Κρήτη: Τίτλοι τέλους για το ιστορικό…ΙΚΑ – Στα …«κάγκελα» αρχιτέκτονες και πρώην δήμαρχος κατά της δημοτικής αρχής

Ξεκινά η κατεδάφιση του κτηρίου εν μέσω έντονων αντιδράσεων 

Τίτλοι τέλους πέφτουν οριστικά, για το πρώην ΙΚΑ στα Χανιά, με τον δήμο να βάζει μπρος την πολυσυζητημένη κατεδάφιση που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις…

Σήμερα λαμβάνουν χώρα κάποιες προπαρασκευαστικές εργασίες, για την απομάκρυνση των δικτύων, για τα κάγκελα που πρέπει να ξηλωθούν και αύριο Τρίτη 21/07 ο ανάδοχος εργολάβος αναμένεται να βάλει μπρος τις εργασίες κατεδάφισης του κτηρίου, το οποίο φιλοξενούσε επί δεκαετίες το ΙΚΑ, όντας συνυφασμένο -είναι η αλήθεια- με τη ζωή και την καθημερινότητα των Χανιωτών.

Η  κατεδάφιση του παλιού ΙΚΑ έχει προκαλέσει αντιδράσεις τόσο από πλευράς εμπλεκόμενων θεσμικών φορέων όσο και από πλευράς αιρετών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Κρήτη: Τίτλοι τέλους για το ιστορικό…ΙΚΑ – Στα …«κάγκελα» αρχιτέκτονες και πρώην δήμαρχος κατά της δημοτικής αρχής

Στις αντιδράσεις πρωτοστατεί ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Χανίων, ο οποίος έχει ζητήσει επιτακτικά  την προσωρινή αναστολή των εργασιών μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία επανεξέτασης της υπόθεσης. Ο Σύλλογος στέκεται στην ιδιαίτερη αρχιτεκτονική αξία του κτίσματος, σημειώνοντας πως το κτίριο του πρώην ΙΚΑ αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα της μεταπολεμικής μοντέρνας αρχιτεκτονικής στα Χανιά.

Η επικείμενη κατεδάφιση έβγαλε στα…«κάγκελα» τον πρώην δήμαρχο Χανίων Τάσο Βάμβουκα. Μέσω ανάρτησης του, o ίδιος εξαπολύει επίθεση στην νυν δημοτική αρχή και στον νυν δήμαρχο Παναγιώτη Σημανδηράκη.

«Ο δήμαρχος της πόλης αποφάσισε να κατεδαφίσει, καταστρέφοντας ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα κτίσματα της αρχιτεκτονικής περιόδου του μοντερνισμού, αλλοιώνοντας τον χαρακτήρα του μοναδικού δρόμου στο κέντρο με διατηρητέα χαμηλά κτίσματα» υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ο Τάσος Βάμβουκας, αφήνοντας αιχμές για μια βιαστική απόφαση με...σκοπιμότητες!

Από την πλευρά της δημοτικής αρχής Χανίων αντικρούονται βεβαίως όλες αυτές οι αντιδράσεις και αιχμές. Αντιθέτως, γίνεται λόγος για «ένα σημαντικό βήμα αξιοποίησης ενός ακινήτου που παρέμενε εγκαταλελειμμένο και αναξιοποίητο για δεκαετίες».

Πρώην ΙΚΑ: Η παραχώρηση και ο σχεδιασμός του δήμου Χανίων

Θυμίζουμε το ακίνητο του πρώην ΙΚΑ πέρασε από τον ΕΦΚΑ στα χέρια  του Δήμου Χανίων τον Απρίλιο του 2023. Πριν από ένα χρόνο, τον Ιούνιο του 2025, υπογράφτηκε η σύμβαση για την κατεδάφιση του έναντι 177.000 ευρώ, με την δημοτική αρχή να κάνει λόγο για μια σημαντική εξέλιξη για τον δήμο και την πόλη καθώς με την κατεδάφιση  εισέρχεται στην τελική φάση προετοιμασίας για τη δημιουργία ενός νέου, ζωτικού μέρους του σύγχρονου διοικητικού κέντρου του Δήμου Χανίων.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως ο δρόμος για την αυριανή κατεδάφιση άνοιξε τον Απρίλιο. Όταν και το κοινό όργανο του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) αποφάσισαν τον  μη χαρακτηρισμό του παλιού κτηρίου του ΙΚΑ ως νεότερου μνημείου!

