονίας

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 5 λεπτά
Αθλητικά

Κορυφαίος παίκτης της σεζόν στη La Liga ο Λαμίν Γιαμάλ

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 9 λεπτά
Κόσμος

Συναγερμός στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό: Οι αστροναύτες ετοιμάζονται να τον εγκαταλείψουν λόγω «επιδεινούμενων διαρροών αέρα»

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 16 λεπτά
Ηράκλειο

Απαλλάσσεται ο Δήμος Μαλεβιζίου από τη συμμετοχή των 1,4 εκατ. ευρώ στην Ανάπλαση της Ελευθερίου Βενιζέλου

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 19 λεπτά
Ελλάδα

Πώς έγινε το αιματηρό επεισόδιο στο βενζινάδικο στην Ραφήνα – Ο τραυματίας πελάτης καταδίωξε τον δράστη

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 22 λεπτά
Κρήτη

ΕΛΣΤΑΤ: Στο 11,9% η ανεργία στην Κρήτη το πρώτο τρίμηνο του 2026

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 24 λεπτά
Κόσμος

Απίστευτος Ράμα: Τρία πράγματα δεν μπορείς να προβλέψεις – Τον Θεό, το σεξ και την ΕΕ»

Διαβάστε περισσότερα
πριν από 27 λεπτά
Ελλάδα

Σχολικά κυλικεία: «Τέλος» σε αλλαντικά και αναψυκτικά

Διαβάστε περισσότερα

CretaOne TV

Δείτε όλα τα βίντεο του CretaOne TV εδώ

Παρακολουθήστε τώρα →