Κλιματική αλλαγή και αλλεργίες – Τι είναι το «άσθμα-καταιγίδα»

Το μήνυμα των ειδικών

Οι εποχικές αλλεργίες δεν είναι πλέον μια απλή ενόχληση της άνοιξης.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει δραματικά τη συμπεριφορά της γύρης, καθιστώντας τα συμπτώματα πιο έντονα και πιο παρατεταμένα.

Περισσότερη γύρη για περισσότερο καιρό

Η αύξηση της θερμοκρασίας οδηγεί σε νωρίτερη έναρξη της ανθοφορίας και σε μεγαλύτερη διάρκεια της περιόδου γύρης. Αυτό σημαίνει ότι όσοι πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα εκτίθενται σε αλλεργιογόνα για περισσότερους μήνες μέσα στο έτος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Πένθος στο Ηράκλειο για τον Αντώνη Αποστολίδη που «έφυγε» σε ηλικία 53 ετών

Ταυτόχρονα, η συγκέντρωση γύρης στην ατμόσφαιρα αυξάνεται. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, όπως οι ΗΠΑ και η Ευρώπη, τα επίπεδα γύρης έχουν ήδη ξεπεράσει τους ιστορικούς μέσους όρους, ενώ οι προβλέψεις δείχνουν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια.

Όταν η καταιγίδα γίνεται απειλή

Ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή είναι το λεγόμενο «άσθμα – καταιγίδα» (thunderstorm asthma). Πρόκειται για ένα σπάνιο αλλά επικίνδυνο φαινόμενο, κατά το οποίο οι καταιγίδες διασπούν τη γύρη σε μικροσκοπικά σωματίδια. Αυτά τα σωματίδια εισχωρούν βαθύτερα στους πνεύμονες, προκαλώντας σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις και κρίσεις άσθματος, ακόμη και σε άτομα χωρίς προηγούμενο ιστορικό.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το περιστατικό του 2016 στη Μελβούρνη της Αυστραλίας, όπου μέσα σε λίγες ώρες χιλιάδες άνθρωποι εμφάνισαν αναπνευστικά προβλήματα, ενώ καταγράφηκαν και θάνατοι. Οι υπηρεσίες υγείας αιφνιδιάστηκαν πλήρως από την ένταση του φαινομένου. Ο Paul Beggs, επιστήμονας περιβαλλοντικής υγείας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Macquarie στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, θυμάται καλά το περιστατικό. «Ήταν ένα απολύτως τεράστιο γεγονός. Πρωτοφανές. Καταστροφικό», λέει. «Οι άνθρωποι στη Μελβούρνη, οι γιατροί και οι νοσηλευτές και οι άνθρωποι στα φαρμακεία – κανείς δεν ήξερε τι συνέβαινε».

Ο ρόλος του διοξειδίου του άνθρακα

Η αύξηση των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα δεν επηρεάζει μόνο το κλίμα, αλλά και την ίδια τη βιολογία των φυτών. Έρευνες δείχνουν ότι πολλά φυτά, όπως η αμβροσία, ένα από τα πιο αλλεργιογόνα είδη, αναπτύσσονται ταχύτερα σε περιβάλλον με υψηλό διοξείδιο του άνθρακα και παράγουν πολύ περισσότερη γύρη. Μάλιστα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η γύρη αυτή μπορεί να είναι και πιο «επιθετική» για το ανοσοποιητικό σύστημα.

Νέοι πληθυσμοί εκτίθενται σε αλλεργίες

Η εξάπλωση φυτών όπως η αμβροσία σε νέες γεωγραφικές περιοχές σημαίνει ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι εκτίθενται περισσότερο σε αλλεργιογόνα. Μέχρι το 2050, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συγκέντρωση γύρης αυτού του φυτού μπορεί να τετραπλασιαστεί, αυξάνοντας σημαντικά τα περιστατικά αλλεργιών, ακόμη και σε περιοχές όπου μέχρι σήμερα δεν αποτελούσε πρόβλημα.

Τι σημαίνει αυτό για την υγεία μας

Τα πιο συχνά συμπτώματα των αλλεργιών περιλαμβάνουν:

• Καταρροή
• Φτέρνισμα
• Κνησμό στα μάτια
• Δυσκολία στην αναπνοή

Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να προκληθεί φλεγμονή στους αεραγωγούς και κρίσεις άσθματος.

Υπάρχουν λύσεις;

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συνδυασμό μέτρων:

• Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
• Καλύτερος σχεδιασμός των πόλεων και επιλογή φυτών με χαμηλή αλλεργιογόνο δράση.
• Παρακολούθηση και πρόβλεψη των επιπέδων γύρης.
• Έγκαιρη ενημέρωση του κοινού.

Παράλληλα, σε ορισμένες χώρες εφαρμόζονται ήδη δράσεις περιορισμού φυτών όπως η αμβροσία, με στόχο τη μείωση της έκθεσης του πληθυσμού.

Το μήνυμα των ειδικών

Η επιστημονική κοινότητα είναι σαφής: η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει μόνο το περιβάλλον, αλλά και άμεσα την ανθρώπινη υγεία. «Πρέπει να γνωρίζουμε τι εισπνέουμε. Αυτό είναι ένα πολύ θεμελιώδες πράγμα όσον αφορά την υγεία μας», λέει ο Beggs.

Οι αλλεργίες αναμένεται να γίνουν πιο συχνές, πιο έντονες και πιο παρατεταμένες. Και χωρίς ουσιαστική δράση, τα φαινόμενα αυτά θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται τα επόμενα χρόνια.

ygeiamou.gr