Καραμαλάκης: «Η αυτοδιοίκηση κρίνεται στην καθημερινότητα»

Στρατηγός ε.α., επίτιμος αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας, τέως γενικός γραμματέας Δημόσιας Τάξης. Επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Ηράκλειο, η Πόλη μας», μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ και πρόεδρος της Επιτροπής Εγκληματικότητας και Παραβατικότητας Νέων, ο Μιχάλης Καραμαλάκης πέρασε σαράντα χρόνια στην Ελληνική Αστυνομία και έφτασε στην κορυφή της

Συνέντευξη του Μιχάλη Καραμαλάκη στον Ελεύθερο Τύπο

Σήμερα βρίσκεται στην άλλη πλευρά του τραπεζιού, ως επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στον μεγαλύτερο δήμο της Κρήτης και ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ. Μιλά ήρεμα, με αριθμούς και με ημερομηνίες. Και επιμένει σε κάτι που ακούγεται αυτονόητο: ότι η Αυτοδιοίκηση κρίνεται στα μικρά, καθημερινά πράγματα.

Τι σημαίνει η εκλογή σας στο Δ.Σ. της ΚΕΔΕ για τη διεκδίκηση των συμφερόντων του Ηρακλείου και της Κρήτης στην Αθήνα;

Η συμμετοχή μου στο Δ.Σ. της ΚΕΔΕ είναι ευθύνη και θεσμικό εργαλείο. Σημαίνει ότι η φωνή του Ηρακλείου και της Κρήτης μπορεί να ακούγεται εκεί όπου διαμορφώνονται οι πολιτικές για την Αυτοδιοίκηση. Η Κρήτη έχει ιδιαίτερες ανάγκες: νησιωτικότητα, ισχυρές τουριστικές πιέσεις, μεγάλες μεταφορικές και υδατικές υποδομές, κλιματική ανθεκτικότητα, στελέχωση και χρηματοδότηση. Αυτά δεν αντιμετωπίζονται με οριζόντιες λύσεις σχεδιασμένες αποκλειστικά από την Αθήνα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Κηδεία Γιώργου Μαζωνάκη: Κατέρρευσαν μνήματα και άνθρωποι βρέθηκαν στο χώμα στην ταφή του

Επιμένω σε πραγματική διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, με αρμοδιότητες που συνοδεύονται από πόρους και προσωπικό. Θεωρώ επίσης κρίσιμο να διεκδικεί η Κρήτη, όπου είναι δυνατόν, με κοινή φωνή. Η διεκδικητική μας ισχύς ενισχύεται όταν δεν περιοριζόμαστε στο παράπονο, αλλά καταθέτουμε τεκμηριωμένες προτάσεις με χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Μπορεί να επιτευχθεί η ανάπτυξη με ταυτόχρονη ενίσχυση της ασφάλειας των πολιτών;

Στο 39ο Αναπτυξιακό Συνέδριο των Μυλοποταμιτών, πρόσφατα, συνέδεσα την ανάπτυξη με την ασφάλεια και τη λειτουργική συνδεσιμότητα. Ο ΒΟΑΚ δεν είναι απλώς ένα τεχνικό έργο· είναι ένας αναπτυξιακός άξονας για ολόκληρη την Κρήτη. Γι’ αυτό ο σχεδιασμός των κόμβων και του παράπλευρου δικτύου πρέπει να υπηρετεί τις τοπικές κοινωνίες και να μη δημιουργεί νέους αποκλεισμούς. Απαιτείται επίσης δημόσιο και ελέγξιμο χρονοδιάγραμμα για την πορεία του έργου. Ενας δεύτερος κρίσιμος άξονας είναι η οδική ασφάλεια με ενίσχυση της Τροχαίας, στοχευμένους ελέγχους, ενημέρωση των επισκεπτών, κυκλοφοριακή αγωγή στα σχολεία και ένα Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας με κοινή βάση δεδομένων και μετρήσιμους στόχους. Ανάπτυξη χωρίς ασφαλείς μετακινήσεις και ουσιαστική σύνδεση της ενδοχώρας με τα μεγάλα έργα δεν είναι ισόρροπη ανάπτυξη.

Ποια είναι τα μεγαλύτερα «αγκάθια» της σημερινής δημοτικής αρχής και ποιες εναλλακτικές λύσεις προτείνει η παράταξή σας;

Η κριτική μας δεν εστιάζει στις προθέσεις, αλλά στο αποτέλεσμα και στην ταχύτητα με την οποία οι λύσεις φτάνουν στον πολίτη. Το Ηράκλειο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην καθαριότητα, στην υδροδότηση, στον οδοφωτισμό, στο οδικό δίκτυο και στο κυκλοφοριακό. Υπάρχει και βαθύτερο ζήτημα διοικητικής αποτελεσματικότητας: τα έργα χρειάζονται ιεράρχηση, συντονισμό, χρονοδιάγραμμα και λογοδοσία.

Η πρότασή μας είναι συγκεκριμένη: επιχειρησιακό σχέδιο καθαριότητας ανά συνοικία, ολοκληρωμένη στρατηγική για το νερό, ποιοτικός έλεγχος των έργων οδοποιίας, συνεκτικό σχέδιο μετακινήσεων και στάθμευσης και πολυετής οικονομικός προγραμματισμός. Η αντιπολίτευση οφείλει να είναι αυστηρή, αλλά και χρήσιμη: να αναδεικνύει όσα δεν λειτουργούν, να αναγνωρίζει όσα γίνονται σωστά και να καταθέτει εφαρμόσιμες λύσεις.

Ποιες μεταρρυθμίσεις διεκδικείτε μέσω της ΚΕΔΕ για την αντιμετώπιση της υποστελέχωσης και της οικονομικής ασφυξίας των δήμων;

Το ζητούμενο είναι να αποκτήσει πραγματικό περιεχόμενο η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων. Δεν μπορεί η Πολιτεία να μεταφέρει αρμοδιότητες χωρίς τους αντίστοιχους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό. Μέσω της ΚΕΔΕ διεκδικούμε πολυετή προγραμματισμό προσλήψεων με μόνιμο προσωπικό στις κρίσιμες υπηρεσίες, σταθερή και έγκαιρη χρηματοδότηση, ενίσχυση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων και της ΣΑΤΑ, αλλά και μεγαλύτερη πρόσβαση των δήμων σε αναπτυξιακούς και περιβαλλοντικούς πόρους. Χρειάζονται επίσης απλούστερες διαδικασίες, λιγότερη γραφειοκρατία και ισχυρότερη τεχνική υποστήριξη, ιδίως για τους δήμους που στερούνται εξειδικευμένου προσωπικού. Το ερώτημα είναι βαθιά πολιτικό: θέλουμε δήμους απλούς εκτελεστές ή πραγματικούς θεσμούς τοπικής δημοκρατίας; Η απάντησή μας είναι σαφής: οι αρμοδιότητες πρέπει να συνοδεύονται από πόρους, επαρκές ανθρώπινο δυναμικό και πραγματική δυνατότητα απόφασης.

 Ποιο είναι το σχέδιό σας για ένα σύγχρονο και «ανθεκτικό» Ηράκλειο σε υποδομές, πολιτική προστασία και κινητικότητα;

Ενα ανθεκτικό Ηράκλειο σημαίνει μια πόλη που προετοιμάζεται πριν έρθει η δύσκολη ημέρα. Πρώτη προτεραιότητα είναι το νερό, με συνολικό σχέδιο για πηγές, δίκτυα, εφεδρείες, μείωση απωλειών και προστασία των κρίσιμων υποδομών.

