Ο διεθνολόγος Θεόδωρος Τσίκας εξηγεί γιατί ΗΠΑ και Ιράν οδηγούνται σε κλιμάκωση, ποιος είναι ο ρόλος Τραμπ, Ισραήλ, Κίνας και τι διακυβεύεται στα Στενά του Ορμούζ

Μακριά από το ενδεχόμενο άμεσης συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός βρίσκονται ΗΠΑ και Ιράν μετά την απόρριψη του σχεδίου του Ντόναλντ Τραμπ από την Τεχεράνη, με τον πολιτικό επιστήμονα και διεθνολόγο Θεόδωρο Τσίκα να προειδοποιεί ότι «δεν είμαστε στη φάση της αποκλιμάκωσης αλλά της κλιμάκωσης».

Μιλώντας στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη, ο κ. Τσίκας περιέγραψε μια κατάσταση που απομακρύνεται από τη λήξη και πλησιάζει σε περαιτέρω ένταση, καθώς όπως είπε, «θα κριθεί ο τελικός συσχετισμός δύναμης». Σε αυτό το πλαίσιο, εξήγησε ότι και οι δύο πλευρές επιχειρούν τα ισχυρότερα δυνατά πλήγματα, ώστε να προσέλθουν σε μια ενδεχόμενη διαπραγμάτευση από πιο ευνοϊκή θέση.

«Λήγει η προθεσμία, φτάνουν οι πεζοναύτες»

Καθοριστική χαρακτήρισε τη συγκυρία της λήξης της αμερικανικής προθεσμίας, η οποία συμπίπτει με την άφιξη δυνάμεων πεζοναυτών στον Περσικό Κόλπο. «Όταν λήγει η προθεσμία, φτάνουν και οι πεζοναύτες», σημείωσε με νόημα, υπογραμμίζοντας ότι οι θέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένουν σε μεγάλη απόσταση.

Την ίδια στιγμή, εκτίμησε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να αποχωρήσει χωρίς να έχει δώσει λύση στο ζήτημα των Στενά του Ορμούζ, καθώς κάτι τέτοιο θα εξέθετε τόσο την παγκόσμια όσο και την αμερικανική οικονομία σε σοβαρούς κινδύνους.

Μάλιστα ο κ. Τσίκας αναφέρθηκε και στο εσωτερικό πολιτικό διακύβευμα για τον Τραμπ, τονίζοντας ότι η σύγκρουση θα σταματήσει μόνο όταν ο ίδιος θα μπορεί να παρουσιάσει μια πειστική αφήγηση επιτυχίας στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Όπως ανέφερε, ο στόχος του είναι να εμφανίσει ότι πέτυχε περισσότερα από προηγούμενους προέδρους και κυρίως από τονΜπαράκ Ομπάμα, επί του οποίου είχε επιτευχθεί η συμφωνία για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Μια συμφωνία από την οποία ο ίδιος αποχώρησε και την οποία τώρα καλείται να υπερβεί πολιτικά.

Οι «κόκκινες» γραμμές ΗΠΑ και Ιράν

Αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις, ο κ. Τσίκας σημείωσε ότι οι πληροφορίες που διαρρέουν δείχνουν μεγάλες αποκλίσεις. Ειδικά στο ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου, εκτίμησε ότι το Ιράν δύσκολα θα δεχθεί μηδενικό επίπεδο, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας σε χαμηλά ποσοστά, αντίστοιχα με εκείνα που ίσχυαν την περίοδο Ομπάμα. Αντίστοιχα δύσκολη προδιαγράφεται και η συζήτηση για το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων, ενώ από την πλευρά των ΗΠΑ θεωρείται δεδομένη η απόρριψη αιτήματος για πολεμικές αποζημιώσεις.

Ξεχωριστό βάρος απέδωσε στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, το οποίο χαρακτήρισε «κεντρικό» και ενδεχομένως αυτόνομο από τις υπόλοιπες διαπραγματεύσεις. Όπως εξήγησε, πρόκειται για θαλάσσιο πέρασμα κρίσιμης σημασίας για την παγκόσμια οικονομία, όπου είτε θα απαιτηθεί μια διεθνής συνθήκη αντίστοιχη με εκείνη του Μοντρέ είτε η παρουσία διεθνούς ναυτικής δύναμης που θα διασφαλίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Στο κάδρο των εξελίξεων, ο διεθνολόγος ενέταξε και τη στάση του Ισραήλ, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν επιθυμεί συμφωνία που θα διατηρεί το σημερινό καθεστώς στο Ιράν, το οποίο αντιμετωπίζει ως υπαρξιακή απειλή. Όπως ανέφερε, το Ισραήλ δεν θα συμμετάσχει άμεσα στις διαπραγματεύσεις, αλλά θα επιχειρήσει να επηρεάσει τις αποφάσεις των ΗΠΑ, πιέζοντας να μην υπάρξει συμφωνία πριν αποδυναμωθεί ουσιαστικά η ιρανική πλευρά. Ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης, εκτίμησε ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις, ιδίως στον Λίβανο, θα συνεχιστούν.

Η Κίνα, η Ρωσία και οι ανησυχίες της Τουρκίας

Αναφερόμενος στον διεθνή παράγοντα, ο κ. Τσίκας εκτίμησε ότι η Κίνα ενδέχεται να διαδραματίσει ρόλο πίεσης προς το Ιράν, καθώς έχει ισχυρά ενεργειακά συμφέροντα και επιδιώκει τη διατήρηση του καθεστώτος και της σταθερότητας στις εμπορικές οδούς. Αντίθετα, η Ρωσία, λόγω της εμπλοκής της στον πόλεμο της Ουκρανίας, εμφανίζεται περιορισμένων δυνατοτήτων παρέμβασης, ενώ μια ενδεχόμενη όξυνση των διαφορών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης θα λειτουργούσε προς όφελός της.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στις περιφερειακές επιπτώσεις, επισημαίνοντας ότι η Τουρκία παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, κυρίως λόγω του ενδεχομένου προσφυγικών ροών και αναζωπύρωσης του κουρδικού ζητήματος. Όπως σημείωσε, η Άγκυρα δεν θα επιθυμούσε την πλήρη ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, καθώς αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει την επιρροή του Ισραήλ στην περιοχή.

Δείτε το σχετικό απόσπασμα: