Δυσκολίες στην ανάγνωση, στην ορθογραφία, στα Μαθηματικά και στη συγκέντρωση μπορεί να αποτελούν ενδείξεις μαθησιακών δυσκολιών – Γιατί η έγκαιρη αναγνώριση και η σωστή υποστήριξη του παιδιού έχουν σημασία

Οι δυσκολίες στο διάβασμα, τα συχνά ορθογραφικά λάθη ή η αδυναμία συγκέντρωσης δεν αποτελούν πάντα σημάδι μαθησιακής διαταραχής. Όταν, όμως, επιμένουν παρά την προσπάθεια του παιδιού και την εκπαιδευτική υποστήριξη που λαμβάνει, είναι σημαντικό να κινητοποιήσουν τους γονείς.

Οι μαθησιακές δυσκολίες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί προσλαμβάνει, επεξεργάζεται και αξιοποιεί τις πληροφορίες. Μπορεί να αφορούν την ανάγνωση, τη γραφή, την ορθογραφία ή τα Μαθηματικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συνδέονται και με δυσκολίες στην οργάνωση, στη μνήμη και στην παρακολούθηση οδηγιών.

Το βασικό που χρειάζεται να γνωρίζουν οι γονείς είναι ότι οι μαθησιακές δυσκολίες δεν συνδέονται με τη νοημοσύνη ενός παιδιού. Ένας μαθητής μπορεί να έχει πολύ καλές δυνατότητες και να δυσκολεύεται σημαντικά σε συγκεκριμένες σχολικές δραστηριότητες.

Ποια σημάδια μπορεί να δείχνουν μαθησιακές δυσκολίες;

Οι ενδείξεις διαφέρουν από παιδί σε παιδί και εξαρτώνται, μεταξύ άλλων, από την ηλικία και το είδος της δυσκολίας. Ορισμένα σημάδια που αξίζει να παρατηρήσουν οι γονείς είναι τα εξής:

1. Δυσκολία στην ανάγνωση

Το παιδί διαβάζει αργά, συλλαβιστά ή με δισταγμό, δυσκολεύεται να αναγνωρίσει λέξεις και κάνει συχνά λάθη όταν διαβάζει δυνατά. Μπορεί, επίσης, να αποφεύγει τα μεγάλα κείμενα ή να δυσκολεύεται να κατανοήσει όσα μόλις διάβασε.

2. Επίμονα ορθογραφικά λάθη

Παρά την εξάσκηση, το παιδί συνεχίζει να κάνει πολλά ορθογραφικά λάθη, παραλείπει ή αντικαθιστά γράμματα και δυσκολεύεται να θυμηθεί τη σωστή γραφή λέξεων που έχει ήδη διδαχθεί.

3. Δυσκολίες στη γραφή

Η γραφή μπορεί να είναι δυσανάγνωστη, αργή ή ιδιαίτερα κουραστική. Ο μαθητής ενδέχεται να δυσκολεύεται να οργανώσει τις σκέψεις του σε γραπτό κείμενο, να σχηματίσει σωστά γράμματα ή να αντιγράψει από τον πίνακα.

4. Δυσκολία στα Μαθηματικά

Ορισμένα παιδιά δυσκολεύονται να κατανοήσουν βασικές αριθμητικές έννοιες, να θυμηθούν την προπαίδεια, να εκτελέσουν πράξεις ή να αντιληφθούν τη σειρά των αριθμών. Μπορεί, επίσης, να αντιμετωπίζουν προβλήματα με την ώρα, τα χρήματα και τις αριθμητικές ακολουθίες.

5. Προβλήματα συγκέντρωσης και μνήμης

Το παιδί δυσκολεύεται να ακολουθήσει σύνθετες οδηγίες, ξεχνά συχνά όσα του έχουν ζητηθεί ή χάνει εύκολα τον ειρμό μιας δραστηριότητας. Ενδέχεται να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει εργασίες που για άλλους μαθητές είναι πιο εύκολες.

6. Δυσκολία στην οργάνωση

Ξεχνά σχολικά αντικείμενα, δυσκολεύεται να οργανώσει τον χρόνο και τις εργασίες του ή δεν μπορεί εύκολα να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη σειρά βημάτων.

7. Αποφυγή του διαβάσματος και συναισθηματική επιβάρυνση

Ένα παιδί που δυσκολεύεται συστηματικά μπορεί να εκνευρίζεται όταν καλείται να διαβάσει, να απογοητεύεται εύκολα ή να αποφεύγει τις σχολικές εργασίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συνεχής προσπάθεια χωρίς το αναμενόμενο αποτέλεσμα επηρεάζει την αυτοπεποίθησή του.

Οι παραπάνω ενδείξεις δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει μαθησιακή διαταραχή. Η επιμονή και ο συνδυασμός περισσότερων δυσκολιών είναι στοιχεία που αξίζει να διερευνηθούν.

Ποιες είναι οι συχνότερες μαθησιακές δυσκολίες;

Μεταξύ των πιο γνωστών ειδικών μαθησιακών δυσκολιών περιλαμβάνονται:

Δυσλεξία: Επηρεάζει κυρίως την ανάγνωση, την αναγνώριση λέξεων, την ορθογραφία και τη σύνδεση γραμμάτων με τους αντίστοιχους ήχους.

Δυσγραφία: Συνδέεται με δυσκολίες στη γραφή, στον σχηματισμό γραμμάτων και στην αποτύπωση σκέψεων στο χαρτί.

Δυσαριθμησία: Αφορά τη δυσκολία κατανόησης αριθμών, μαθηματικών εννοιών και εκτέλεσης αριθμητικών πράξεων.

Κάθε παιδί παρουσιάζει διαφορετικό συνδυασμό δυνατών σημείων και δυσκολιών, ενώ ενδέχεται να συνυπάρχουν περισσότερες από μία μαθησιακές δυσκολίες.

Πότε πρέπει να απευθυνθούν οι γονείς σε ειδικό;

Όταν οι δυσκολίες επιμένουν και επηρεάζουν τη σχολική καθημερινότητα του παιδιού, οι γονείς είναι σημαντικό να συζητήσουν αρχικά με τον εκπαιδευτικό του. Η εικόνα μέσα στην τάξη, η πρόοδος του μαθητή και οι δυσκολίες που παρατηρούνται στο σπίτι μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση της κατάστασης.

Στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ) αποτελούν αρμόδιες δομές για την αξιολόγηση και την υποστήριξη μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Η εκπαιδευτική υποστήριξη και η συνεργασία σχολείου και οικογένειας αποτελούν σημαντικά βήματα στη διαδικασία διερεύνησης.

Παράλληλα, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστεί αξιολόγηση από τους κατάλληλους ειδικούς, ώστε να εξεταστούν και άλλοι παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τη μαθησιακή πορεία του παιδιού.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν;

Η στάση της οικογένειας παίζει σημαντικό ρόλο. Οι γονείς χρειάζεται να αποφεύγουν τις συγκρίσεις με άλλα παιδιά, τις επικρίσεις και την πίεση για καλύτερους βαθμούς. Αντίθετα, μπορούν να ενθαρρύνουν την προσπάθεια, να αναγνωρίζουν την πρόοδο και να δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο το παιδί αισθάνεται ασφαλές να εκφράσει τις δυσκολίες του.

Η έγκαιρη αναγνώριση των αναγκών του και η κατάλληλη εκπαιδευτική υποστήριξη μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην πρόοδό του, αλλά και στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησής του.

Το σημαντικότερο μήνυμα για τους γονείς είναι ότι ένα παιδί που δυσκολεύεται να μάθει δεν είναι ένα παιδί που δεν μπορεί να μάθει. Χρειάζεται να εντοπιστεί ο τρόπος με τον οποίο μαθαίνει καλύτερα και να λάβει την υποστήριξη που του ταιριάζει.