Νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση των Χούθι στην Aramco – Παραμένει η ένταση στα Στενά του Ορμούζ

Η θέση αυτή φαίνεται αυστηρότερη από τις δημόσιες τοποθετήσεις του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος έχει ταχθεί υπέρ μιας συμφωνίας. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανέφερε ότι το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται κοντά σε συνεννόηση για τον καθορισμό συγκεκριμένης διαδρομής διέλευσης των πλοίων. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η τεχνική συμφωνία για τη ναυσιπλοΐα δεν αρκεί χωρίς διευθέτηση των υπόλοιπων πολιτικών και στρατιωτικών ζητημάτων.

Το Ομάν, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, υποστηρίζει ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται σε θετικό κλίμα. Οι διαφορές παραμένουν σημαντικές, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει να έχει λόγο στη διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας και να επιβάλει τέλη διέλευσης, κάτι που απορρίπτει η Ουάσιγκτον λέει ο Guardian.

Η επίθεση σε πλοίο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων

Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν ότι εκτόξευσε πύραυλο εναντίον πλοίου που συνδέεται με την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία ADNOC, ενώ αυτό έπλεε στα Στενά του Ορμούζ. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί, ενώ η εταιρεία δεν έδωσε λεπτομέρειες για πιθανές ζημιές.

Το κέντρο ασφάλειας ναυσιπλοΐας UK Maritime Trade Operations ανακοίνωσε ξεχωριστά ότι πλοίο ανατολικά της Κασάμπ, στο Ομάν, χτυπήθηκε από βλήμα και εκδηλώθηκε φωτιά, η οποία κατασβέστηκε. Δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν οι δύο αναφορές αφορούν το ίδιο περιστατικό.

Η ADNOC υποστηρίζει ότι περισσότερα από δώδεκα πλοία της έχουν δεχθεί επιθέσεις από πυραύλους ή drones από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ–Ισραήλ και Ιράν τον Φεβρουάριο. Σύμφωνα με την εταιρεία, ένας ναυτικός έχει χάσει τη ζωή του και άλλοι 20 έχουν τραυματιστεί.

Το ενεργειακό διακύβευμα

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν η σημαντικότερη θαλάσσια δίοδος μεταφοράς ενέργειας διεθνώς. Πριν από την πρόσφατη κρίση, από το σημείο περνούσε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων, καθώς και περίπου το 20% του διεθνούς εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Κάθε επίθεση σε εγκαταστάσεις της Aramco ή σε δεξαμενόπλοια αυξάνει το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς, προκαλεί καθυστερήσεις και ενισχύει την αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν αγωγούς και εξαγωγικές εγκαταστάσεις που παρακάμπτουν εν μέρει τα Στενά, αλλά η διαθέσιμη χωρητικότητά τους δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τη θαλάσσια δίοδο.

Νέα αμυντική συμμαχία και πίεση στα αμερικανικά αποθέματα

Η επίθεση στην Τζαζάν σημειώθηκε δύο ημέρες μετά την υπογραφή αμυντικής συμφωνίας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν. Η συμφωνία προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι η συνεργασία δεν στρέφεται κατά του Ιράν ή κάποιας άλλης χώρας, αλλά αποσκοπεί στην ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής.

Την ίδια ώρα, το Πεντάγωνο ζήτησε από τις αμερικανικές αμυντικές εταιρείες να παρουσιάσουν μέσα σε 21 ημέρες σχέδια για ταχύτερη παραγωγή κρίσιμων όπλων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot και THAAD, τα αποθέματα των οποίων έχουν δεχθεί μεγάλη πίεση από τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και την υποστήριξη της Ουκρανίας. Όπως αναφέρει το Reuters, ήδη έχουν υπογραφεί συμφωνίες άνω των 3 δισ. δολαρίων για τριπλασιασμό της παραγωγικής δυνατότητας εξαρτημάτων Patriot και τετραπλασιασμό της αντίστοιχης δυνατότητας για τα συστήματα THAAD.

Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η περιφερειακή κρίση μεταφέρεται όλο και περισσότερο στις ενεργειακές εγκαταστάσεις, στα λιμάνια και στις θαλάσσιες μεταφορές.

Η επίτευξη συμφωνίας για τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να περιορίσει την πίεση στις αγορές, όμως η δράση των Χούθι, οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η σκλήρυνση των ιρανικών όρων διατηρούν υψηλό τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.