Μάριος Ευθυμιόπουλος στο CRETAONE 102,3: «Τι κερδίζει η Ελλάδα από τη στρατηγική της σχέση με τις ΗΠΑ;»

Ο επικεφαλής του Strategy International και καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής θέτει ερωτήματα για τα απτά οφέλη της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας, ασκεί κριτική στον κατευνασμό και ζητά ουσιαστική αμυντική θωράκιση, παραγωγική ανασυγκρότηση και έργα υποδομών με πραγματικό αντίκρισμα

Σαφή ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, την ουσία της στρατηγικής σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την ανάγκη η Ελλάδα να περάσει από τις εξαγγελίες στην υλοποίηση συγκεκριμένων σχεδίων έθεσε ο Μάριος Ευθυμιόπουλος, επικεφαλής του Strategy International και καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής, μιλώντας στο CRETAONE 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη.

Στη συνέντευξη, ο καθηγητής αναφέρθηκε στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, στις τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό, ενώ επέκτεινε την κριτική του στην αμυντική πολιτική, στην ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και στις καθυστερήσεις μεγάλων έργων υποδομής.

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν ότι η διεθνής θέση της Ελλάδας δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά βάσει διπλωματικών επαφών, δηλώσεων και ανακοινώσεων. Το κρίσιμο ερώτημα, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις του, είναι ποια συγκεκριμένα αποτελέσματα παράγουν αυτές οι πρωτοβουλίες για την ασφάλεια, την οικονομία και τα εθνικά συμφέροντα της χώρας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ρέθυμνο: Πάνω από 300 περιστατικά γαστρεντερίτιδας – «Ανοιχτή επιδημία χωρίς να γνωρίζουμε το παθογόνο»

Ελληνοαμερικανικές σχέσεις: «Τι κερδίζουμε εμείς από όλη την κατάσταση;»

Ο Μάριος Ευθυμιόπουλος αναγνώρισε τη σημασία των σχέσεων Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, εξέφρασε, ωστόσο, προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι εξελίξεις γύρω από τη διμερή συνεργασία.

Όπως επισήμανε, συχνά διαπιστώνεται απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που προβάλλεται στην Ελλάδα και σε όσα συζητούνται ή παρουσιάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για τον ίδιο, η επικοινωνιακή διάσταση δεν αρκεί για να αποδείξει ότι μια στρατηγική συνεργασία αποδίδει τα προσδοκώμενα οφέλη.

Στο επίκεντρο έθεσε το ερώτημα τι κερδίζει πραγματικά η Ελλάδα από τη συνεργασία με την Ουάσιγκτον, αναφερόμενος στα ενεργειακά ζητήματα, στις εμπορικές σχέσεις και στις δυνατότητες αξιοποίησης της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας.

Η κριτική του αφορούσε, κυρίως, την απόσταση ανάμεσα στις εξαγγελίες και στην υλοποίηση. Όπως υποστήριξε, οι υποσχέσεις για έργα και πρωτοβουλίες δεν αρκούν, εάν δεν συνοδεύονται από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, δεσμεύσεις και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Η θέση που ανέδειξε ήταν ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιολογεί τις διεθνείς συνεργασίες της με βάση το πραγματικό τους αποτύπωμα και όχι μόνο τη διπλωματική τους προβολή.

Μάρκο Ρούμπιο και διπλωματία: Γιατί έχει σημασία το πλαίσιο των δηλώσεων

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας.

Ο καθηγητής επέμεινε ότι έχει σημασία να εξετάζεται εάν μια δήλωση αποτελεί αυθόρμητη τοποθέτηση ή απάντηση σε συγκεκριμένη ερώτηση. Όπως εξήγησε, η αποσπασματική ανάγνωση μιας δήλωσης μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικά συμπεράσματα από εκείνα που προκύπτουν όταν εξετάζεται το σύνολο της τοποθέτησης.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε σε δημοσιεύματα και στην αξιοποίησή τους στον δημόσιο διάλογο, υπογραμμίζοντας ότι η καταγραφή ενός ισχυρισμού δεν τον καθιστά αυτομάτως αποδεδειγμένο στοιχείο.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η αμερικανική διπλωματία πρέπει να αξιολογείται με βάση τις επιλογές και τις ενέργειές της, λαμβάνοντας υπόψη τις προτεραιότητες της εκάστοτε κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Ο Μάριος Ευθυμιόπουλος αναφέρθηκε επίσης στη δραστηριότητα της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Αθήνα, υποστηρίζοντας ότι κατά το διάστημα της παρουσίας της έχουν προχωρήσει σημαντικές πρωτοβουλίες. Άσκησε, παράλληλα, κριτική σε όσους, κατά την άποψή του, επιχειρούν να επηρεάσουν την εικόνα της μέσα από πολιτικές αντιπαραθέσεις.

Το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η διπλωματική αξιολόγηση απαιτεί γνώση του πλαισίου, προσεκτική ανάγνωση των δηλώσεων και εξέταση των πραγματικών δεδομένων.

Κυπριακό: Η κριτική στον κατευνασμό και η ανάγκη σαφούς στρατηγικής

Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στο Κυπριακό και στην αντιμετώπιση των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Ο Μάριος Ευθυμιόπουλος εξέφρασε έντονο προβληματισμό για τη μακροχρόνια στασιμότητα στο Κυπριακό, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο είναι αποδεκτό να παραμένει άλυτο ένα ζήτημα που αφορά την ασφάλεια και τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας επί δεκαετίες.

Αναφέρθηκε, επίσης, στην ανάγκη να αξιοποιούνται τα εργαλεία του διεθνούς δικαίου και οι διπλωματικές πρωτοβουλίες με τρόπο που να παράγει ουσιαστικά αποτελέσματα.

Η κριτική του επικεντρώθηκε στην προσέγγιση που, κατά την άποψή του, οδηγεί σε διαρκή αναμονή χωρίς σαφή στρατηγικό στόχο. Στο σημείο αυτό διατύπωσε με έμφαση τη θέση του ότι «δεν υπηρετεί ο κατευνασμός».

Για τον καθηγητή, η Ελλάδα χρειάζεται να καθορίζει με σαφήνεια τα εθνικά της συμφέροντα και τις κόκκινες γραμμές της, αποφεύγοντας επιλογές που ενδέχεται να εκληφθούν ως διαρκής υποχώρηση.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην έννοια της τακτικής υποχώρησης, διαχωρίζοντάς την από μια συνολική στρατηγική εγκατάλειψης θέσεων. Η συζήτηση, όπως την έθεσε, αφορά το κατά πόσο μια επιλογή αποτελεί συνειδητό και προσωρινό ελιγμό ή υποχώρηση που επιβάλλεται χωρίς να εξυπηρετεί έναν ευρύτερο σχεδιασμό.

«Δεν θα είμαστε ποτέ έτοιμοι»: Η κριτική στη διαρκή επίκληση της ανετοιμότητας

Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της παρέμβασής του αφορούσε την επιχειρηματολογία ότι η Ελλάδα δεν είναι ακόμη έτοιμη να προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις.

Ο Μάριος Ευθυμιόπουλος αμφισβήτησε τη λογική της διαρκούς αναμονής μέχρι να διαμορφωθούν οι ιδανικές συνθήκες, επισημαίνοντας ότι η χώρα δύσκολα θα βρεθεί σε μια κατάσταση απόλυτης ετοιμότητας.

Η θέση του ήταν ότι η στρατηγική δεν μπορεί να αναβάλλεται επ’ αόριστον με την επίκληση ελλείψεων και δυσκολιών. Αντίθετα, απαιτείται σχεδιασμός, προετοιμασία και ικανότητα λήψης αποφάσεων υπό πραγματικές συνθήκες.

Στη συλλογιστική του, η ετοιμότητα δεν αποτελεί ένα σημείο στο οποίο φτάνει κανείς και στη συνέχεια ενεργεί, αλλά μια διαρκή διαδικασία ενίσχυσης δυνατοτήτων και αξιολόγησης κινδύνων.

F-35 και εξοπλιστικά: Τα όπλα πρέπει να υπηρετούν συγκεκριμένο σχέδιο

Στο πεδίο της άμυνας, ο καθηγητής έθεσε ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των εξοπλιστικών επιλογών της χώρας, αναφερόμενος ειδικότερα στα μαχητικά αεροσκάφη F-35.

Με χαρακτηριστικό τρόπο, έθεσε το ζήτημα της απόκτησης αεροσκαφών χωρίς την ταυτόχρονη πλήρη διαθεσιμότητα των όπλων που απαιτούνται για την επιχειρησιακή αξιοποίησή τους. Η αναφορά του ανέδειξε την ανάγκη να εξετάζεται όχι μόνο η αγορά ενός οπλικού συστήματος, αλλά και το συνολικό κόστος, οι χρόνοι παράδοσης, οι δυνατότητες υποστήριξης και η πραγματική επιχειρησιακή του αξία.

Ο Μάριος Ευθυμιόπουλος υποστήριξε ότι οι αμυντικές δαπάνες πρέπει να αξιολογούνται σε συνάρτηση με τις ανάγκες της χώρας και το αποτέλεσμα που παράγουν. Η αγορά προηγμένου εξοπλισμού δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση αποτελεσματικής αμυντικής πολιτικής, εάν δεν εντάσσεται σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό.

Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της οικονομικής επιβάρυνσης από τις εξοπλιστικές επιλογές, επισημαίνοντας ότι οι πόροι είναι σημαντικοί και πρέπει να αξιοποιούνται με τρόπο που να υπηρετεί τόσο την αποτροπή όσο και την ευρύτερη ασφάλεια της χώρας.

Ελλάδα και Τουρκία: Η αμυντική βιομηχανία ως στρατηγικό πλεονέκτημα

Η σύγκριση Ελλάδας και Τουρκίας αποτέλεσε ακόμη έναν βασικό άξονα της συνέντευξης.

Ο καθηγητής αναφέρθηκε στην πορεία ανάπτυξης της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα έχει επενδύσει συστηματικά στην εγχώρια παραγωγή και στην τεχνολογική ανάπτυξη. Αντίθετα, η Ελλάδα καλείται, κατά την άποψή του, να ενισχύσει τη δική της παραγωγική βάση, ώστε να μην εξαρτάται αποκλειστικά από εισαγωγές.

Όπως επισήμανε, η ανάπτυξη μιας αμυντικής βιομηχανίας δεν αποτελεί διαδικασία που ολοκληρώνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Απαιτεί επενδύσεις, τεχνογνωσία, συνέχεια στην πολιτική και σχεδιασμό σε βάθος χρόνου.

Στη συζήτηση έγινε αναφορά και στις δυνατότητες του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας, με τον καθηγητή να υπογραμμίζει τη σημασία της τεχνολογικής υπεροχής και της ενίσχυσης των εγχώριων δυνατοτήτων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η στρατηγική της Ελλάδας δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στην Τουρκία. Το περιβάλλον ασφαλείας είναι ευρύτερο και περιλαμβάνει διαφορετικές πιθανές απειλές, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια συνολική αξιολόγηση των κινδύνων.

Η αποτροπή, σύμφωνα με την προσέγγισή του, δεν αφορά μόνο τη διατήρηση ισορροπίας έναντι ενός συγκεκριμένου γείτονα, αλλά την προστασία της χώρας από κάθε ενδεχόμενο που μπορεί να επηρεάσει την ασφάλειά της.

Ασφάλεια και οικονομία: Γιατί η άμυνα δεν αφορά μόνο τις Ένοπλες Δυνάμεις

Ο Μάριος Ευθυμιόπουλος συνέδεσε την εξωτερική και εσωτερική ασφάλεια με τις αναπτυξιακές προοπτικές της Ελλάδας.

Όπως υποστήριξε, χωρίς ένα σταθερό περιβάλλον ασφάλειας δεν μπορούν να δημιουργηθούν οι απαραίτητες συνθήκες για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη. Η ασφάλεια, στη συγκεκριμένη προσέγγιση, δεν αφορά αποκλειστικά τις στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά συνδέεται με τη συνολική ανθεκτικότητα της χώρας.

Ο καθηγητής εξέφρασε προβληματισμό για ένα παραγωγικό μοντέλο που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό και στις υπηρεσίες, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται ευρύτερη παραγωγική βάση και ουσιαστική ενίσχυση των υποδομών της.

Η οικονομική ανάπτυξη, σύμφωνα με τη θέση του, δεν μπορεί να αποσυνδέεται από την εθνική στρατηγική. Η αμυντική πολιτική, οι επενδύσεις, η τεχνολογία και η παραγωγή πρέπει να αποτελούν τμήματα ενός συνολικού σχεδιασμού.

