Καλογεράκης: «Δεν μπορούμε να αποτρέψουμε τη χρήση, αλλά μπορούμε να αποτρέψουμε τη σιωπή» – Η σύνδεση βίας και ουσιών σε έξαρση

Ο ψυχοθεραπευτής Γιώργος Καλογεράκης, με αφορμή τη δολοφονία της Ελευθερίας Γιακουμάκη, εξηγεί στο Cretaone 102,3 πώς η έλλειψη ορίων, η ψυχική πίεση και η κουλτούρα της «ανταμοιβής» οδηγούν σε επικίνδυνες συμπεριφορές

«Δεν μπορούμε να αποτρέψουμε τη χρήση, αλλά μπορούμε να αποτρέψουμε τη σιωπή», τονίζει ο ψυχοθεραπευτής Γιώργος Καλογεράκης, επιχειρώντας να φωτίσει τη βαθύτερη σύνδεση ανάμεσα στη βία κατά των γυναικών και την αυξανόμενη χρήση ουσιών σε νεαρές ηλικίες, με αφορμή τη δολοφονία της Ελευθερίας Γιακουμάκη.

Η «ρίζα» του προβλήματος: μειωμένη αυτορρύθμιση

Όπως εξηγεί, ένας κοινός παρονομαστής πίσω από ακραίες και παραβατικές συμπεριφορές είναι η μειωμένη ικανότητα αυτοελέγχου.

«Πάρα πολλοί άνθρωποι και ιδιαίτερα νέα παιδιά δυσκολεύονται στη διαχείριση των παρορμήσεών τους, κάτι που μπορεί να τους οδηγήσει ακόμη και σε εγκληματικές πράξεις», σημειώνει.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Εορτολόγιο: Σε ποιους να πείτε «χρόνια πολλά» σήμερα 13 Νοεμβρίου

Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για μια κατάσταση που δεν εμφανίζεται ξαφνικά, αλλά καλλιεργείται μέσα από το περιβάλλον και τις καθημερινές συνήθειες.

Social media: η «μηχανή ανταμοιβής» του εγκεφάλου

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία παίζουν όπως επισημαίνει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Τα social media λειτουργούν σαν μία μηχανή ανταμοιβής. Το συνεχές scrolling και τα notifications δημιουργούν στον εγκέφαλο απρόβλεπτες ανταμοιβές», εξηγεί.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο εγκέφαλος να αναζητά όλο και πιο έντονα ερεθίσματα, να μειώνεται η ικανοποίηση από απλές εμπειρίες και τελικά να ενισχύεται η παρορμητικότητα.

«Ο εγκέφαλος μαθαίνει να θέλει ένταση και ταχύτητα, όχι σταθερότητα», προσθέτει χαρακτηριστικά.

Βία και σχέσεις: «Δεν είναι μόνο τα social media»

Παρότι η τεχνολογία παίζει ρόλο, ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία.

«Οι πράξεις αυτές συνδέονται και με βαθύτερες παθογένειες: έλλειψη σεβασμού, έλλειψη αγάπης, έλλειψη ορίων μέσα στις σχέσεις», τονίζει.

Αναφερόμενος στο συγκεκριμένο περιστατικό, σημειώνει ότι συχνά το περιβάλλον κανονικοποιεί συμπεριφορές που θα έπρεπε να λειτουργούν ως προειδοποιητικά σημάδια.

«Μπορεί να λέμε “την αγαπάει” ή “ήθελε να τη δει”, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για ελεγκτική ή πιεστική συμπεριφορά», επισημαίνει.

Τα ανησυχητικά στοιχεία για τις ουσίες στην Ευρώπη

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στην αυξανόμενη χρήση ουσιών σε νεαρές ηλικίες, παραθέτοντας στοιχεία που αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος.

«Περίπου 84 εκατομμύρια Ευρωπαίοι έχουν δοκιμάσει κάποια παράνομη ουσία», αναφέρει, ενώ στις ηλικίες 15 έως 24 ετών «ένας στους δέκα έχει ήδη δοκιμάσει».

Όπως τονίζει, η χρήση ουσιών όχι μόνο αυξάνεται, αλλά και επαναλαμβάνεται, με την κοκαΐνη και τα συνθετικά ναρκωτικά να εμφανίζουν ανοδική τάση.

«Όταν ο εγκέφαλος είναι σε φάση ανάπτυξης και ταυτόχρονα υπερενεργοποιείται το σύστημα ανταμοιβής, δημιουργείται ένα εκρηκτικό κοκτέιλ», προειδοποιεί.

Ο ρόλος της οικογένειας και η ανάγκη για σύνδεση

Καθοριστικός, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ο ρόλος της οικογένειας από τα πρώτα χρόνια ζωής του παιδιού.

«Η σχέση χτίζεται από νωρίς. Όταν φτάσουμε στην εφηβεία, είναι ήδη πολύ πιο δύσκολο να διορθωθούν πράγματα», σημειώνει.

Και προσθέτει με έμφαση: «Το παιδί πρέπει να ξέρει ότι μπορεί να έρθει σε εμάς χωρίς φόβο και χωρίς ντροπή».

Η ουσία, όπως λέει, δεν είναι μόνο να αποτραπεί η χρήση, αλλά να διατηρηθεί η επικοινωνία.

«Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα. Μπορούμε όμως να δημιουργήσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης. Να μη μένει κανείς μόνος με αυτό που νιώθει».