Κάτω από τα πόδια μας υπάρχει μια άλλη Κρήτη – Τι αποκαλύπτουν παλιοί χάρτες για μέρη που άλλαξαν όνομα ή εξαφανίστηκαν

Ονόματα που δεν υπάρχουν πια στις σύγχρονες πινακίδες, οικισμοί που εγκαταλείφθηκαν και τόποι που άλλαξαν ταυτότητα – Οι παλιοί χάρτες αποκαλύπτουν ένα νησί διαφορετικό από αυτό που γνωρίζουμε

Ένας χάρτης μοιάζει συνήθως με φωτογραφία ενός τόπου.

Στην πραγματικότητα είναι φωτογραφία μιας συγκεκριμένης εποχής.

Αν πάρουμε έναν σύγχρονο χάρτη της Κρήτης και τον συγκρίνουμε με χαρτογραφικές και διοικητικές καταγραφές προηγούμενων αιώνων, αρχίζουν να εμφανίζονται διαφορές.

Ονομασίες αλλάζουν.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θλίψη στα Χανιά για τον θάνατο του γνωστού επιχειρηματία Μανώλη Λέδάκη

Μικροί οικισμοί εξαφανίζονται από τις νεότερες καταγραφές.

Άλλοι μεγαλώνουν και απορροφούν γειτονικούς.

Και ορισμένα ονόματα μεταβάλλονται τόσο πολύ ώστε δύσκολα αναγνωρίζονται.

Η Κρήτη άλλαξε πολλές φορές διοίκηση και γλώσσα

Η εξήγηση βρίσκεται εν μέρει στην ιστορία της.

Βυζαντινοί, Ενετοί και Οθωμανοί άφησαν διαφορετικά διοικητικά και γλωσσικά ίχνη.

Οι ξένοι χαρτογράφοι απέδιδαν συχνά τα ελληνικά ονόματα με διαφορετική ορθογραφία.

Έτσι η ίδια περιοχή μπορεί να εμφανίζεται με διαφορετικές μορφές ανάλογα με τον χάρτη και την εποχή.

Και μετά ήρθαν οι επίσημες μετονομασίες

Κατά τον 20ό αιώνα πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα πολλές επίσημες μετονομασίες οικισμών.

Ορισμένες παλιές ονομασίες αντικαταστάθηκαν από ονόματα που θεωρήθηκαν περισσότερο ελληνικά ή συνδέονταν με την αρχαία γεωγραφία.

Έτσι ένα όνομα που χρησιμοποιούνταν επί γενιές μπορούσε ξαφνικά να πάψει να εμφανίζεται στις επίσημες πινακίδες.

Άλλα χωριά απλώς άδειασαν

Υπάρχει όμως και διαφορετική περίπτωση.

Μικροί οικισμοί εγκαταλείφθηκαν σταδιακά εξαιτίας μετακίνησης πληθυσμού, αλλαγής του τρόπου ζωής και συγκέντρωσης των κατοίκων σε μεγαλύτερα χωριά και πόλεις.

Τα σπίτια μπορεί να υπάρχουν ακόμη.

Το όνομα όμως να επιβιώνει μόνο στους μεγαλύτερους κατοίκους ή σε παλιές καταγραφές.

Οι χάρτες κρατούν πράγματα που η καθημερινότητα ξεχνά

Και εδώ βρίσκεται η πραγματική γοητεία τους.

Ένας παλιός χάρτης δεν δείχνει απλώς δρόμους.

Διατηρεί την εικόνα ενός κόσμου που δεν υπάρχει ακριβώς με την ίδια μορφή.

Ονόματα.

Οικισμούς.

Παλιές διαδρομές.

Λιμάνια.

Μοναστήρια.

Και τοπωνύμια που μπορεί να έχουν χαθεί από τη σύγχρονη χρήση.

Μια δεύτερη Κρήτη βρίσκεται κάτω από τη σημερινή

Όχι κυριολεκτικά παντού κάτω από το έδαφος.

Αλλά κάτω από το σύγχρονο στρώμα ονομάτων, δρόμων και οικισμών.

Γιατί ένας τόπος δεν αλλάζει μόνο όταν χτίζεται ένα καινούργιο κτίριο.

Αλλάζει και όταν χάνει ένα όνομα που χρησιμοποιούνταν επί αιώνες.

Και μερικές φορές ένας παλιός χάρτης είναι αρκετός για να το θυμηθούμε.