«Δεν υπάρχει εθνική στρατηγική για τον πρωτογενή τομέα – Ο αγροτικός κόσμος της χώρας δεν αντέχει άλλο»

Το 76% των καταγεγραμμένων παρατυπιών στις αγροτικές επιδοτήσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδίδεται στην Ελλάδα, ένα στοιχείο που αποτυπώνει το εύρος του προβλήματος και εκθέτει τη χώρα διεθνώς, όπως υπογράμμισε το μέλος της Επιτροπής Αγροτικής Ανάπτυξης της ΚΕΔΕ, Αργύρης Πανταζής, κληθείς να σχολιάσει τις εξελίξεις γύρω από το σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ και τα στοιχεία που προκύπτουν από τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Ο κ. Πανταζής, μιλώντας στο CRETAONE 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη, ξεκαθάρισε ότι δεν εκπλήσσεται από τα φαινόμενα κακοδιαχείρισης, αλλά από το εύρος τους. Όπως τόνισε, τα στοιχεία που προκύπτουν από τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης, καθώς αποτυπώνουν ένα εκτεταμένο δίκτυο ευθυνών στη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Πρόκειται, όπως είπε, για χρήματα που η Ελλάδα οφείλει να διανέμει με διαφάνεια και δικαιοσύνη, κάτι που φαίνεται να μην έχει συμβεί.

Διαχρονικές παθογένειες και απουσία εθνικής στρατηγικής

Απαντώντας στο τι πήγε λάθος διαχρονικά στον πρωτογενή τομέα, ο κ. Πανταζής υπογράμμισε ότι το πρόβλημα είναι βαθύ και πολυεπίπεδο, απαιτώντας ώρες ανάλυσης. Ωστόσο, έδωσε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα και ειδικότερα τα προγράμματα των νέων αγροτών. Όπως είπε χαρακτηριστικά οι νέοι αγρότες που δικαιούνται επιδοτήσεις έως και 42.000 ευρώ παραμένουν απλήρωτοι για περισσότερο από ενάμιση χρόνο.

Οι καθυστερήσεις αυτές, όπως σημείωσε, είναι καθαρά διαχειριστικές και οφείλονται στο κράτος και τους αρμόδιους οργανισμούς. Το αποτέλεσμα είναι νέοι άνθρωποι που έχουν ήδη επενδύσει –συχνά με δανεισμό– να βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο από τα πρώτα τους βήματα.

Αντίθετα, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία, εφαρμόζονται πολιτικές ουσιαστικής στήριξης, όπως μηδενική φορολογία έως την αποπληρωμή της επένδυσης. «Δεν χρειάζεται να τις ανακαλύψουμε – μπορούμε απλώς να τις αντιγράψουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η πλήρης απουσία εθνικής αγροτικής στρατηγικής. Διαχρονικά, καμία κυβέρνηση δεν κατάφερε να χαράξει σταθερούς άξονες πολιτικής, ενώ οι συνεχείς αλλαγές ηγεσίας στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, με οκτώ υπουργούς σε λίγα χρόνια, καθιστούν αδύνατη οποιαδήποτε συνέχεια.

Παράλληλα, χρόνιες παθογένειες όπως:

• η έλλειψη εργατών γης
• οι τεράστιες καθυστερήσεις αποζημιώσεων (έως και 4-5 χρόνια)
• και τα αυστηρά όρια αποζημίωσης (π.χ. ζημιές κάτω του 30% δεν καλύπτονται) οδηγούν πολλούς αγρότες εκτός επαγγέλματος ή ακόμη και εκτός χώρας.

Πόλεμοι, αυξήσεις και η «ασφυξία» παραγωγών και καταναλωτών

Ο κ. Πανταζής στάθηκε ιδιαίτερα και στις επιπτώσεις των διεθνών εξελίξεων, επισημαίνοντας ότι μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση.

Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές:

• κατακόρυφη αύξηση στο κόστος ενέργειας
• εκτόξευση τιμών λιπασμάτων (σε ορισμένες περιπτώσεις απλησίαστα)
• προβλήματα στη διαθεσιμότητα πρώτων υλών
• αύξηση κόστους παραγωγής

Την ίδια στιγμή, τα μέτρα στήριξης τύπου “pass” χαρακτηρίστηκαν ως αποσπασματικά και ανεπαρκή, καθώς δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αύξηση των τιμών στα αγροτικά προϊόντα, η οποία φτάνει έως και το 40% στα οπωροκηπευτικά. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, τα αυξημένα έσοδα δεν καταλήγουν στους παραγωγούς, αλλά απορροφώνται από το αυξημένο κόστος.

Το αποτέλεσμα είναι διπλό:

• οι καταναλωτές αγοράζουν λιγότερα λόγω ακρίβειας
• οι παραγωγοί βλέπουν μειωμένη κατανάλωση και εισόδημα

Παράλληλα, η κατάσταση αυτή ευνοεί φαινόμενα όπως εισαγωγές χαμηλής ποιότητας προϊόντων και παράνομες «ελληνοποιήσεις».

Ανάγκη άμεσης παρέμβασης και ουσιαστικού διαλόγου

Κλείνοντας, ο Αργύρης Πανταζής υπογράμμισε την ανάγκη για άμεση σύγκληση ενός ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ του Υπουργείου και των θεσμικών φορέων του αγροτικού κόσμου.
Όπως σημείωσε, παρά τις κινητοποιήσεις των αγροτών και τις συναντήσεις με την κυβέρνηση το προηγούμενο διάστημα, δεν έχει υπάρξει κανένα απτό αποτέλεσμα.

«Ο πρωτογενής τομέας δεν αντέχει άλλο», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι χωρίς στρατηγική, ταχύτητα και ουσιαστική στήριξη, η χώρα κινδυνεύει να χάσει έναν κρίσιμο πυλώνα της οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής.

Δείτε το σχετικό απόσπασμα: