Κρήτη 2025: Τετραπλασιάστηκαν οι πρόσφυγες, χιλιάδες σε άθλιες συνθήκες – Δείτε στοιχεία και αναλυτικούς πίνακες

 Το 99,40% των προσφύγων που έφτασαν σε Κρήτη και Γαύδο το 2025 αναχώρησαν από τη Λιβύη

20.187 πρόσφυγες και προσφύγισσες έφτασαν στην Κρήτη και τη Γαύδο το 2025, μέσα από 356 διαφορετικά περιστατικά. 

Ως προς τις εθνικότητες των νεοαφιχθέντων, με βάση στοιχεία που μας διέθεσε το Λιμενικό, οι τρεις κύριες χώρες καταγωγής των ανθρώπων που έφτασαν σε Γαύδο και Κρήτη το 2025 ήταν το Σουδάν (37,3%), η Αίγυπτος (37,1%) και το Μπαγκλαντές (18,6%). Το 99,40% των προσφύγων που έφτασαν σε Κρήτη και Γαύδο το 2025 αναχώρησαν από τη Λιβύη.

Ανάμεσα στους νεοαφιχθέντες καταγράφονται συστηματικά ιδιαίτερα ευάλωτες περιπτώσεις που χρήζουν αυξημένης προστασίας, όπως βρέφη, έγκυες γυναίκες και άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Κρήτη: Αναγνωρίστηκε ο 44χρονος μυστήριος άνδρας που ζούσε με αμνησία γα δύο χρόνια σε νοσοκομείο στα Χανιά

Επιπλέον, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 (και ιδίως κατά το δεύτερο εξάμηνο) καταγράφηκε σημαντική αύξηση των ναυαγίων στην περιοχή της Κρήτης και της Γαύδου, με δεκάδες ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους και δεκάδες ακόμη να παραμένουν αγνοούμενοι έως και σήμερα.

Ενώ το 2025 τετραπλασιάστηκαν οι αφίξεις στην Κρήτη και τη Γαύδο σε σχέση με το 2024, και η Κρήτη ήταν η κύρια πύλη εισόδου για τους πρόσφυγες και προσφύγισσες στην Ελλάδα, δεν καταγράφηκε καμία βελτίωση σε υποδομές και υπηρεσίες και, παρά τις διαρκείς εξαγγελίες των τελευταίων χρόνων, δε δημιουργήθηκε καμία νέα δομή για την υποδοχή.

Χιλιάδες άνθρωποι που έχρηζαν διεθνούς προστασίας συνέχιζαν να μεταφέρονται σε προσωρινούς, άτυπους και ακατάλληλους χώρους, υπό αναξιοπρεπείς συνθήκες και χωρίς στοιχειώδεις υποδομές. Οι άνθρωποι στερούνται τα βασικά τους δικαιώματα και δεν λαμβάνουν ουσιαστική ενημέρωση ή νομική στήριξη.

«Όλοι οι δήμοι δυσκολεύονται, δεν υπάρχουν κατάλληλοι χώροι. Έχουμε κάνει αίτημα για οικονομική στήριξη στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου αλλά δεν έχουν ανταποκριθεί.

Η μοναδική στήριξη είναι εκείνη από τον Ερυθρό Σταυρό, που παρέχει υγειονομική κάλυψη και ό,τι χρειαστεί, καθώς και από κόσμο που φέρνει ρούχα.», αναφέρει ο Νεκτάριος Παπαδάκης, Αντιδήμαρχος Αγροτικής Παραγωγής και Πολιτικής Προστασίας Δήμου Ιεράπετρας

Οι απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης αποτέλεσαν αντικείμενο επανειλημμένων δημόσιων παρεμβάσεων και έντονης κριτικής από εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς οι δήμοι και η Περιφέρεια κλήθηκαν να διαχειριστούν τις συνέπειες της κρατικής απουσίας, χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο, επαρκείς πόρους ή υποδομές. Έχουν υπογραμμίσει επανειλημμένα, μεταξύ άλλων και σε συνεντεύξεις τους σε μας που περιλαμβάνονται στο κείμενο, ότι η ευθύνη της υποδοχής και της προσωρινής διαμονής μετακυλίεται σε αυτούς, παρά το γεγονός ότι δεν τους αναλογεί ούτε θεσμικά ούτε πρακτικά.

Επιπλέον, από τις 14 Ιουλίου έως τις 14 Οκτωβρίου 2025, η Ελλάδα ανέστειλε την πρόσβαση στο άσυλο για όλους τους πρόσφυγες και προσφύγισσες που έφτασαν στη χώρα μέσω της Βόρειας Αφρικής, θέτοντας περίπου 2.000 ανθρώπους υπό κράτηση χωρίς προοπτική και προστασία, και με ξεκάθαρη παραβίαση των δικαιωμάτων τους. Η τρίμηνη αυτή αναστολή επιβλήθηκε με νομοθετική ρύθμιση κατά παράβαση θεμελιωδών κανόνων του εθνικού, ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου.

Στο πλαίσιο αυτό, το κοινωνικό κλίμα στην Κρήτη εμφανίστηκε ιδιαίτερα τεταμένο το 2025, με αύξηση ξενοφοβικών εκφράσεων και δημόσιων παρεμβάσεων.

Τέλος, τον τελευταίο χρόνο λαμβάνουν χώρα εκτεταμένες και παράνομες ποινικές διώξεις με την κατηγορία της «διακίνησης», στο πλαίσιο μιας συστηματικής πρακτικής ποινικής μεταχείρισης προσφύγων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιδιότητά τους ως προσφύγων και χωρίς να διασφαλίζονται οι βασικές εγγυήσεις δίκαιης δίκης. Τα πρόσωπα που διώκονται κατ’ εξοχήν και εκ πρώτης όψεως εμπίπτουν στην ιδιότητα του πρόσφυγα και φτάνουν στην Κρήτη κυρίως από το Σουδάν και την Αίγυπτο, ανάμεσά τους και δεκάδες ανήλικοι, ακόμη και 15 ετών.

Καταγράφονται σοβαρές πλημμέλειες της ακροαματικής διαδικασίας: οι κατηγορούμενοι οδηγούνται στο εδώλιο χωρίς ουσιαστική ενημέρωση για τις κατηγορίες και τη διαδικασία, με περιορισμένη ή ανύπαρκτη πρόσβαση σε κατάλληλη διερμηνεία και με διορισμό συνηγόρων την τελευταία στιγμή, χωρίς επαρκή χρόνο προετοιμασίας, ενώ οι δίκες διεξάγονται με ταχύτητα και αδιαφάνεια, στηριζόμενες σε πανομοιότυπες και συχνά μεροληπτικές καταθέσεις και πλημμελείς «αναγνωρίσεις». Η πρακτική αυτή συνιστά αυθαίρετη και contra legem ποινικοποίηση της άφιξης προσφύγων μέσω της θάλασσας, κατά παράβαση τόσο της εθνικής νομοθεσίας όσο και διεθνών διατάξεων υπερνομοθετικής ισχύος.