Ο Παναγιώτης Σημανδηράκης είχε χαρακτηρίσει την απόφαση δικαίωση για τον δήμο, σημειώνοντας:

«Η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει ότι το κτήριο δεν αποτέλεσε ποτέ ούτε μνημείο ούτε το «αρχιτεκτονικό κόσμημα» που κάποιοι παρουσίαζαν, αλλά ένα τυπικό δείγμα κατασκευής χωρίς ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά.

Τα Χανιά δεν μπορούν να παραμένουν όμηροι πρακτικών που καθυστερούν την πρόοδο και την επίλυση χρόνιων ζητημάτων. Προχωράμε με αποφασιστικότητα και σύμφωνα με τον σχεδιασμό μας στην κατεδάφιση και την ανέγερση ενός νέου, σύγχρονου κτηρίου διοικητικών υπηρεσιών, επιλύοντας οριστικά ένα ζήτημα δεκαετιών και υλοποιώντας παρεμβάσεις που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών».

Αναστολή της κατεδάφισης του πρώην ΙΚΑ ζητά ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Χανίων

Την ώρα που ο δήμος Χανίων εμμένει στο σχεδιασμό και προχωρά στην προγραμματισμένη κατεδάφιση, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Χανίων εμμένει κι αυτός στην δική του θέση και στο αίτημα του για την άμεση αναστολή των εργασιών κατεδάφισης του κτιρίου του πρώην ΙΚΑ. Με ομόφωνη απόφαση, η οποία ελήφθη κατά την ανοικτή συνεδρίαση των μελών του στις 9 Ιουλίου 2026, ο Σύλλογος καλεί εκ νέου τη δημοτική αρχή να μην προχωρήσει στην κατεδάφιση.

«Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,

Αξιότιμα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου,

Σας διαβιβάζουμε την ομόφωνη εισήγηση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Χανίων, η οποία αποφασίστηκε κατά την ανοικτή συνεδρίαση των μελών του στις 9 Ιουλίου 2026 και αφορά την ανάκληση της απόφασης κατεδάφισης του κτιρίου του πρώην ΙΚΑ και την επανεξέταση της υπόθεσης.

Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, η έναρξη των εργασιών κατεδάφισης έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα το πρωί. Η εξέλιξη αυτή καθιστά επιτακτική την παρούσα παρέμβαση, καθώς η εκτέλεση των εργασιών πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία επανεξέτασης θα οδηγήσει σε μια μη αναστρέψιμη επέμβαση, καθιστώντας στην πράξη άνευ αντικειμένου κάθε μεταγενέστερη ουσιαστική αξιολόγηση. Για τον λόγο αυτό, σας καλούμε να προβείτε στις απαραίτητες ενέργειες για την προσωρινή αναστολή των εργασιών, έως ότου ολοκληρωθεί η θεσμική και επιστημονική εξέταση της υπόθεσης.

Το κτίριο του πρώην ΙΚΑ αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα της μεταπολεμικής μοντέρνας αρχιτεκτονικής στα Χανιά. Η τεκμηριωμένη γνωμοδότηση της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης, η οποία το χαρακτηρίζει αξιόλογο δείγμα της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής, συνιστά ένα ιδιαίτερα σημαντικό επιστημονικό δεδομένο, το οποίο θεωρούμε ότι πρέπει να αξιολογηθεί με τη δέουσα βαρύτητα στο πλαίσιο της λήψης οριστικών αποφάσεων.

Πέραν, όμως, της αρχιτεκτονικής του αξίας, η θέση του Συλλόγου βασίζεται και στις σύγχρονες αρχές του βιώσιμου σχεδιασμού. Σήμερα, η παγκόσμια αρχιτεκτονική και κατασκευαστική κοινότητα αναγνωρίζει ότι η επανάχρηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος αποτελεί τον αποτελεσματικότερο δρόμο για τη βιωσιμότητα των πόλεων. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται το χαμηλότερο δυνατό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, περιορίζεται η ενσωματωμένη ενέργεια των κατασκευών, μειώνονται τα απόβλητα και οι εκπομπές ρύπων, ενώ παράλληλα διατηρούνται η αρχιτεκτονική μνήμη, το ιστορικό παλίμψηστο, η ποικιλομορφία και η ανθρώπινη κλίμακα του αστικού χώρου.

