Λασίθι: Στο Σίσι η μεγάλη εκκρεμότητα της εκτός σχεδίου δόμησης – Τι ζητούν οι 33 ιδιοκτήτες

Πώς μια αλλαγή στην πρακτική της Υπηρεσίας Δόμησης Αγίου Νικολάου «πάγωσε» οικοδομικές άδειες και έφερε την υπόθεση μέχρι τη Βουλή – Η νέα παρέμβαση 

Μια υπόθεση που αφορά 33 ιδιοκτήτες ακινήτων στην περιοχή του Σισίου έχει εξελιχθεί σε χαρακτηριστική περίπτωση της μεγάλης εκκρεμότητας που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια γύρω από την εκτός σχεδίου δόμηση.

Στην ουσία της υπόθεσης βρίσκεται ένα απλό, αλλά ιδιαίτερα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί ένας ιδιοκτήτης που επί χρόνια θεωρούσε ότι το ακίνητό του είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, και έχει προχωρήσει σε οικονομικές και συμβολαιογραφικές πράξεις με βάση αυτό το δεδομένο, να βρεθεί ξαφνικά μπροστά σε διαφορετικούς κανόνες;

Αυτό ακριβώς υποστηρίζουν οι 33 ιδιοκτήτες στο Σίσι, οι οποίοι έχουν ζητήσει να υπάρξει σαφής λύση και μεταβατικό πλαίσιο για τις ιδιοκτησίες τους.

Πού ξεκινά η υπόθεση

Οι συγκεκριμένες ιδιοκτησίες βρίσκονται σε περιοχή εκτός σχεδίου και, σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες, πρόκειται για γεωτεμάχια άνω των τεσσάρων στρεμμάτων, τα οποία εμπίπτουν σε περιοχή με εγκεκριμένο ΣΧΟΟΑΠ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σήμερα το τελευταίο αντίο στην Όλγα Γκάλη: Θλίψη στον δημοσιογραφικό κόσμο για την 58χρονη

Για χρόνια, η εκτός σχεδίου δόμηση σε αντίστοιχες περιπτώσεις αντιμετωπιζόταν από τις αρμόδιες υπηρεσίες με συγκεκριμένο τρόπο. Ωστόσο, το ζήτημα της οικοδομησιμότητας των εκτός σχεδίου γηπέδων έχει περιπλεχθεί σημαντικά από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Κρίσιμο σημείο είναι πλέον όχι μόνο το μέγεθος ενός γηπέδου, αλλά και το αν αυτό έχει πρόσωπο σε νομίμως υφιστάμενο κοινόχρηστο δρόμο. Το συγκεκριμένο ζήτημα έχει προκαλέσει σημαντικές ερμηνευτικές δυσκολίες, καθώς σε πολλές περιοχές οι δρόμοι που χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες δεν έχουν αναγνωριστεί με τον τρόπο που απαιτεί το σημερινό πολεοδομικό πλαίσιο.

Τι συνέβη στον Άγιο Νικόλαο

Σύμφωνα με την επιστολή των 33 ιδιοκτητών, η Υπηρεσία Δόμησης Αγίου Νικολάου σταμάτησε από τις 25 Αυγούστου 2025 να χορηγεί οικοδομικές άδειες για τις συγκεκριμένες κατηγορίες γεωτεμαχίων.

Το γεγονός αυτό ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για τους ιδιοκτήτες, καθώς, όπως υποστηρίζουν, μέχρι τότε υπήρχε διαφορετική διοικητική πρακτική και είχαν προχωρήσει σε σχεδιασμό των περιουσιών τους θεωρώντας ότι αυτές μπορούσαν να αξιοποιηθούν.

Έτσι, μια πολεοδομική αλλαγή στην πράξη μετατράπηκε σε οικονομικό και περιουσιακό ζήτημα.

Άνθρωποι που είχαν αγοράσει ακίνητα, είχαν προχωρήσει σε μεταβιβάσεις ή είχαν κάνει επενδυτικό σχεδιασμό βρέθηκαν να μην γνωρίζουν πλέον με βεβαιότητα ποια είναι η δυνατότητα αξιοποίησης των περιουσιών τους.

Και εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της διαμαρτυρίας τους: δεν υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να αλλάξουν οι πολεοδομικοί κανόνες. Υποστηρίζουν ότι, όταν αλλάζουν, θα πρέπει να υπάρχει σαφής και προβλέψιμη μετάβαση για όσους είχαν κινηθεί νόμιμα με βάση το προηγούμενο καθεστώς.

Γιατί το θέμα δεν αφορά μόνο 33 ανθρώπους

Το ζήτημα της εκτός σχεδίου δόμησης είναι πολύ μεγαλύτερο από την περίπτωση του Σισίου.

Οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας έχουν επηρεάσει την ερμηνεία των προϋποθέσεων για την οικοδομησιμότητα εκτός σχεδίου γηπέδων. Ένα από τα βασικά ζητήματα είναι η απαίτηση για πρόσωπο σε νομίμως υφιστάμενο κοινόχρηστο δρόμο, κάτι που δημιουργεί προβλήματα σε περιοχές όπου το οδικό δίκτυο δεν έχει πολεοδομικά αναγνωριστεί με τον απαιτούμενο τρόπο.

Στην πράξη, λοιπόν, ένας ιδιοκτήτης μπορεί να διαθέτει ένα γήπεδο μεγαλύτερο των τεσσάρων στρεμμάτων, να έχει τίτλους ιδιοκτησίας και να έχει πραγματοποιήσει συναλλαγές για αυτό, αλλά να μην μπορεί αυτομάτως να το αξιοποιήσει οικοδομικά.

Αυτό είναι που έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση για την ασφάλεια δικαίου και τη λεγόμενη «δικαιολογημένη εμπιστοσύνη» των πολιτών.

Η υπόθεση πήρε και κοινοβουλευτικές διαστάσεις

Στις 22 Απριλίου 2026, η βουλευτής Λασιθίου Κατερίνα Σπυριδάκη κατέθεσε στη Βουλή ως Αναφορά την επιστολή των 33 ιδιοκτητών, με ημερομηνία 1 Απριλίου 2026. Στην αναφορά γίνεται λόγος για την αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί γύρω από την εκτός σχεδίου οικοδομησιμότητα και τις συνέπειες για τις συγκεκριμένες ιδιοκτησίες.

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 4 Μαΐου 2026, κατατέθηκε και κοινοβουλευτική ερώτηση προς τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού, με την υπόθεση των 33 ιδιοκτητών στο Σίσι να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του προβλήματος που έχει δημιουργηθεί.

Παράλληλα, το ζήτημα έχει απασχολήσει και τον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος εξέτασε την αλλαγή της πρακτικής της ΥΔΟΜ Αγίου Νικολάου και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την οικοδομησιμότητα των συγκεκριμένων γηπέδων. Η Αρχή έχει επισημάνει ότι η απλή ύπαρξη γηπέδου άνω των τεσσάρων στρεμμάτων δεν αρκεί από μόνη της, ενώ εξετάζει και το ζήτημα της ασφάλειας δικαίου και των προηγούμενων διοικητικών πρακτικών.

Η νέα παρέμβαση από τον Βαγγέλη Γρηγοράκη

Μέσα σε αυτό το ήδη σύνθετο τοπίο έρχεται και η νέα παρέμβαση του Βαγγέλη Γρηγοράκη, αρχιτέκτονα μηχανικού, ιδρυτικού συνεργάτη των A2G Architects και Acumont Construction και ιδιοκτήτη ακινήτου που συμμετέχει στην ομάδα των 33.

Στο κείμενο που απέστειλε, επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας δικαίου και υποστηρίζει ότι οι αλλαγές στο πολεοδομικό καθεστώς θα πρέπει να συνοδεύονται από σαφείς μεταβατικές διατάξεις.

Η βασική θέση που διατυπώνεται είναι ότι η Πολιτεία έχει ασφαλώς το δικαίωμα να αλλάζει τους κανόνες της χωροταξίας και της δόμησης, αλλά παράλληλα θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους πολίτες που είχαν ήδη αποκτήσει ακίνητα και είχαν οργανώσει τις οικονομικές τους επιλογές με βάση το προηγούμενο καθεστώς.

Ο ίδιος θέτει ουσιαστικά το ερώτημα αν είναι δυνατόν μια αλλαγή στη διοικητική και πολεοδομική αντιμετώπιση να επιβαρύνει αιφνιδιαστικά ανθρώπους που, όπως υποστηρίζουν, είχαν κινηθεί νόμιμα.

Τι ζητούν οι ιδιοκτήτες

Στο επίκεντρο των αιτημάτων τους βρίσκεται η ανάγκη για ένα σαφές μεταβατικό πλαίσιο.

Μεταξύ άλλων, ζητούν να γνωρίζουν με ακρίβεια πότε και πώς εφαρμόζονται οι νέοι κανόνες, να υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση αντίστοιχων περιπτώσεων και να εξετάζονται ιδιαίτερα οι ιδιοκτησίες στις οποίες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί νόμιμες μεταβιβάσεις και άλλες συμβολαιογραφικές πράξεις.

Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι δεν ζητούν εξαίρεση από την πολεοδομική νομοθεσία ούτε κατάργηση των περιβαλλοντικών κανόνων.

Το αίτημά τους, όπως προκύπτει από τις παρεμβάσεις τους, είναι να υπάρξει τρόπος μετάβασης από το παλαιότερο στο νέο καθεστώς χωρίς το σύνολο των συνεπειών να μετακυλίεται στους ιδιοκτήτες.

Το μεγάλο ερώτημα που παραμένει

Η υπόθεση του Σισίου έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας διαφωνίας μεταξύ ιδιοκτητών και μιας Υπηρεσίας Δόμησης.

Έχει ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για το πώς μπορεί η Πολιτεία να αλλάζει το πολεοδομικό πλαίσιο, χωρίς να δημιουργείται ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για όσους είχαν ήδη επενδύσει χρόνο και χρήματα σε ακίνητα με βάση τους κανόνες που ίσχυαν όταν τα απέκτησαν.

Και αυτό είναι τελικά το βασικό ζήτημα που αναδεικνύει η υπόθεση των 33 ιδιοκτητών στο Σίσι: όχι μόνο τι επιτρέπεται να χτιστεί σήμερα, αλλά και τι γίνεται με εκείνους που είχαν οργανώσει τις περιουσίες και τις επενδύσεις τους με βάση όσα ίσχυαν μέχρι χθες.