Νέος διαδραστικός χάρτης αποκαλύπτει πότε θα εξαφανιστούν οι παγετώνες ανά τον κόσμο

Το 2026 προσφέρει ήδη ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα

Ένας νέος διαδραστικός χάρτης επιτρέπει στους χρήστες να εντοπίσουν σχεδόν οποιονδήποτε παγετώνα στον κόσμο και να δουν πότε εκτιμάται ότι θα εξαφανιστεί, αλλά και πώς αλλάζει αυτή η πρόβλεψη ανάλογα με το επίπεδο της παγκόσμιας θέρμανσης.

Το εργαλείο Global Glacier Extinction Explorer δημιουργήθηκε στο πλαίσιο μελέτης ερευνητών του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Ζυρίχης (ETH Zurich) και του Ελεύθερου Πανεπιστήμιου των Βρυξελλών (Vrije Universiteit Brussel). Στόχος είναι να μετατραπούν οι αφηρημένοι παγκόσμιοι αριθμοί για την απώλεια πάγου σε κάτι πιο απτό. Οι συνολικές απώλειες μάζας ή έκτασης των παγετώνων μπορεί να είναι δύσκολο να γίνουν αντιληπτές, ενώ η δυνατότητα εστίασης σε μια συγκεκριμένη κοιλάδα ή ορεινή περιοχή δείχνει πιο άμεσα τι μπορεί να σημαίνουν διαφορετικά επίπεδα θέρμανσης για έναν γνώριμο τόπο.

Το 2026 προσφέρει ήδη ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, αναφέρει το Earth.com. Στις ευρωπαϊκές Άλπεις η χρονιά εξελίχθηκε ιδιαίτερα δυσμενώς για τους παγετώνες, έπειτα από έναν χειμώνα με περιορισμένες χιονοπτώσεις και ένα καλοκαίρι με διαδοχικά κύματα ζέστης. Για τους μικρότερους παγετώνες, μία τόσο έντονη περίοδος τήξης μπορεί να είναι καθοριστική.

Τον Αύγουστο ο παγετώνας Bella Tola, κοντά στο Saint-Luc της Ελβετίας, κηρύχθηκε επισήμως εξαφανισμένος. Η εξέλιξη αυτή βρισκόταν μέσα στο χρονικό εύρος που είχαν προβλέψει τα μοντέλα της μελέτης, τα οποία τοποθετούσαν την εξαφάνισή του μεταξύ 2026 και 2029. Το ίδιο καλοκαίρι εξαφανίστηκε και ο ελβετικός παγετώνας Urirotstock.

Οι επιστήμονες τονίζουν, ωστόσο, ότι ένας παγετώνας δεν χάνεται εξαιτίας ενός και μόνο θερμού καλοκαιριού. Η εξαφάνισή του είναι συνήθως το τελικό στάδιο δεκαετιών συσσωρευμένων απωλειών, καθώς η ανεπαρκής χιονόπτωση και η έντονη θερινή τήξη μειώνουν σταδιακά τη μάζα του. Ακραίες χρονιές, όπως το 2022 και το 2026, μπορούν απλώς να επιταχύνουν την τελική φάση.

Εικόνα από το Global Glacier Extinction Explorer
Lander Van Tricht

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΒΟΑΚ: «Η πιο δύσκολη νύχτα σε 38 χρόνια που οδηγώ» – Η δραματική διαδρομή από Ρέθυμνο προς Χανιά

Τα σενάρια της εξαφάνισης

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Climate Change, εξετάζει επίσης τη λεγόμενη «κορύφωση της εξαφάνισης των παγετώνων», δηλαδή τη χρονική στιγμή κατά την οποία ο ετήσιος αριθμός παγετώνων που χάνονται φτάνει στο μέγιστο. Με παγκόσμια θέρμανση 1,5 βαθμού Κελσίου, περίπου 2.000 παγετώνες τον χρόνο προβλέπεται να εξαφανίζονται στο αποκορύφωμα αυτής της περιόδου. Στους 4 βαθμούς, ο αριθμός αυτός περίπου διπλασιάζεται.

Μέχρι το 2100, σε ένα σενάριο θέρμανσης 1,5 βαθμού, σχεδόν οι μισοί από τους σημερινούς παγετώνες θα μπορούσαν να εξακολουθούν να υπάρχουν. Στους 2,7 βαθμούς το ποσοστό περιορίζεται περίπου στο 20%, ενώ στους 4 βαθμούς λιγότερο από ένας στους δέκα αναμένεται να επιβιώσει.

Οι περιφερειακές διαφορές είναι ακόμη πιο έντονες. Στις ευρωπαϊκές Άλπεις, με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2,7 βαθμούς, εκτιμάται ότι μπορεί να απομείνουν μόλις περίπου 110 παγετώνες. Στους 4 βαθμούς, ο αριθμός τους ενδέχεται να περιοριστεί σε μόλις 20.

«Κάθε κλάσμα του βαθμού έχει σημασία», επισημαίνει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης και συνδημιουργός του χάρτη Lander Van Tricht. «Ο περιορισμός της αύξησης της θερμοκρασίας στους 1,5 βαθμούς θα μπορούσε να διασώσει περισσότερους από διπλάσιους παγετώνες σε σύγκριση με μια πορεία προς τους 2,7 βαθμούς έως το 2100».

Η απώλεια των παγετώνων δεν αφορά μόνο το τοπίο. Οι παγετώνες τροφοδοτούν υδάτινα συστήματα, επηρεάζουν τοπικές οικονομίες και τον τουρισμό και έχουν σημαντική πολιτισμική και συναισθηματική αξία για τις κοινότητες που ζουν κοντά τους.

Οι δημιουργοί του εργαλείου υπογραμμίζουν ότι οι ημερομηνίες εξαφάνισης δεν αποτελούν απόλυτες προβλέψεις, καθώς κάθε παγετώνας επηρεάζεται διαφορετικά από το υψόμετρο, το μέγεθος, τη μορφολογία και τις τοπικές κλιματικές συνθήκες. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις δείχνουν με σαφήνεια ότι η εξαφάνιση των παγετώνων δεν είναι ένα πρόβλημα του μακρινού μέλλοντος, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις συμβαίνει ήδη σήμερα.

cnn.gr