Μεταφορικό Ισοδύναμο: Η υψηλή ζήτηση στην Κρήτη ξεπέρασε τον διαθέσιμο προϋπολογισμό

Η πλατφόρμα έκλεισε πριν από την επίσημη προθεσμία

Με Κοινοβουλευτική Ερώτησή του προς τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλειο Κικίλια, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά την ανακατανομή τυχόν αδιάθετων πόρων, την επανενεργοποίηση της πλατφόρμας για τις επιχειρήσεις που δεν πρόλαβαν να υποβάλουν αίτηση και την αναθεώρηση του τρόπου κατανομής των πιστώσεων στις επόμενες φάσεις του προγράμματος.

Το ζήτημα της πρόωρης εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων του «Μεταφορικού Ισοδύναμου Επιχειρήσεων» για την Κρήτη και τον αποκλεισμό επιχειρήσεων πριν ακόμη ολοκληρωθεί η επίσημη προθεσμία υποβολής αιτήσεων αναδεικνύει με Κοινοβουλευτική Ερώτησή του ο πρ. Υπουργός και Βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης.

Η Ερώτηση κατατέθηκε προς τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Βασίλειο Κικίλια, με αφορμή τα στοιχεία της 12ης φάσης του προγράμματος, τα οποία καταδεικνύουν ότι ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός των 8 εκατ. ευρώ για την κατηγορία των μεγάλων νησιών, στην οποία υπάγεται η Κρήτη, δεν επαρκούσε για να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες της τοπικής επιχειρηματικότητας.

Κρίσιμο εργαλείο για τις νησιωτικές επιχειρήσεις

Το Μεταφορικό Ισοδύναμο αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέτρο για την άμβλυνση των συνεπειών της νησιωτικότητας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στα νησιά. Βασικός σκοπός του είναι η αντιστάθμιση του αυξημένου κόστους μεταφοράς πρώτων υλών, προϊόντων και εμπορευμάτων από και προς τις νησιωτικές περιοχές, σε σύγκριση με το αντίστοιχο κόστος των χερσαίων μεταφορών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ιταλία: 28χρονη μητέρα δύο παιδιών πέθανε από μπουκιά με κομμάτι μπέικον

Για τη Δράση «Μεταφορικό Ισοδύναμο Επιχειρήσεων» του έτους 2023 προβλέφθηκε συνολικός προϋπολογισμός 40 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, για τις επιχειρήσεις που έχουν έδρα σε νησιά με πληθυσμό άνω των 150.001 κατοίκων –κατηγορία στην οποία εντάσσεται η Κρήτη– ορίστηκε ανώτατο όριο χρηματοδότησης 8 εκατ. ευρώ. Με βάση τους όρους της Δράσης, από τη στιγμή που εξαντλήθηκε το επιμέρους αυτό όριο, δεν ήταν πλέον δυνατή η δημιουργία και η υποβολή νέων αιτήσεων.

Η πλατφόρμα έκλεισε πριν από την επίσημη προθεσμία

Με ανακοίνωση της 29ης Ιουλίου 2026, η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής είχε παρατείνει την προθεσμία υποβολής αιτήσεων και για τις τέσσερις κατηγορίες νησιών έως τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 και ώρα 23:59.

Στην πράξη, όμως, οι επιχειρήσεις της Κρήτης δεν μπόρεσαν να αξιοποιήσουν ολόκληρη την παράταση.

Σύμφωνα με την από 28 Αυγούστου 2026 επιστολή του Επιμελητηρίου Ηρακλείου προς το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ο διαθέσιμος προϋπολογισμός για την κατηγορία στην οποία εντάσσεται η Κρήτη είχε ήδη εξαντληθεί από τις 17 Αυγούστου. Στις 24 Αυγούστου η ηλεκτρονική πλατφόρμα έπαψε να δέχεται νέες αιτήσεις.

Ως αποτέλεσμα, επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονταν εντός της επισήμως ανακοινωθείσας προθεσμίας δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν ή να υποβάλουν την αίτησή τους, όχι λόγω δικής τους υπαιτιότητας, αλλά εξαιτίας της πρόωρης εξάντλησης των διαθέσιμων πιστώσεων.

Πάνω από 1.190 αιτήσεις – Καλύφθηκε το σύνολο των 8 εκατ. ευρώ

Τα τελικά στοιχεία της 12ης φάσης αποτυπώνουν με σαφήνεια το έντονο ενδιαφέρον των κρητικών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν από την Αναπτυξιακή Κρήτης:

• υποβλήθηκαν 1.195 αιτήσεις,
• ο προϋπολογισμός των επιλέξιμων δαπανών ανήλθε σε 28.047.027,68 ευρώ,
• η αιτούμενη χρηματοδότηση έφθασε τα 8.009.140,32 ευρώ.

Με την κάλυψη του ανώτατου ορίου των 8 εκατ. ευρώ, το Πληροφοριακό Σύστημα απενεργοποίησε αυτομάτως τη δυνατότητα δημιουργίας και υποβολής νέων αιτήσεων. Τα στοιχεία αυτά, ωστόσο, καταγράφουν μόνο τις αιτήσεις που πρόλαβαν να υποβληθούν μέχρι το κλείσιμο της πλατφόρμας. Δεν περιλαμβάνουν τις επιχειρήσεις που επιχείρησαν να υποβάλουν αίτηση στη συνέχεια, εντός πάντοτε της ανακοινωθείσας προθεσμίας, αλλά βρέθηκαν εκτός διαδικασίας.νΕπομένως, η πραγματική ζήτηση στην Κρήτη ήταν ακόμη μεγαλύτερη από εκείνη που αποτυπώνεται στα επίσημα αριθμητικά δεδομένα.

