Κοφτερίδης στο Cretaone 102,3: Νωρίτερα ήρθε η γρίπη φέτος στην Κρήτη – «Καμπανάκι» για τον εμβολιασμό και τις σοβαρές επιπλοκές

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο και πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό

Νωρίτερα από ό,τι αναμενόταν έκανε φέτος την εμφάνισή της η γρίπη, την ώρα που η περίοδος των αναπνευστικών λοιμώξεων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, χτυπώντας το καμπανάκι για την ανάγκη έγκαιρης προστασίας απέναντι στις αναπνευστικές λοιμώξεις.

«Η γρίπη είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό νόσημα, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού», προειδοποιεί ο καθηγητής Παθολογίας και Λοιμωξιολογίας του ΠαΓΝΗ, Διαμαντής Κοφτερίδης, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπλοκές που μπορεί να προκαλέσει η νόσηση.

Μιλώντας στο Cretaone 102,3, ο λοιμωξιολόγος περιέγραψε την εικόνα που υπάρχει μέχρι στιγμής στην Κρήτη, εξήγησε γιατί η γρίπη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές και κάλεσε τους πολίτες να προχωρήσουν εγκαίρως στον αντιγριπικό εμβολιασμό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα ζώδια που θα έχουν την τύχη με το μέρος τους αυτή την εβδομάδα

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η δραστηριότητα των αναπνευστικών ιών ξεκίνησε νωρίτερα φέτος, χωρίς ωστόσο να βρίσκεται σε επίπεδα που να προκαλούν αυτή τη στιγμή ιδιαίτερη ανησυχία. Όπως διευκρίνισε, δεν καταγράφεται ακόμη εικόνα επιδημίας γρίπης, ενώ και ο κορωνοϊός εξακολουθεί να κυκλοφορεί, χωρίς να παρουσιάζει, σύμφωνα με την περιγραφή του, ιδιαίτερα αυξημένη δραστηριότητα.

Γιατί εμφανίστηκε νωρίτερα η γρίπη φέτος;

Η εποχική δραστηριότητα των αναπνευστικών ιών παρουσιάζει διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά. Όπως εξήγησε ο κ. Κοφτερίδης, οι λοιμώξεις συνήθως αρχίζουν να εμφανίζονται από τον Οκτώβριο, ωστόσο φέτος η κινητικότητα ξεκίνησε νωρίτερα σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.

Ένας παράγοντας που επηρεάζει τη μετάδοση είναι ο συγχρωτισμός. Καθώς προχωρά το φθινόπωρο, οι άνθρωποι περνούν περισσότερο χρόνο σε κλειστούς χώρους, όπου η μετάδοση των αναπνευστικών ιών γίνεται ευκολότερη.

Η επιστροφή σε σχολεία και χώρους εργασίας, οι κοινωνικές συναναστροφές και ο ανεπαρκής αερισμός μπορούν να ευνοήσουν τη διασπορά των λοιμώξεων. Η πρώιμη εμφάνιση, πάντως, δεν σημαίνει από μόνη της ότι θα ακολουθήσει βαρύτερη επιδημία.

Γρίπη Α και Β: Πόσο επικίνδυνοι είναι οι ιοί;

Η γρίπη είναι οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού που μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Οι τύποι Α και Β ευθύνονται για την εποχική γρίπη στους ανθρώπους, ενώ ο ιός τύπου Α διακρίνεται σε διαφορετικούς υποτύπους, όπως οι A(H1N1) και A(H3N2).

Ο ιός μεταβάλλεται σταδιακά, γι’ αυτό και η σύνθεση του αντιγριπικού εμβολίου επανεξετάζεται κάθε χρόνο, ώστε να ανταποκρίνεται όσο το δυνατόν καλύτερα στα στελέχη που αναμένεται να κυκλοφορήσουν.

Σε δηλώσεις του, ο κ. Κοφτερίδης ανέφερε ότι δεν υπάρχουν, με βάση την εικόνα που περιέγραψε, ενδείξεις για κάποιο ιδιαίτερα επιθετικό ή ασυνήθιστα διαφορετικό στέλεχος που να προκαλεί ειδική ανησυχία.

Η εποχική γρίπη, ωστόσο, δεν είναι μια απλή ίωση που πρέπει να υποτιμάται. Μπορεί να προκαλέσει υψηλό πυρετό, έντονη καταβολή και σοβαρές επιπλοκές, ακόμη και όταν αρχικά τα συμπτώματα μοιάζουν συνηθισμένα.

Πώς μεταδίδεται και ποια είναι τα συμπτώματα;

Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων και σωματιδίων που εκπέμπονται όταν ένας άνθρωπος που νοσεί βήχει, φτερνίζεται ή μιλά. Η μετάδοση μπορεί επίσης να συμβεί μέσω μολυσμένων χεριών και επαφής με τη μύτη, το στόμα ή τα μάτια.

Τα συνηθέστερα συμπτώματα της γρίπης είναι:

Απότομη εμφάνιση πυρετού και ρίγους.
Έντονη κόπωση και αίσθημα εξάντλησης.
Μυϊκοί πόνοι και πονοκέφαλος.
Βήχας, πονόλαιμος και καταρροή.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, γαστρεντερικά συμπτώματα, κυρίως στα παιδιά.

Η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ορισμένοι αναρρώνουν χωρίς επιπλοκές, ενώ άλλοι μπορεί να εμφανίσουν πνευμονία ή επιδείνωση υποκείμενων νοσημάτων.

Οι σοβαρές επιπλοκές και οι ομάδες υψηλού κινδύνου

«Η γρίπη είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό νόσημα σε ιδιαίτερα ευάλωτους πληθυσμούς», ήταν το μήνυμα του κ. Κοφτερίδη.

Όπως εξήγησε, η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονία, ενώ έχουν καταγραφεί και σοβαρές επιπλοκές που αφορούν την καρδιά, όπως μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα, καθώς και το νευρικό σύστημα.

Μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν:

Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι.
Άτομα με χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα.
Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή άλλα χρόνια προβλήματα υγείας.
Άτομα με σοβαρή παχυσαρκία ή ανοσοκαταστολή.
Έγκυες γυναίκες, ανεξαρτήτως τριμήνου κύησης.
Παιδιά μικρής ηλικίας, ιδιαίτερα κάτω των 5 ετών.

Για τις συγκεκριμένες ομάδες, η έγκαιρη πρόληψη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η γρίπη μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την υγεία τους.

Αντιγριπικό εμβόλιο: Γιατί πρέπει να γίνει τώρα

Ο κ. Κοφτερίδης επισήμανε ότι οι εμβολιασμοί δεν είχαν προχωρήσει όσο θα αναμενόταν μέχρι τη χρονική στιγμή της συνέντευξης, σημειώνοντας παράλληλα ότι πολλοί πολίτες συνηθίζουν να εμβολιάζονται προς το τέλος Οκτωβρίου.

Η φετινή πρωιμότερη εμφάνιση των αναπνευστικών λοιμώξεων, όπως ανέφερε, αποτελεί έναν επιπλέον λόγο να μην αναβάλλεται ο εμβολιασμός.

Το αντιγριπικό εμβόλιο επικαιροποιείται κάθε χρόνο και στοχεύει στην προστασία από τα στελέχη γρίπης Α και Β που αναμένεται να κυκλοφορήσουν. Ανάλογα με το εμβόλιο που χρησιμοποιείται, η σύνθεσή του περιλαμβάνει τρία ή τέσσερα στελέχη.

Ο εμβολιασμός δεν εγγυάται ότι κάποιος δεν θα νοσήσει. Μπορεί, ωστόσο, να μειώσει τον κίνδυνο νόσησης και, κυρίως, να περιορίσει την πιθανότητα σοβαρής νόσου και επιπλοκών.

Η προστασία αναπτύσσεται μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες από τον εμβολιασμό. Η ανοσία εξασθενεί με τον χρόνο, γι’ αυτό και η ετήσια χορήγηση είναι σημαντική. Ο εμβολιασμός συνιστάται σύμφωνα με τις οδηγίες της περιόδου 2026-2027, με προτεραιότητα στις ομάδες αυξημένου κινδύνου.

Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν και ποιοι όχι

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Κοφτερίδης στις εγκύους, επισημαίνοντας ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός συνιστάται κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε τριμήνου της εγκυμοσύνης, σύμφωνα με τις σχετικές ιατρικές οδηγίες.

Παράλληλα, τόνισε τη σημασία του εμβολιασμού των ηλικιωμένων και των ατόμων με υποκείμενα νοσήματα, αλλά και της προστασίας των ανθρώπων που βρίσκονται κοντά σε ευάλωτους ασθενείς.

Για τους ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω υπάρχουν ειδικά ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια, τα οποία έχουν σχεδιαστεί ώστε να προκαλούν ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Η επιλογή του κατάλληλου σκευάσματος γίνεται με βάση τις ισχύουσες οδηγίες και τη συμβουλή του γιατρού.