Κρήτη και ΒΟΑΚ: Οι καθυστερήσεις των έργων και το κόστος για την κοινωνία

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του Μάριου Ευθυμιόπουλου στην Κρήτη, την οποία χαρακτήρισε τόπο με ιδιαίτερη σημασία και εξέφρασε την προσωπική του σύνδεση μαζί της.

Ο καθηγητής άσκησε κριτική στις καθυστερήσεις των μεγάλων έργων υποδομής, αναφερόμενος ειδικότερα στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης και στη διαχρονική ευθύνη των κυβερνήσεων για την προώθησή του.

Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε το ζήτημα του κόστους που έχουν οι καθυστερήσεις για την κοινωνία και τους πολίτες, συνδέοντας την κατασκευή σύγχρονων οδικών υποδομών με την ασφάλεια των μετακινήσεων και την αναπτυξιακή προοπτική του νησιού.

Η κριτική του δεν περιορίστηκε στην εκάστοτε κυβέρνηση. Αντίθετα, αναφέρθηκε στη διαχρονική ευθύνη των κυβερνήσεων να προχωρούν έργα που είναι αναγκαία για την καθημερινότητα και την ασφάλεια των πολιτών.

Η Κρήτη, όπως προκύπτει από την παρέμβασή του, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των ευρύτερων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα σε επίπεδο σχεδιασμού και περιφερειακής ανάπτυξης.

Η εγκατάλειψη της περιφέρειας και η ανάγκη συνολικής ανασυγκρότησης

Πέρα από τον ΒΟΑΚ, ο Μάριος Ευθυμιόπουλος αναφέρθηκε στις δυσκολίες ανάπτυξης των νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών.

Αναγνώρισε ότι η δημιουργία υποδομών σε περιοχές με μικρό πληθυσμό συνεπάγεται αυξημένο κόστος, υπογράμμισε, ωστόσο, ότι οι δυσκολίες αυτές δεν μπορούν να αποτελούν λόγο εγκατάλειψης των προσπαθειών.

Η περιφερειακή ανάπτυξη, σύμφωνα με την προσέγγισή του, απαιτεί ολοκληρωμένα δίκτυα μεταφορών, σύγχρονες υποδομές και σχεδιασμό που θα συνδέει τις τοπικές κοινωνίες με τα μεγάλα οικονομικά και παραγωγικά κέντρα.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει χάσει σημαντικό μέρος της δυναμικής της περιφερειακής ανάπτυξης τις τελευταίες δεκαετίες. Για να αντιστραφεί αυτή η πορεία, απαιτούνται συντονισμένες παρεμβάσεις και σταθερή πολιτική βούληση.

Στη λογική αυτή, τα μεγάλα έργα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένες εξαγγελίες, αλλά ως τμήματα ενός ευρύτερου σχεδίου που θα ενισχύει την κοινωνική συνοχή και την οικονομική δραστηριότητα σε ολόκληρη τη χώρα.

Το βασικό ερώτημα: Πώς μετατρέπονται οι εξαγγελίες σε αποτελέσματα;

Η συνέντευξη του Μάριου Ευθυμιόπουλου στο CRETAONE 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη ανέδειξε μια σειρά ζητημάτων που συνδέονται μεταξύ τους: την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής, την αξιοπιστία των διεθνών συνεργασιών, την αμυντική ετοιμότητα, την εγχώρια παραγωγή και την αναπτυξιακή πορεία της Ελλάδας.

Στο επίκεντρο της κριτικής του βρίσκεται η ανάγκη να υπάρχει σαφής σύνδεση ανάμεσα στις πολιτικές αποφάσεις και στα αποτελέσματά τους. Η διπλωματία, σύμφωνα με την προσέγγισή του, πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις, η άμυνα από επιχειρησιακές δυνατότητες και η ανάπτυξη από έργα που υλοποιούνται.

Για τον καθηγητή, η εθνική ασφάλεια και η οικονομική ανάπτυξη δεν αποτελούν δύο ξεχωριστές προτεραιότητες. Συνδέονται άμεσα και προϋποθέτουν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, παραγωγική ανασυγκρότηση και αξιοποίηση των δυνατοτήτων της χώρας.

Το ερώτημα που παραμένει είναι κατά πόσο οι διεθνείς συνεργασίες, οι αμυντικές επενδύσεις και οι δημόσιες υποδομές θα μεταφραστούν σε απτά οφέλη για την Ελλάδα, πέρα από τις ανακοινώσεις και τις πολιτικές εξαγγελίες.