Δεύτερη προτεραιότητα είναι η Πολιτική Προστασία, με πραγματική επιχειρησιακή ετοιμότητα, εκπαιδευμένο προσωπικό και εθελοντές, σύγχρονο εξοπλισμό, ασκήσεις και ενιαίο συντονισμό. Τέλος, τρίτη προτεραιότητα είναι η κινητικότητα, η οποία περιλαμβάνει: αξιόπιστη δημόσια συγκοινωνία, περιφερειακοί χώροι στάθμευσης, ασφαλείς διαδρομές πεζής και ποδηλατικής μετακίνησης και ιδιαίτερη μέριμνα για τα σχολεία. Πρέπει επίσης να προετοιμαστούμε για τη νέα πραγματικότητα που θα δημιουργήσει το αεροδρόμιο στο Καστέλι. Ανθεκτικότητα δεν είναι ένα μεμονωμένο έργο. Η ανθεκτικότητα είναι μία αντίληψη διοίκησης που προβλέπει, προετοιμάζει και συντονίζει, πριν οι συνέπειες φτάσουν στον πολίτη.

Οι 5 άξονες για τη νεανική παραβατικότητα

Ως πρόεδρος της αρμόδιας Επιτροπής της ΚΕΔΕ, ποιοι είναι οι βασικοί άξονες των προτάσεών σας για τη στήριξη των δήμων απέναντι στη νεανική παραβατικότητα;

Η νεανική παραβατικότητα δεν είναι ένα στενά αστυνομικό ζήτημα· είναι σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο και η απάντηση δεν μπορεί να εξαντλείται στην καταστολή. Η στρατηγική που διαμορφώσαμε στην ΚΕΔΕ στηρίζεται σε πέντε άξονες: πρώτον, στη θεσμική συνεργασία του δήμου, του σχολείου, των κοινωνικών υπηρεσιών, των δομών ψυχικής υγείας, της Αστυνομίας και της οικογένειας, δεύτερον, στη σταθερή ενημέρωση και συμβουλευτική, τρίτον, στη δημιουργική απασχόληση με αθλητικές, πολιτιστικές και δημιουργικές διεξόδους για τους νέους, τέταρτον, στην ουσιαστική συμμετοχή της νέας γενιάς στις τοπικές πολιτικές και, πέμπτον, στην ισχυρή κοινωνική προστασία για τις πιο ευάλωτες οικογένειες.

Το κρίσιμο είναι όλα τα παραπάνω να έχουν διάρκεια, επαρκές προσωπικό, σταθερή χρηματοδότηση και αξιολόγηση. Η θέση μας είναι σαφής: πρόληψη πριν από την κρίση, στήριξη πριν από τον αποκλεισμό και συνεργασία πριν από το περιστατικό.

Πώς μπορεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση να περάσει από την απλή καταγραφή της νεανικής παραβατικότητας στην ουσιαστική πρόληψη;

Τα δεδομένα έχουν αξία μόνο όταν οδηγούν σε απόφαση και δράση. Κάθε δήμος χρειάζεται ένα τοπικό σχέδιο πρόληψης το οποίο να χαρτογραφεί τις ανάγκες χωρίς να στιγματίζει γειτονιές ή κοινωνικές ομάδες και να ορίζει σαφώς ποιος συντονίζει, ποιοι φορείς συνεργάζονται και με ποιους δείκτες αξιολογείται το αποτέλεσμα.

Η παρέμβαση πρέπει να προηγείται του περιστατικού: στήριξη της οικογένειας, εργαλεία για το σχολείο, ενισχυμένες κοινωνικές υπηρεσίες και χώροι όπου οι νέοι συμμετέχουν, δημιουργούν και αισθάνονται ότι ανήκουν. Η μελέτη μάς δείχνει ότι το φαινόμενο είναι πολυπαραγοντικό και έχει πλέον ισχυρή ψηφιακή διάσταση. Αρα χρειαζόμαστε νηφαλιότητα, συνέπεια και μετρήσιμη πολιτική. Να περάσουμε, δηλαδή, από το «καταγράψαμε τι συνέβη» στο «γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε ώστε να μη συμβεί ξανά».

