Ο σκηνοθέτης μιλά για τη φιλοσοφία πίσω από το «2258», τη μείωση του πληθυσμού στο Οροπέδιο Λασιθίου και το επείγον μήνυμα της κλιματικής κρίσης

Σε μια εποχή όπου το ντοκιμαντέρ συχνά ταυτίζεται με την «στεγνή» πληροφορία, ο σκηνοθέτης Νίκος Παντερμαράκης επιχειρεί να ανατρέψει αυτή τη συνθήκη με το έργο του «2258», ένα υβριδικό δημιούργημα που συνδυάζει επιστήμη, τέχνη και κοινωνικό προβληματισμό.

Ο κ. Παντερμαράκης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη, εξήγησε πως στόχος του ήταν να κάνει ένα ντοκιμαντέρ πιο «εύπεπτο» για το ευρύ κοινό, χωρίς να θυσιάσει το βάθος και τη σοβαρότητα των θεμάτων που πραγματεύεται.

Ο τίτλος «2258» δεν παραπέμπει τελικά σε μια μακρινή χρονολογία, όπως αρχικά θα μπορούσε να υποθέσει κανείς, αλλά στον πραγματικό πληθυσμό του Οροπεδίου Λασιθίου. Έναν πληθυσμό που, όπως σημειώνει ο σκηνοθέτης, μειώνεται σταθερά κατά περίπου 10% κάθε φορά που καταγράφεται. Μέσα από αυτή τη συμβολική επιλογή, το έργο μετατρέπεται σε ένα πολιτικό και κοινωνικό σχόλιο για την εγκατάλειψη της υπαίθρου, την αγροτική κρίση και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η ισορροπία ανάμεσα στην επιστήμη και την ποίηση

Καθοριστική για το τελικό αποτέλεσμα ήταν και η συμβολή της σεναριογράφου Σίσσυ Παπαδογιάννη, η οποία παρενέβη στη συζήτηση και ανέδειξε τη δυσκολία ισορροπίας ανάμεσα στη γνώση και το συναίσθημα. Όπως τόνισε, η δημιουργική ομάδα δεν ήθελε ένα διδακτικό ντοκιμαντέρ, αλλά ένα έργο που να συγκινεί και να κρατά το ενδιαφέρον του κοινού.

Το επιστημονικό υπόβαθρο προέκυψε από συνεντεύξεις με ακαδημαϊκούς, ωστόσο η αφήγηση εμπλουτίστηκε με ποιητικά στοιχεία, δίνοντας μια διαφορετική διάσταση στο τελικό αποτέλεσμα. Κεντρικό αφηγηματικό εργαλείο αποτέλεσε ο μύθος της Περσεφόνης, ο οποίος λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στα ετερόκλητα στοιχεία της ταινίας.

Αρχικά, όπως αποκάλυψαν οι δημιουργοί, η αναφορά στην Περσεφόνη ήταν περιορισμένη. Στην πορεία όμως απέκτησε πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς διαπιστώθηκε ότι μπορούσε να λειτουργήσει ως συνεκτικός ιστός. Το στοιχείο του «μη αναμενόμενου» ενίσχυσε τη συναισθηματική επίδραση στο κοινό, με πολλούς θεατές να αποχωρούν συγκινημένοι από τις προβολές.

Η εικαστική προσέγγιση και η δύναμη της εικόνας

Ο Νίκος Παντερμαράκης επέλεξε να αποδώσει τον μύθο όχι κυριολεκτικά, αλλά μέσα από ατμόσφαιρα και συναίσθημα. Η Περσεφόνη δεν εμφανίζεται ποτέ ως πρόσωπο, αλλά «αισθάνεται» μέσα από εικόνες της φύσης, με σκοτεινά πλάνα, αργές κινήσεις και μια αίσθηση εγκλωβισμού. Η επιλογή του μαύρου φόντου και των κλειστοφοβικών κάδρων ενισχύει τη δυστοπική διάσταση, υποδηλώνοντας έναν κόσμο όπου η ισορροπία της φύσης έχει διαταραχθεί.

Παράλληλα, η μουσική επένδυση, βασισμένη σε παραδοσιακά ελληνικά τραγούδια επεξεργασμένα με σύγχρονη ματιά, ενισχύει τη σύνδεση με τη γη και την παράδοση. Το αποτέλεσμα είναι ένα πολυεπίπεδο έργο που ακροβατεί ανάμεσα στο τοπικό και το παγκόσμιο, μεταφέροντας τον θεατή από το μικρόκοσμο του Λασιθίου στη μεγάλη εικόνα της Ευρώπης και της κλιματικής κρίσης.

Το ντοκιμαντέρ δεν αποφεύγει και την πολιτική διάσταση, θίγοντας ζητήματα όπως οι ευρωπαϊκές πολιτικές, οι επιδοτήσεις και η ποιότητα των τροφίμων. Όπως επισημαίνει ο σκηνοθέτης, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά την ίδια την ανθρώπινη επιβίωση.

Από την προσωπική διαδρομή στο επόμενο βήμα

Ο δημιουργός μίλησε επίσης για τη δική του πορεία, από τα πρώτα του βήματα στη φωτογραφία και τα βιντεοκλίπ μέχρι τη στροφή στο ντοκιμαντέρ, η οποία ήρθε μέσα από μια περίοδο προσωπικής αναζήτησης. Όπως ανέφερε, η ανάγκη έκφρασης και ο προβληματισμός για κοινωνικά ζητήματα τον οδήγησαν σε αυτή τη μορφή κινηματογράφου.

Το «2258» αναμένεται να ακολουθήσει φεστιβαλική πορεία πριν προβληθεί ευρύτερα, ενώ ήδη έχει εξασφαλίσει μελλοντική τηλεοπτική προβολή. Παράλληλα, ο σκηνοθέτης ετοιμάζει το επόμενο πρότζεκτ του, με επίκεντρο όπως αποκάλυψε τη Γαύδο, προσεγγίζοντάς την ως συμβολικό όριο του δυτικού πολιτισμού.

Δείτε τη συνέντευξη: