Αντιβιοτικά: Τα λάθη που κάνουμε και γιατί η αντοχή στα φάρμακα μας αφορά όλους

Τα αντιβιοτικά έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές και αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα όπλα της σύγχρονης ιατρικής. Ωστόσο, η συχνή και λανθασμένη χρήση τους ενισχύει ένα ολοένα και μεγαλύτερο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία: τη μικροβιακή αντοχή 

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που αφορά όλους μας. Όταν τα βακτήρια αναπτύσσουν αντοχή στα αντιβιοτικά, οι λοιμώξεις που προκαλούν γίνονται δυσκολότερες στη θεραπεία και ορισμένα φάρμακα μπορεί να μην είναι πλέον αποτελεσματικά.

Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη με τα αντιβιοτικά;

Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η λήψη αντιβιοτικών χωρίς ιατρική συμβουλή. Πολλοί θεωρούν ότι ένα αντιβιοτικό μπορεί να αντιμετωπίσει κάθε λοίμωξη, όμως αυτό δεν ισχύει.

– Η λήψη αντιβιοτικών για το κρυολόγημα ή τη γρίπη. Οι συγκεκριμένες λοιμώξεις προκαλούνται από ιούς και τα αντιβιοτικά δεν είναι αποτελεσματικά εναντίον τους.
– Η χρήση φαρμάκων που έχουν περισσέψει. Ένα αντιβιοτικό που χορηγήθηκε παλαιότερα μπορεί να μην είναι κατάλληλο για μια νέα λοίμωξη.
– Η αυθαίρετη διακοπή ή παράταση της θεραπείας. Η αγωγή πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του γιατρού, χωρίς αλλαγές με δική μας πρωτοβουλία.
– Η χορήγηση αντιβιοτικών σε άλλα άτομα. Ένα φάρμακο που είναι κατάλληλο για έναν ασθενή μπορεί να μην είναι ασφαλές ή αποτελεσματικό για κάποιον άλλο.
– Η πίεση προς τον γιατρό για συνταγογράφηση αντιβίωσης. Η ανάγκη για αντιβιοτικό εξαρτάται από τη διάγνωση και όχι μόνο από τα συμπτώματα.

Η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών συμβάλλει στην ανάπτυξη ανθεκτικών βακτηρίων, περιορίζοντας τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.

Τι είναι η μικροβιακή αντοχή και γιατί μας αφορά όλους;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

«Κερνάει» το κατάστημα: Η παραγγελία γινόταν κανονικά, ο πελάτης πλήρωνε με μετρητά, αλλά απόδειξη δεν έπαιρνε – Το κόλπο 25 εκατ. ευρώ της Pizza Fan

Η μικροβιακή αντοχή εμφανίζεται όταν μικροοργανισμοί, όπως τα βακτήρια, αποκτούν την ικανότητα να επιβιώνουν παρά τη δράση φαρμάκων που παλαιότερα μπορούσαν να τους εξουδετερώσουν.

Δεν γίνεται ανθεκτικός ο ανθρώπινος οργανισμός στα αντιβιοτικά. Ανθεκτικά γίνονται τα ίδια τα βακτήρια.

Το αποτέλεσμα είναι οι λοιμώξεις να απαιτούν πιο σύνθετη θεραπεία, να διαρκούν περισσότερο και να αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών. Παράλληλα, περιορίζονται οι επιλογές για την αντιμετώπιση σοβαρών λοιμώξεων και για την ασφαλή διενέργεια ιατρικών επεμβάσεων που βασίζονται στην αποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό και για την Ελλάδα. Ευρωπαϊκά στοιχεία έχουν καταγράψει υψηλά επίπεδα αντοχής σε αρκετά μικρόβια, καθώς και σημαντική επιβάρυνση από λοιμώξεις που συνδέονται με τη νοσηλεία.

Πώς χρησιμοποιούμε σωστά τα αντιβιοτικά;

Η προστασία της αποτελεσματικότητάς τους ξεκινά από απλές, καθημερινές πρακτικές:

– Λαμβάνουμε αντιβιοτικά μόνο όταν έχουν συνταγογραφηθεί για εμάς.
– Ακολουθούμε πιστά τη δοσολογία και τη διάρκεια που έχει ορίσει ο γιατρός.
– Δεν αλλάζουμε, δεν διακόπτουμε και δεν παρατείνουμε την αγωγή χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
– Δεν κρατάμε αντιβιοτικά για μελλοντική χρήση ούτε τα δίνουμε σε άλλους.
– Συμβάλλουμε στην πρόληψη των λοιμώξεων με καλό πλύσιμο των χεριών, εμβολιασμό σύμφωνα με τις συστάσεις και τήρηση των κανόνων υγιεινής.

Εάν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, χρειάζεται επικοινωνία με επαγγελματία υγείας και όχι αυθαίρετη αλλαγή της θεραπείας.

Η ευθύνη είναι συλλογική

Η μικροβιακή αντοχή δεν είναι ένα μακρινό ή αποκλειστικά νοσοκομειακό πρόβλημα. Αφορά την κοινότητα, τα νοσοκομεία, τους επαγγελματίες υγείας, αλλά και τον καθένα από εμάς.

Τα αντιβιοτικά είναι πολύτιμα φάρμακα, αλλά δεν αποτελούν λύση για κάθε λοίμωξη. Η σωστή χρήση τους σήμερα συμβάλλει ώστε να παραμείνουν αποτελεσματικά και στο μέλλον.

Το μήνυμα είναι απλό: Δεν παίρνουμε αντιβιοτικά χωρίς ιατρική οδηγία. Τα χρησιμοποιούμε υπεύθυνα, για τον σωστό λόγο και με τον σωστό τρόπο.