Το σχέδιο δράσης για ασφάλεια

Ποιες πρωτοβουλίες προτείνετε για τη βελτίωση της ασφάλειας, της καθημερινότητας και της προσβασιμότητας στις γειτονιές του Ηρακλείου;

Η ασφάλεια μιας πόλης δεν αρχίζει και δεν τελειώνει στην αστυνόμευση. Είναι ο φωτισμένος δρόμος, το καθαρό και προσβάσιμο πεζοδρόμιο, η ασφαλής διάβαση έξω από το σχολείο, το φροντισμένο πάρκο και η υπηρεσία που ανταποκρίνεται γρήγορα σε ένα πρόβλημα.

Προτείνουμε ένα πρόγραμμα γειτονιάς με συγκεκριμένα πρότυπα και μετρήσιμους χρόνους απόκρισης: με σύγχρονο οδοφωτισμό, αποκατάσταση πεζοδρομίων και ραμπών, ασφαλείς σχολικές διαδρομές, έλεγχο επικίνδυνων σημείων και στοχευμένη παρουσία της Δημοτικής Αστυνομίας.

Ο δημότης πρέπει επίσης να γνωρίζει τι έχει προγραμματιστεί για τη συνοικία του και πότε θα ολοκληρωθεί. Η προσβασιμότητα δεν είναι ειδική πολιτική για λίγους· είναι κριτήριο πολιτισμού για όλους. Ανθρώπινη πόλη είναι αυτή που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Ποιο είναι το όραμά σας για την παράταξή σας και το μήνυμά σας προς τους δημότες του Ηρακλείου για τα επόμενα χρόνια;

Θέλω η παράταξη «Ηράκλειο, η Πόλη μας» να είναι σοβαρή, χρήσιμη και υπεύθυνη δύναμη για την πόλη: να ασκεί τεκμηριωμένο έλεγχο, να καταθέτει λύσεις και να διαμορφώνει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διοίκησης για τα επόμενα χρόνια.

Δεν πιστεύω στην αντιπολίτευση που επενδύει στην αποτυχία του άλλου. Πιστεύω στην αντιπολίτευση που υπερασπίζεται το δημόσιο συμφέρον, αναγνωρίζει ό,τι γίνεται σωστά, αναδεικνύει τα λάθη και προτείνει διορθώσεις.

Το Ηράκλειο διαθέτει ισχυρή ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, δυναμική οικονομία, τουρισμό, πρωτογενή τομέα και δημιουργικούς ανθρώπους. Το ζητούμενο είναι αυτές οι δυνατότητες να μετατραπούν σε καλύτερη καθημερινότητα και εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Θέλουμε ένα Ηράκλειο καθαρό, ασφαλές, προσβάσιμο και ανθεκτικό, με διοίκηση που ακούει και λογοδοτεί. Γιατί η Αυτοδιοίκηση κρίνεται, τελικά, στις λεπτομέρειες της καθημερινότητας.

Πώς η θητεία σας στην ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ. και του υπουργείου επηρεάζει τον τρόπο που εργάζεστε σήμερα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση;

Η εμπειρία των σαράντα ετών στην Ελληνική Αστυνομία και στη Δημόσια Διοίκηση με έχει διαμορφώσει. Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι ένας δήμος διοικείται όπως ένα σώμα ασφαλείας. Η Αυτοδιοίκηση απαιτεί διάλογο, σύνθεση και διαρκή επαφή με τον πολίτη.

Αυτό που μεταφέρω είναι μια κουλτούρα ευθύνης, που βασίζεται σε σαφείς στόχους, συγκεκριμένες αρμοδιότητες, χρονοδιάγραμμα και αξιολόγηση. Εμαθα επίσης ότι στις κρίσεις η προετοιμασία είναι σημαντικότερη από τον αυτοσχεδιασμό και ότι η πρόληψη κοστίζει λιγότερο από τη διαχείριση μιας αποτυχίας. Σήμερα, ως επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, ο ρόλος μου είναι να ελέγχω, να τεκμηριώνω και να προτείνω. Δεν πιστεύω στη στείρα αντιπαράθεση. Πιστεύω στην αποτελεσματική διοίκηση, γιατί πίσω από κάθε καθυστέρηση βρίσκεται ένας πολίτης που περιμένει λύση.