Στην προκειμένη περίπτωση, μέχρι σήμερα, δεν έχει παρουσιαστεί κάποια επίσημη μελέτη για τη μελλοντική αξιοποίηση του ακινήτου. Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθούν ολοκληρωμένα οι επιπτώσεις της επέμβασης στην κυκλοφορία, στη λειτουργία της ευρύτερης περιοχής και στη συνολική πολεοδομική φυσιογνωμία του κέντρου της πόλης. Επιπλέον, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο εντοπισμού αρχαιοτήτων κατά την εκτέλεση των εργασιών, γεγονός που ενδέχεται να παρατείνει σημαντικά το χρονοδιάγραμμα του έργου και να διατηρήσει επί μακρόν ένα εκτεταμένο εργοτάξιο στο κέντρο των Χανίων, με τις αντίστοιχες κοινωνικές, κυκλοφοριακές και οικονομικές επιπτώσεις» αναφέρει ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Χανίων σε σχετική επιστολή του προς τον δήμαρχο Χανίων και καταλήγει:

«Η πολυπλοκότητα της υπόθεσης αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης γνωμοδότησε τεκμηριωμένα κατά της κατεδάφισης, ενώ το Ειδικό Όργανο ΚΑΣ–ΚΣΝΜ κατέληξε σε διαφορετικό συμπέρασμα. Οι πρόσφατες εξελίξεις στο Υπουργείο Πολιτισμού ενισχύουν την ανάγκη να αξιολογηθούν εκ νέου όλα τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία και οι σχετικές γνωμοδοτήσεις, πριν από την υλοποίηση μιας μη αναστρέψιμης επέμβασης.

Για τους λόγους αυτούς, το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Χανίων ζητά την άμεση αναστολή των εργασιών κατεδάφισης, την επανεξέταση της υπόθεσης από το Υπουργείο Πολιτισμού υπό το φως όλων των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων και την έναρξη θεσμικού διαλόγου μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, του Δήμου Χανίων, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Τμήμα Δυτικής Κρήτης και των επιστημονικών φορέων της πόλης, με στόχο την αναζήτηση της βέλτιστης λύσης για το δημόσιο συμφέρον.

Η υπόθεση του πρώην ΙΚΑ υπερβαίνει τα όρια ενός μεμονωμένου κτιρίου. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε το μέλλον της πόλης μας, ισορροπώντας ανάμεσα στην ανάπτυξη, την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, τη βιώσιμη διαχείριση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος και την ποιότητα του δημόσιου χώρου. Θεωρούμε ότι κάθε μη αναστρέψιμη επέμβαση οφείλει να πραγματοποιείται μόνο αφού έχουν αξιολογηθεί πλήρως όλα τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα και έχουν εξαντληθεί οι δυνατότητες ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου».

Τάσος Βάμβουκας: «Κατεδαφίζουμε την ιστορία και την αρχιτεκτονική μας κληρονομιά και ο λογαριασμός στους δημότες»

Η επικείμενη κατεδάφιση του πρώην ΙΚΑ από τον δήμο Χανίων έχει προκαλέσει τη μήνη του Τάσου Βάμβουκα. Σε σχετική, σκληρή ανάρτηση του στο facebook, ο  πρώην δήμαρχος Χανίων εξαπολύει σφοδρή κριτική στρέφοντας προσωπικά  τις βολές του στον νυν δήμαρχο Παναγιώτη Σημανδηράκη.

Όπως αναφέρει:

«ΤΙΤΛΟΙ ΤΕΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΙΚΑ
ΚΑΤΕΔΑΦΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Ο ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΤΕΣ

Οι πινακίδες κατεδάφισης δείχνουν τίτλους τέλος για το κτήριο του ΙΚΑ, το οποίο ο δήμαρχος της πόλης αποφάσισε να κατεδαφίσει, καταστρέφοντας ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα κτίσματα της αρχιτεκτονικής περιόδου του μοντερνισμού, αλλοιώνοντας τον χαρακτήρα του μοναδικού δρόμου στο κέντρο με διατηρητέα χαμηλά κτίσματα και χρεώνοντας τους δημότες με την ανέγερση πολυώροφουκτηρίου σε νοικιασμένο οικόπεδο.
Ο δήμαρχος μετά το θεάρεστο έργο της κατεδάφισης θα κομπάζει, όπως συνήθως, αλλά η πόλη και οι πολίτες θα είναι οι χαμένοι…
Γιατί βιάζεται να το κατεδαφίσει; Που βρίσκονται ο σχεδιασμός και ο προϋπολογισμός του νέου έργου; Ποιος ξέρει, ίσως δούμε πάλι κανένα «προσωρινό» πάρκινγκ όπως στο πανάκριβο «φιλέτο» της ΑΒΕΑ και στο Μαρκόπουλο. Τις προχειρότητες και τα σφάλματα αυτής της δημοτικής αρχής στο τέλος τα σκεπάζει λίγη άσφαλτος. Αυτό όμως μας αρκεί;»