Οι αυξημένες ανάγκες της κρητικής επιχειρηματικότητας

Η πρόωρη εξάντληση του προϋπολογισμού αποτελεί σαφή ένδειξη ότι οι πόροι που διατέθηκαν δεν ανταποκρίθηκαν επαρκώς στις πραγματικές ανάγκες της Κρήτης.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη νησιωτική Περιφέρεια της χώρας, με έντονη παραγωγική, αγροδιατροφική, μεταποιητική, εξαγωγική και τουριστική δραστηριότητα. Καθημερινά διακινούνται σημαντικές ποσότητες πρώτων υλών, προϊόντων και εμπορευμάτων, με το μεταφορικό κόστος να επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία και την ανταγωνιστικότητα χιλιάδων επιχειρήσεων.

Το Περιφερειακό Επιμελητηριακό Συμβούλιο Κρήτης έχει ήδη επισημάνει την ανάγκη ενίσχυσης του διαθέσιμου προϋπολογισμού, υπογραμμίζοντας ότι η εξάντληση των πόρων δημιούργησε πρακτικό αποκλεισμό για επιχειρήσεις που δεν πρόλαβαν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία.

Ανακατανομή πόρων χωρίς πρόσθετη δημοσιονομική επιβάρυνση

Στην Κοινοβουλευτική Ερώτηση αναδεικνύεται και η συγκεκριμένη πρόταση του Επιμελητηρίου Ηρακλείου για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου των αιτήσεων σε όλες τις κατηγορίες νησιών, προτείνεται να πραγματοποιηθεί συνολικός απολογισμός της πραγματικής απορρόφησης, με βάση τις τελικώς επιλέξιμες αιτήσεις και δαπάνες.

Εφόσον διαπιστωθεί ότι σε άλλες κατηγορίες παραμένουν αδιάθετοι ή αποδεσμεύονται πόροι, αυτοί θα μπορούσαν να ανακατανεμηθούν προς τις νησιωτικές περιοχές στις οποίες καταγράφηκε αποδεδειγμένα υπερβάλλουσα ζήτηση, μεταξύ των οποίων και η Κρήτη. Στη συνέχεια, θα μπορούσε να επανενεργοποιηθεί για εύλογο χρονικό διάστημα η ηλεκτρονική πλατφόρμα, ώστε να δοθεί η δυνατότητα υποβολής αίτησης στις επιχειρήσεις που αποκλείστηκαν λόγω της εξάντλησης του προϋπολογισμού.

Πρόκειται για μια δίκαιη, διαφανή και δυνητικά δημοσιονομικά ουδέτερη λύση, καθώς δεν προϋποθέτει κατ’ ανάγκη τη διάθεση νέων πόρων, αλλά την αξιοποίηση χρημάτων που ενδεχομένως δεν θα απορροφηθούν από άλλες κατηγορίες.

Τρία ερωτήματα προς τον Υπουργό Ναυτιλίας

Με την Κοινοβουλευτική του Ερώτηση, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά από τον αρμόδιο Υπουργό να διευκρινίσει:

• εάν, μετά την ολοκλήρωση του διοικητικού και ουσιαστικού ελέγχου των αιτήσεων, προτίθεται να πραγματοποιήσει συνολικό απολογισμό της πραγματικής απορρόφησης ανά κατηγορία νησιών και να εξετάσει την ανακατανομή τυχόν αδιάθετων ή αποδεσμευόμενων πόρων προς την Κρήτη,
• εάν προτίθεται να εξετάσει την επανενεργοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και τη χορήγηση πρόσθετης προθεσμίας στις επιχειρήσεις της Κρήτης που δεν μπόρεσαν να υποβάλουν αίτηση, παρότι βρίσκονταν εντός της επίσημης προθεσμίας,
• εάν, ενόψει της υψηλής ζήτησης που καταγράφηκε, εξετάζεται η αναθεώρηση του τρόπου κατανομής των πιστώσεων στις επόμενες φάσεις του Μεταφορικού Ισοδύναμου, ώστε οι διαθέσιμοι πόροι να ανταποκρίνονται πληρέστερα στις πραγματικές ανάγκες και στην οικονομική δραστηριότητα κάθε νησιωτικής Περιφέρειας.

Στόχος της κοινοβουλευτικής παρέμβασης είναι να αξιοποιηθεί κάθε διαθέσιμος πόρος εκεί όπου υπάρχει πραγματική και αποδεδειγμένη ανάγκη, να μη μείνουν εκτός χρηματοδότησης επιχειρήσεις που τήρησαν την ανακοινωθείσα προθεσμία και να διαμορφωθεί στις επόμενες φάσεις του προγράμματος ένα δικαιότερο και αποτελεσματικότερο σύστημα κατανομής των πιστώσεων.

Η στήριξη της κρητικής επιχειρηματικότητας απέναντι στο αυξημένο μεταφορικό κόστος αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, την ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας και την ουσιαστική εφαρμογή της αρχής της νησιωτικής ισοδυναμίας.