Έντονες αντιδράσεις από την Αθήνα

Οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις φόρων που έχουν επιβληθεί ποτέ στα τσιγάρα και στα καπνικά προϊόντα στην Ευρώπη, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την Αθήνα και τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκο Πιερρακάκη.

Σύμφωνα με προσχέδιο οδηγίας που συζητήθηκε την Παρασκευή στο Ecofin —και το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ένα μπλοκ κυρίως βόρειων χωρών, με τη Γαλλία και την Ολλανδία να ηγούνται— προτείνεται υπερδιπλασιασμός του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα. Συγκεκριμένα, προβλέπεται αύξηση 139%, ανεβάζοντας τον φόρο από τα 90 ευρώ στα 215 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα.

Αυτό σημαίνει ότι η τελική τιμή ενός πακέτου 20 τσιγάρων, που στην Ελλάδα σήμερα κυμαίνεται γύρω στα 4,60 ευρώ και περιέχει φόρους περίπου 3,74 ευρώ (81,3% της τιμής), θα μπορούσε φτάσει ή και να ξεπεράσει και τα 7 ευρώ ανά πακέτο, αν δεν απορροφήσουν μέρος της αύξησης οι εταιρείες που τα εμπορεύονται.

Τι θα σήμαινε αυτό;

Ένας μέσος καπνιστής που αγοράζει 1 πακέτο την ημέρα, θα έβλεπε το μηνιαίο του κόστος να αυξάνεται, από περίπου 140 ευρώ που δίνει σήμερα (4,60 ευρώ x 30 ημέρες) σε πάνω από 210 ευρώ (7 ευρώ x 30 ημέρες).

Σε ετήσια βάση, το κόστος θα φτάνει ή και θα ξεπερνά τα 800 ευρώ –δηλαδή όσο μία ολόκληρη μηνιαία κύρια σύνταξη για ένα μέσο συνταξιούχο!

Εμφανής, αν και μικρότερη, θα είναι η επιβάρυνση και για όσους καπνίζουν περιστασιακά, εφόσον η τιμή κάθε πακέτου ανέβει 2-3 ευρώ, όσο κοστίζει δηλαδή ένας παραδοσιακός «καφές της παρηγοριάς».

Παρέμβαση Πιερρακάκη

Άμεση ήταν η αντίδραση της Αθήνας, μόλις το θέμα έφτασε να απασχολεί το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης: «Όταν αυξάνουμε υπέρμετρα τους φόρους, αυξάνεται και το λαθρεμπόριο» τόνισε ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών, δείχνοντας ότι η «μάχη» για τους φόρους στα τσιγάρα, μόλις «άναψε».

Με την παρέμβασή του στο συμβούλιο Ecofin ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης επεσήμανε ότι «η δημόσια υγεία αποτελεί θεμελιώδη, υπαρξιακή προτεραιότητα». Ωστόσο επιχείρησε να βάλει «πάγο» στις πιέσεις Γαλλίας, Ολλανδίας και άλλων κρατών, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την προοπτική μιας υπέρμετρης και απότομης αύξησης των φόρων στα καπνικά προϊόντα:

«Σύμφωνα με την εμπειρία μας στην Ελλάδα και, λαμβάνοντας υπόψη τη γεωγραφική μας θέση, έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν ότι η ασύμμετρη αύξηση αυτών των φορολογικών συντελεστών οδηγεί σε καταγραφή αύξησης του λαθρεμπορίου» είπε ο υπουργός και συνέχισε:

«Ταυτόχρονα, αν οι τιμές, τόσο στα παραδοσιακά όσο και στα καινοτόμα προϊόντα, αυξηθούν απότομα και περισσότερο απ’ όσο μπορεί να αντέξει η αγορά, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν η επίδραση στην εξίσωση της ανταγωνιστικότητας. Μια εξίσωση που αγγίζει τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Οφείλουμε, λοιπόν, να λάβουμε όλα αυτά κατά νου. Ίσως θα μπορούσαμε να εξετάσουμε ευρύτερες μεταβατικές περιόδους στην εφαρμογή των μέτρων, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος χωρίς να διαταραχθεί η αγορά».

Η Αθήνα αντιπροτείνει, έτσι, να υπάρξει ένα μακρύ διάστημα προσαρμογής για την νέα εφαρμογή της νέας Πρότασης Οδηγίας για τον ΕΦΚ στον καπνό. Εκτός από την απώλεια εσόδων και άνοδο του λαθρεμπορίου, τα ελληνικά επιχειρήματα περιλαμβάνουν και τον κίνδυνο απώλειας ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε μια κρίσιμη καμπή λόγω επιβολής των δασμών Τραμπ.

Επιπλέον, με την τοποθέτησή του αυτή ο Κυριάκος Πιερρακάκης φάνηκε να συντάσσεται και να συσπειρώνει και τις απόψεις άλλων κρατών του ευρωπαϊκό Νότου κυρίως -ιδίως Ιταλίας και Ρουμανίας όμως- που δείχνουν να αντιτίθενται στην επιβαλή τόσο σαρωτικών αυξήσεων στα καπνικά και τα τσιγάρα.

Το σχέδιο των σαρωτικών αυξήσεων στα τσιγάρα είχε αποκαλύψει από τον Ιούνιο ήδη το Πρώτο ΘΕΜΑ, φέρνοντας στο φως εσωτερικό έγγραφο της Κομισιόν, το οποίο περιέγραφε τους βασικούς άξονες της φορολογικής «επίθεσης» στα καπνικά. Αποκάλυπτε όμως και κάτι ακόμα: ότι πέραν των ζητημάτων δημόσιας Υγείας, οι Βρυξέλλες προτείνουν οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης να μην αποτελούν πλέον εθνικά έσοδα, αλλά να γίνουν ευρωπαϊκά έσοδα. Αυτό σημαίνει ότι η διαμάχη θα έχει μακρά διάρκεια και πως αν δεν υπάρξει γενικός συμβιβασμός, ίσως οδηγήσει και στην προβολή «βέτο» εκ μέρους χωρών που αντιτίθενται όπως η Ελλάδα.

Πηγή: Protothema.gr