Ο εμβολιασμός δεν πρέπει να αναβάλλεται χωρίς λόγο. Αν κάποιος έχει ήπια συμπτώματα, όπως ελαφριά καταρροή, αυτό δεν αποτελεί αυτομάτως λόγο αναβολής. Αντίθετα, σε περίπτωση οξείας νόσησης με μέτρια ή σοβαρά συμπτώματα, συνιστάται να προηγείται συνεννόηση με επαγγελματία υγείας.

Οι πιθανές παρενέργειες του εμβολίου

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες του αντιγριπικού εμβολίου είναι συνήθως ήπιες και παροδικές. Μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο, ερυθρότητα ή ευαισθησία στο σημείο της ένεσης, ήπιο πυρετό, πονοκέφαλο ή μυϊκούς πόνους.

Οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι σπάνιες.

Σε ό,τι αφορά την αλλεργία στο αυγό, χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: η αλλεργία στο αυγό δεν αποτελεί από μόνη της γενική αντένδειξη για το αντιγριπικό εμβόλιο. Οι διαθέσιμες επιλογές και οι κατάλληλες προφυλάξεις αξιολογούνται από τον γιατρό, ανάλογα με το ιστορικό του ατόμου και το συγκεκριμένο εμβόλιο. Όποιος έχει παρουσιάσει σοβαρή αλλεργική αντίδραση σε προηγούμενη δόση ή σε συστατικό εμβολίου πρέπει οπωσδήποτε να ενημερώσει τον επαγγελματία υγείας πριν από τη χορήγηση.

Αν νοσήσω, υπάρχουν αντιιικά φάρμακα;

Ναι. Όπως ανέφερε ο κ. Κοφτερίδης, υπάρχουν αντιιικά φάρμακα για τη γρίπη, τα οποία μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμα σε ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.

Η αποτελεσματικότητά τους είναι μεγαλύτερη όταν χορηγούνται έγκαιρα, γι’ αυτό και οι ευάλωτοι ασθενείς πρέπει να επικοινωνούν γρήγορα με τον γιατρό τους, χωρίς να περιμένουν να επιδεινωθούν τα συμπτώματα. Η χορήγηση και η επιλογή του φαρμάκου αποφασίζονται από τον γιατρό.

Τα αντιιικά φάρμακα δεν αντικαθιστούν τον εμβολιασμό και δεν είναι κατάλληλα για όλους ανεξαιρέτως. Παράλληλα, τα αντιβιοτικά δεν θεραπεύουν την ίδια τη γρίπη, καθώς πρόκειται για ιογενή λοίμωξη.

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό ή νοσοκομείο

Ο κ. Κοφτερίδης υπογράμμισε ότι οι ασθενείς με υποκείμενα νοσήματα πρέπει να επικοινωνούν εγκαίρως με τον γιατρό τους εάν εμφανίσουν συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει επίμονος υψηλός πυρετός, έντονη καταβολή ή επιδείνωση της γενικής κατάστασης. Δύσπνοια, πόνος στο στήθος, σύγχυση ή χαμηλός κορεσμός οξυγόνου απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Δεν χρειάζεται να περιμένει κανείς να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές για να ζητήσει συμβουλή, ειδικά όταν ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου.

Γρίπη, COVID-19 και RSV: Η πρόληψη παραμένει αναγκαία

Η γρίπη δεν είναι ο μοναδικός αναπνευστικός ιός που κυκλοφορεί αυτή την περίοδο. Ο κορωνοϊός εξακολουθεί να αποτελεί κίνδυνο για ευάλωτους ανθρώπους, ενώ αναμένεται και η εποχική κυκλοφορία του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV).

Για τον RSV υπάρχει εμβολιαστική προστασία για συγκεκριμένες ομάδες, σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις. Αντίστοιχα, ο εμβολιασμός κατά της COVID-19 εξακολουθεί να έχει σημασία για όσους συστήνεται να προστατευτούν.

Στα βασικά μέτρα πρόληψης περιλαμβάνονται ο καλός αερισμός των χώρων, η αποφυγή στενής επαφής όταν υπάρχουν συμπτώματα, η υγιεινή των χεριών και η χρήση μάσκας όπου κρίνεται απαραίτητη, ιδίως σε χώρους υγειονομικής περίθαλψης και κοντά σε ευάλωτα άτομα.

«Η γρίπη μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια ασήμαντη εποχική ίωση. Η έγκαιρη πρόληψη, ο κατάλληλος εμβολιασμός και η γρήγορη επικοινωνία με τον γιατρό όταν εμφανίζονται ανησυχητικά συμπτώματα αποτελούν τα σημαντικότερα μέσα προστασίας ενόψει του χειμώνα», είπε καταληκτικά ο λοιμωξιολόγος.