Σαριδάκη: «Η πρόληψη δεν εξαντλείται στις φωταγωγήσεις» – Οι μαστογραφίες, τα λάθη και η νέα εποχή στις θεραπείες κατά του καρκίνου

Η πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας ξεκαθαρίζει ότι η ενημέρωση πρέπει να γίνεται ουσιαστική πρόληψη, εξηγεί γιατί η μαστογραφία χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και αναφέρεται στις εξελίξεις για τα εξατομικευμένα εμβόλια mRNA κατά του καρκίνου

«Η πρόληψη είναι κάθε μέρα και οι φωταγωγήσεις μόνο δεν φτάνουν», επεσήμανε η πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, Ζένια Σαριδάκη, θέτοντας το πραγματικό ζητούμενο στη μάχη κατά του καρκίνου: η ενημέρωση να μη μένει στις συμβολικές δράσεις, αλλά να μετατρέπεται σε γνώση, πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση.

«Χρειάζεται μια εκπαίδευση του πληθυσμού, του κοινωνικού συνόλου, των γυναικών. Και εγώ θα έλεγα και των ανδρών», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι η πρόληψη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως υπόθεση ολόκληρης της οικογένειας. Μιλώντας στο CretaOne 102,3 και στην Αντιγόνη Ανδρεάκη, επισημαίνει ότι η συζήτηση για τον καρκίνο δεν αφορά μόνο όσους νοσούν, αλλά όλους.

Η πρόληψη δεν εξαντλείται στις φωταγωγήσεις

Η πρόληψη του καρκίνου του μαστού απαιτεί διαρκή ενημέρωση και ουσιαστική εκπαίδευση της κοινωνίας, πέρα από τις συμβολικές δράσεις, υπογραμμίζει η πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, Ζένια Σαριδάκη.

«Η ημέρα πρόληψης είναι κάθε μέρα. Οι φωταγωγήσεις μόνο δεν φτάνουν», τονίζει, επισημαίνοντας την ανάγκη να ενημερωθεί ολόκληρη η κοινωνία για τη σημασία της πρόληψης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα 4 ζώδια που δυσκολεύονται περισσότερο να ξεχάσουν έναν πρώην

«Χρειάζεται μια εκπαίδευση του πληθυσμού, του κοινωνικού συνόλου, των γυναικών. Και εγώ θα έλεγα και των ανδρών. Γιατί δίπλα σε κάθε γυναίκα είναι κι ένας άνδρας και καλό θα είναι η πρόληψη να αντιμετωπίζεται σαν ένα σημαντικό οικογενειακό ζήτημα», σημειώνει η ίδια.

Δεν αρκεί να κάνεις μια μαστογραφία και να την αφήσεις στο συρτάρι

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι ότι πολλές γυναίκες υποβάλλονται σε μαστογραφία, αλλά δεν φροντίζουν να δείξουν τα αποτελέσματα στον γιατρό τους.

«Πάρα πολλές γυναίκες μέχρι τώρα, ακόμα και τώρα, κάνουν την εξέταση και δεν τη βλέπει κανείς. Και σου λένε “ναι, εγώ κάνω μαστογραφία”», αναφέρει χαρακτηριστικά η κ. Σαριδάκη.

Η εξέταση, όμως, δεν αρκεί από μόνη της. «Η γυναίκα πρέπει να δείξει την εξέταση στον κλινικό της», τονίζει, εξηγώντας ότι τα ευρήματα πρέπει να συνεκτιμώνται με το ιστορικό και την κλινική εικόνα κάθε γυναίκας. Ανάλογα με τα αποτελέσματα, μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματικό υπερηχογράφημα, περαιτέρω διερεύνηση ή βιοψία.

«Μια εκτίμηση είναι μια συνολική εξέταση», σημειώνει, δίνοντας έμφαση στον ρόλο του ειδικού. Η ερμηνεία των εξετάσεων δεν μπορεί να βασίζεται σε πρόχειρες εκτιμήσεις ή σε συμβουλές ανθρώπων χωρίς την απαραίτητη επιστημονική γνώση. Χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό, ο οποίος θα καθορίσει τα επόμενα βήματα.

Η ίδια αναφέρεται και στην αυτοεξέταση, η οποία μπορεί να βοηθήσει μια γυναίκα να γνωρίζει καλύτερα το σώμα της, χωρίς να υποκαθιστά τον ιατρικό έλεγχο.

«Οποιαδήποτε αλλαγή στον μαστό μας καλό θα είναι να μας κάνει να αναζητήσουμε τη συμβολή του ειδικού», επισημαίνει.

Από ποια ηλικία πρέπει να ξεκινά η μαστογραφία

Το ερώτημα για την ηλικία έναρξης του προληπτικού ελέγχου γίνεται ακόμη πιο επίκαιρο, καθώς καταγράφονται περιστατικά καρκίνου του μαστού και σε νεότερες γυναίκες. Η κ. Σαριδάκη διαχωρίζει τις συστάσεις των ογκολογικών οδηγιών από τα ηλικιακά όρια του εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου.

«Οι ογκολογικές οδηγίες είναι ότι ξεκινάμε μαστογραφία από τα 40. Στον γενικό πληθυσμό», αναφέρει. Το εθνικό πρόγραμμα, αντίθετα, αφορά γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών.

«Είναι διαφορετικές οι ογκολογικές οδηγίες και διαφορετικό το πληθυσμιακό screening πρόγραμμα ενός κράτους», διευκρινίζει.

Για γυναίκες με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό ή τεκμηριωμένο κληρονομικό κίνδυνο, ο έλεγχος μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα, με εξατομικευμένη καθοδήγηση από ειδικό. Όπως εξηγεί, στις μικρότερες ηλικίες ο μαστός είναι συχνά πυκνότερος, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της μαστογραφίας και να καταστήσει αναγκαίες άλλες ή συμπληρωματικές εξετάσεις.

Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει καθοριστική. Η κ. Σαριδάκη επισημαίνει ότι ο καρκίνος του μαστού συγκαταλέγεται σήμερα στις μορφές καρκίνου που μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά σε μεγάλο ποσοστό περιπτώσεων, όταν εντοπίζονται σε πρώιμο στάδιο.

Τα φάρμακα και ο τρόπος ζωής στη μάχη κατά του καρκίνου

Η πρόληψη δεν περιορίζεται στις εξετάσεις. Η καθημερινότητα, η διατροφή, η άσκηση και η αποφυγή επιβαρυντικών συνηθειών αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την υγεία.

«Ο σωστός τρόπος ζωής, η μεσογειακή διατροφή, η άσκηση, δεν καπνίζουμε, πίνουμε λίγο ή καθόλου», αναφέρει η κ. Σαριδάκη, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία της ψυχικής ευεξίας.

Ιδιαίτερη συζήτηση έχει ανοίξει γύρω από τα φάρμακα GLP-1, τα οποία χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, και την πιθανή σχέση τους με τον κίνδυνο εμφάνισης ή υποτροπής ορισμένων μορφών καρκίνου.

Όπως εξηγεί, υπάρχουν δημοσιευμένες μελέτες που διερευνούν την επίδρασή τους, ωστόσο τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αρκούν για να θεωρηθούν τα συγκεκριμένα φάρμακα αποδεδειγμένο μέσο πρόληψης του καρκίνου στον γενικό πληθυσμό. Η χρήση τους πρέπει να γίνεται με ιατρική καθοδήγηση και για τις κατάλληλες ενδείξεις.

Η κ. Σαριδάκη υπογραμμίζει, επίσης, ότι κάθε θεραπεία χρειάζεται εξατομικευμένη παρακολούθηση, καθώς ακόμη και φάρμακα που θεωρούνται ηπιότερα μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες. «Θέλει συζήτηση με τον ογκολόγο, θέλει επικοινωνία», σημειώνει, επιμένοντας ότι η σωστή ενημέρωση και η συνεργασία ασθενούς και γιατρού είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που μπορεί να προκύψουν.

Τα εξατομικευμένα εμβόλια mRNA και τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα στο μελάνωμα

Σημαντικές προσδοκίες δημιουργούν οι εξελίξεις στα εξατομικευμένα θεραπευτικά εμβόλια που αξιοποιούν την τεχνολογία mRNA. Η κ. Σαριδάκη αναφέρεται σε μελέτη για ασθενείς με μελάνωμα που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και έλαβαν ανοσοθεραπεία σε συνδυασμό με ένα εξατομικευμένο εμβόλιο.

«Είναι ένα φάρμακο το οποίο κατασκευάζεται από τον ίδιο τον όγκο του ασθενούς και είναι απολύτως εξατομικευμένο», εξηγεί. Στόχος είναι να ενεργοποιηθεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει καλύτερα τα καρκινικά κύτταρα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης που επικαλείται, ο συνδυασμός με την ανοσοθεραπεία συνδέθηκε με μείωση κατά 42% του κινδύνου υποτροπής και κατά 38% του κινδύνου απομακρυσμένων μεταστάσεων, σε σύγκριση με την ανοσοθεραπεία μόνη της.

Η ίδια, ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για μια νέα θεραπευτική προσέγγιση που δεν έχει ακόμη εγκριθεί για ευρεία κλινική χρήση. Τα δεδομένα αφορούν ασθενείς με μελάνωμα σε συγκεκριμένο θεραπευτικό πλαίσιο και δεν σημαίνουν ότι υπάρχει ήδη εμβόλιο mRNA που προλαμβάνει τον καρκίνο στον γενικό πληθυσμό.

«Είναι μια καινούργια θεραπευτική οντότητα», σημειώνει η κ. Σαριδάκη, τονίζοντας ότι η σημασία της έρευνας δεν περιορίζεται στα μέχρι τώρα αποτελέσματα, αλλά και στη δυνατότητα να ανοίξει τον δρόμο για αντίστοιχες θεραπείες σε άλλους τύπους όγκων. Η εξέλιξη αυτή βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, ωστόσο αναδεικνύει τη δυναμική της εξατομικευμένης ιατρικής και την προσπάθεια να αναπτυχθούν θεραπείες προσαρμοσμένες στα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς.