Ο ελληνικός τουρισμός σε φάση μετάβασης: Οι νέες αγορές, οι γεωπολιτικές πιέσεις και το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Ο Δημήτρης Χαριτίδης, Πρόεδρος της TEZ TOUR Ελλάδος, μιλά για τη δυναμική των Βαλτικών χωρών, τις νέες τουριστικές αγορές, το κρίσιμο ζήτημα των θεωρήσεων εισόδου και τις προκλήσεις που διαμορφώνουν το μέλλον του ελληνικού Τουρισμού

Σε μια περίοδο που ο ελληνικός Τουρισμός δοκιμάζεται από γεωπολιτικές ανατροπές και ταυτόχρονα καταγράφει υψηλές επιδόσεις, η πραγματική εικόνα διαμορφώνεται πολύ πιο σύνθετη από ό,τι δείχνουν οι αριθμοί. Πίσω από τη ζήτηση, τις αφίξεις και τα ρεκόρ, κρύβεται μια αγορά που αναδιατάσσεται, με νέες ισορροπίες, νέες προκλήσεις και — κυρίως — νέες εξαρτήσεις. Η TEZ TOUR, με σχεδόν 32 χρόνια παρουσίας στον οργανωμένο τουρισμό, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μετάβασης. Από την κυριαρχία στις αγορές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης μέχρι τη στροφή προς τις Βαλτικές χώρες και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, η πορεία της αντικατοπτρίζει τις μεγάλες αλλαγές του κλάδου. Ο Δημήτρης Χαριτίδης, Πρόεδρος της TEZ TOUR Ελλάδος, μιλά στο ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ για την επόμενη ημέρα: για τις αγορές που ανεβαίνουν, για εκείνες που πιέζονται, για τις επενδύσεις στο προϊόν και για το πιο κρίσιμο — όπως επισημαίνει — ζήτημα των θεωρήσεων εισόδου.

Παράλληλα, εξηγεί γιατί επέλεξε να θέσει υποψηφιότητα για το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΤΕ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της θεσμικής φωνής του Τουρισμού, σε μια περίοδο που οι αποφάσεις καθορίζουν την πορεία των επόμενων ετών.

Η TEZ TOUR συμπληρώνει 32 χρόνια παρουσίας στον οργανωμένο τουρισμό. Ποια είναι σήμερα η θέση της εταιρείας στις αγορές δραστηριοποίησής της;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ραγδαίες εξελίξεις στον Παναθηναϊκό – Ο Αταμάν υπέβαλε παραίτηση;

Η TEZ TOUR συμπληρώνει 32 χρόνια παρουσίας στον οργανωμένο τουρισμό στο τέλος του 2026 και αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους tour operators στις αγορές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Η εταιρεία ξεκίνησε από τη Ρωσία και στη συνέχεια επεκτάθηκε στις περισσότερες χώρες της περιοχής, όπου για πολλά χρόνια κατείχε ηγετική θέση στον εξερχόμενο τουρισμό. Παρά την έντονη αύξηση του ανταγωνισμού τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς tour operators στις συγκεκριμένες αγορές.

Παράλληλα, ανέπτυξε ισχυρή παρουσία στις χώρες της Βαλτικής, καθώς και σε αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία.

Πότε ξεκίνησε η παρουσία της TEZ TOUR στην Ελλάδα ,  ποιοι είναι οι βασικοί προορισμοί δραστηριοποίησης και τι σας διαφοροποιεί;

Το γραφείο της TEZ TOUR Ελλάδος ιδρύθηκε στα τέλη του 2007 και η πρώτη πλήρης τουριστική περίοδος λειτουργίας ήταν το 2008.

Από τότε μέχρι σήμερα αναπτύσσεται σταθερά, με τα κεντρικά γραφεία να βρίσκονται στο Ηράκλειο Κρήτης, κάτι που αντανακλά και τη στρατηγική σημασία της Κρήτης για τη δραστηριότητα της εταιρείας στην Ελλάδα.

Οι βασικοί προορισμοί είναι η Κρήτη, η Ρόδος, η Κέρκυρα και η Δυτική Πελοπόννησος, όπου η εταιρεία συγκαταλέγεται μεταξύ των tour operators που επένδυσαν οργανωμένα στην ανάπτυξη της περιοχής ως διεθνούς προορισμού. Υπήρξε επίσης προσπάθεια ανάπτυξης παρουσίας στη Χαλκιδική πριν από την πανδημία, η οποία όμως ανεκόπη λόγω των εξελίξεων που ακολούθησαν.

Ένα σημείο που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό να τονιστεί είναι ότι στην Ελλάδα έχουμε επενδύσει συστηματικά στην ποιότητα των υπηρεσιών προς τον πελάτη. Είμαστε από τα λίγα τουριστικά γραφεία στη χώρα που διαθέτουν οργανωμένο call center και γραφείο εξυπηρέτησης πελατών σε 24ωρη βάση, το οποίο ασχολείται προσωπικά με τα ζητήματα των ταξιδιωτών και φροντίζει να δίνονται άμεσες λύσεις, ενώ παράλληλα διατηρεί συνεχή και ουσιαστική επικοινωνία με τα συνεργαζόμενα τουριστικά γραφεία. Από όσο γνωρίζω, στην Ελλάδα μπορεί να είμαστε και οι μοναδικοί με πλήρη 24ωρη λειτουργία σε αυτό το επίπεδο υποστήριξης.

«Η βίζα είναι σήμερα το βασικό εμπόδιο για την ανάπτυξη νέων αγορών. Χώρες με μεγάλη δυναμική δεν μπορούν να αποδώσουν χωρίς επιτάχυνση των διαδικασιών θεωρήσεων»

Παράλληλα, για πολλά συνεχόμενα χρόνια βραβευόμαστε στα Greek Hospitality Awards με το χρυσό βραβείο ως καλύτερος Έλληνας tour operator, μια διάκριση που μας τιμά ιδιαίτερα γιατί αντικατοπτρίζει τη σταθερή ποιότητα της δουλειάς μας στην ελληνική αγορά.

Εξίσου σημαντικό για εμάς είναι και το ανθρώπινο δυναμικό της εταιρείας στην Ελλάδα. Η μεγάλη πλειοψηφία των συνεργατών μας βρίσκεται μαζί μας από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του γραφείου ή εργάζεται στην εταιρεία εδώ και πολλά χρόνια. Πρόκειται για σταθερό, έμπειρο και μόνιμο προσωπικό, που αποτελεί βασικό λόγο για τον οποίο μπορούμε να προσφέρουμε υψηλό επίπεδο υπηρεσιών με συνέπεια και αξιοπιστία όλα αυτά τα χρόνια.

Ποια ήταν η θέση της εταιρείας πριν από την περίοδο των διεθνών κρίσεων των τελευταίων ετών;

Μέχρι το 2019, που αποτέλεσε την τελευταία πλήρη χρονιά πριν από την πανδημία και τη σύρραξη Ρωσίας–Ουκρανίας, η TEZ TOUR βρισκόταν σταθερά μεταξύ των τριών μεγαλύτερων tour operators προς την Ελλάδα από αγορές όπως η Ρωσία, η Ουκρανία, η Λευκορωσία και οι χώρες της Βαλτικής.

Το πρόγραμμα της εταιρείας περιλάμβανε αφίξεις από τη Ρωσία, την Ουκρανία, τη Λευκορωσία, τη Λιθουανία, τη Λετονία, την Εσθονία, τη Μολδαβία, τη Βουλγαρία  τη Ρουμανία και το Καζακστάν.

Ακόμη και το 2020, σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, η εταιρεία ήταν από τους ελάχιστους tour operators που διατήρησαν πρόγραμμα από τη Ρωσία προς την Ελλάδα.

«Μετά από χρόνια στον κλάδο, θεωρώ ότι είναι η στιγμή να συμβάλω και θεσμικά μέσω του ΣΕΤΕ. Ο Τουρισμός χρειάζεται ισχυρή και ουσιαστική εκπροσώπηση με ανθρώπους της αγοράς»

Πώς επηρέασαν οι γεωπολιτικές εξελίξεις τον σχεδιασμό της εταιρείας;

Το 2022 υπήρχαν ιδιαίτερα φιλόδοξα σχέδια ανάπτυξης από τη ρωσική αγορά, με σημαντικές συμφωνίες με την Aegean Airlines και τη Sky Express και με προγραμματισμένη αύξηση θέσεων που θα ξεπερνούσε περίπου κατά 2,5 φορές τα επίπεδα προηγούμενων ετών.

Η έναρξη της σύρραξης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ανέτρεψε πλήρως τον σχεδιασμό αυτό.

Ωστόσο, η έγκαιρη επένδυση στις αγορές της Βαλτικής και της Ρουμανίας, Βουλγαρίας και Μολδαβίας  επέτρεψε στη TEZ TOUR Ελλάδος να συνεχίσει να λειτουργεί δυναμικά.

Πώς εξελίσσονται σήμερα οι αγορές της Βαλτικής;

Οι αγορές της Βαλτικής παρουσιάζουν ιδιαίτερα θετική δυναμική.

Στη Λιθουανία το δικό μας μερίδιο αγοράς προς το Ηράκλειο ξεπερνά το 50%, ενώ στη Λετονία και την Εσθονία υπερβαίνει το 40%. Πρόκειται για ποσοστά ιδιαίτερα υψηλά για αγορές αυτού του μεγέθους.

Η φετινή σεζόν ξεκίνησε με θετικές προοπτικές, ωστόσο οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρέασαν το κόστος των αεροπορικών μετακινήσεων. Ενδεικτικά, το κόστος του εισιτηρίου στη γραμμή Βίλνιους – Ηράκλειο – Βίλνιους αυξήθηκε κατά περίπου 78 ευρώ, με αντίστοιχες αυξήσεις προς τη Ρόδο και τον Άραξο, ενώ στην περίπτωση της Κέρκυρας η αύξηση περιορίστηκε περίπου στα 65 ευρώ λόγω μικρότερης απόστασης.

Παρά την προσωρινή επιβράδυνση της ζήτησης, το τελευταίο διάστημα παρατηρείται σταδιακή επαναφορά της δυναμικής.

Θα ήθελα να σταθώ λίγο περισσότερο στο θέμα των Βαλτικών χωρών, γιατί πολλές φορές υποτιμάται η σημασία τους. Αν πάρουμε για παράδειγμα τη Λιθουανία, που είναι η μεγαλύτερη από τις τρεις χώρες της Βαλτικής, η Εσθονία έχει πληθυσμό λίγο πάνω από 1,3 εκατομμύριο κατοίκους, η Λετονία λίγο πάνω από 1,8 εκατομμύρια, ενώ η Λιθουανία επίσημα ξεπερνά τα 3 εκατομμύρια, αν και στην πραγματικότητα σήμερα ζουν εκεί λιγότεροι από 3 εκατομμύρια κάτοικοι. Παρ’ όλα αυτά, το 2025 η λιθουανική αγορά έκλεισε με περίπου 40.000 αφίξεις στο αεροδρόμιο Ηρακλείου. Αν το συγκρίνουμε με μια πολύ μεγαλύτερη γειτονική χώρα, όπως η Πολωνία, με πληθυσμό περίπου 37 εκατομμύρια κατοίκους, η οποία κατέγραψε περίπου 233.000 αφίξεις στο Ηράκλειο, βλέπουμε ξεκάθαρα ότι αναλογικά οι Λιθουανοί ταξιδεύουν πολύ περισσότερο και επιλέγουν σε μεγάλο βαθμό το Ηράκλειο ως προορισμό. Μάλιστα, για το 2026 έχουν ήδη προγραμματιστεί σχεδόν 100.000 αεροπορικές θέσεις από τη Λιθουανία προς το Ηράκλειο. Είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν κάποιες προσαρμογές στη διάρκεια της σεζόν, όμως εκτιμούμε ότι τελικά θα κινηθεί περίπου στις 70.000 έως 80.000 αφίξεις. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά μεγάλο νούμερο, αν το δούμε σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού της χώρας, και δείχνει ξεκάθαρα τη δυναμική αυτής της αγοράς για την Κρήτη και ειδικά για το Ηράκλειο, το ίδιο ισχύει και την Ρόδο και άλλους ελληνικούς προορισμούς.

Ποια είναι η εικόνα από τη ρουμανική αγορά;

Η ρουμανική αγορά παρουσιάζει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ενδείξεις επιβράδυνσης, γεγονός που δημιουργεί προβληματισμό για την εξέλιξή της τα επόμενα χρόνια.

«Η TEZ TOUR παραμένει ένας από τους βασικούς tour operators στις αγορές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, παρά τον αυξημένο ανταγωνισμό. Στην Ελλάδα έχουμε επενδύσει συστηματικά στην ποιότητα υπηρεσιών, με 24ωρη εξυπηρέτηση πελατών — κάτι που μας διαφοροποιεί ουσιαστικά»

Η Ρουμανία είναι κανονικά μία από τις πιο σημαντικές αγορές για την Ελλάδα . Μιλάμε για μια μεγάλη χώρα, με πληθυσμό γύρω στα  20 εκατομμύρια κατοίκους και τη μεγαλύτερη αγορά στα Βαλκάνια, η οποία παραδοσιακά δίνει σημαντικούς όγκους επισκεπτών. Το 2024 μόνο στο αεροδρόμιο Ηρακλείου καταγράφηκαν περίπου 118.000 αφίξεις από τη Ρουμανία, ένα ιδιαίτερα υψηλό και ουσιαστικό νούμερο. Παράλληλα, στη Ρόδο οι αφίξεις από τη ρουμανική αγορά ήταν περίπου 24.000, παρουσιάζοντας μια μείωση της τάξης του 20% σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, ενώ στα Χανιά κινήθηκαν περίπου στις 26.000 αφίξεις, επίσης με μια μικρή υποχώρηση. Σημαντικός προορισμός για τους Ρουμάνους παραμένουν και η Ζάκυνθος μαζί με την Κέρκυρα . Σε γενικές γραμμές, όπως ανέφερα, από πέρυσι παρατηρείται μια τάση μείωσης, η οποία συνεχίζεται και φέτος και φαίνεται να επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις γεωπολιτικές, κάτι που καθιστά δύσκολη μια πλήρη επαναφορά μέσα στο 2026. Ωστόσο, εκτιμώ ότι από το 2027 και μετά η αγορά μπορεί να επανέλθει δυναμικά. Σε κάθε περίπτωση, μιλάμε για μια αγορά στρατηγικής σημασίας για τον ελληνικό τουρισμό, την οποία οφείλουμε να στηρίζουμε και να παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά.

Αναπτύσσετε παράλληλα και νέες δραστηριότητες πέρα από το παραδοσιακό tour operating;

Τα τελευταία χρόνια έχουμε αναπτύξει και το δεύτερο εμπορικό brand Time4Vacation, μέσω του οποίου εξυπηρετούμε συνεργάτες εκτός του παραδοσιακού δικτύου της TEZ TOUR, κυρίως από αγορές της Ανατολικής Ευρώπης και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, όπως η Σλοβακία, Τσεχία , Σερβία, Βουλγαρία  η Ρουμανία και η Μολδαβία.

Παράλληλα γίνονται τα πρώτα βήματα στη γερμανική αγορά καθώς και σε επιλεγμένες αγορές των χωρών του Κόλπου.

Την τελευταία περίοδο δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση και στην ανάπτυξη διαδικτυακών  πωλήσεων.

Πώς εξελίσσεται το τουριστικό προϊόν που προσφέρετε;

Οι σύγχρονοι ταξιδιώτες αναζητούν πλέον εμπειρίες πέρα από το κλασικό μοντέλο των οργανωμένων εκδρομών.

Για τον λόγο αυτό αναπτύσσουμε δραστηριότητες όπως θεματικές διαδρομές, hiking και jeep safari εμπειρίες, τόσο μέσω της TEZ TOUR όσο και μέσω της Time 4 Vacation.

Υπάρχουν προοπτικές ανάπτυξης από νέες αγορές;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει αυτή τη στιγμή και η αγορά του Αζερμπαϊτζάν. Πρόκειται για μια χώρα περίπου 10 εκατομμυρίων κατοίκων, με υψηλό εισόδημα λόγω των ενεργειακών πόρων της, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, και με αυξανόμενη ζήτηση για ταξίδια προς την Ελλάδα και ειδικά προς την Κρήτη. Ήδη, στο πλαίσιο της συνεργασίας μας με την Pasha Travel, ξεκίνησε απευθείας πτήση της AZAL από το Μπακού προς το Ηράκλειο με μία εβδομαδιαία συχνότητα.

«Η έγκαιρη επένδυση στις Βαλτικές χώρες μάς επέτρεψε να συνεχίσουμε δυναμικά μετά τις μεγάλες γεωπολιτικές ανατροπές. «Στη Λιθουανία το μερίδιό μας προς Ηράκλειο ξεπερνά το 50%. Πρόκειται για εξαιρετικά υψηλό ποσοστό»

Το βασικό εμπόδιο σήμερα είναι ο χρόνος έκδοσης βίζας, που φτάνει περίπου τις 20+ ημέρες. Αυτό περιορίζει σημαντικά τη δυναμική της αγοράς. Για το θέμα αυτό βρισκόμαστε σε συνεχή επικοινωνία με το προξενείο και με το Υπουργείο Εξωτερικών, ενώ είχα και σχετική συνάντηση τον Ιανουάριο με τον Χάρης Θεοχάρης. Υπάρχει θετική διάθεση και προσπάθεια ενίσχυσης των προξενικών υπηρεσιών με επιπλέον προσωπικό, ώστε να μειωθούν οι χρόνοι έκδοσης θεωρήσεων.

Μάλιστα, το προξενείο μας έχει ζητήσει να παρουσιάσουμε έγκαιρα, τον Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο, τον σχεδιασμό για την επόμενη χρονιά. Εφόσον ενισχυθεί το προσωπικό και επιταχυνθεί η διαδικασία έκδοσης βίζας, υπάρχει πραγματική δυνατότητα αύξησης των πτήσεων ακόμη και σε τρεις ή τέσσερις εβδομαδιαίες συχνότητες. Παράλληλα, εξετάζεται πολύ σοβαρά και η προοπτική ένταξης της Ρόδος στο πρόγραμμα πτήσεων, καθώς μαζί με εκπροσώπους της Pasha Travel προγραμματίζουμε επίσκεψη στο νησί για να αξιολογήσουμε από κοντά τις δυνατότητες ανάπτυξης της αγοράς και προς τη Ρόδο.

Θα ήθελα επίσης να υπενθυμίσω ότι στο παρελθόν υπήρχαν έξι εβδομαδιαίες πτήσεις από το Καζακστάν προς το Ηράκλειο αλλά στη συνέχεια διακόπηκαν, κυρίως λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων στην έκδοση βίζας. Αυτό δείχνει ξεκάθαρα πόσο καθοριστικός είναι ο παράγοντας των θεωρήσεων εισόδου για την ανάπτυξη νέων αγορών.

Αντίστοιχα σημαντική προοπτική παρουσιάζει και το Ουζμπεκιστάν, μια χώρα περίπου 35 εκατομμυρίων κατοίκων με αυξανόμενο ταξιδιωτικό ενδιαφέρον και διαθέσιμο εισόδημα. Και εκεί όμως το βασικό ζήτημα παραμένει η διαδικασία έκδοσης βίζας. Αν καταφέρουμε να ξεπεραστεί αυτό το εμπόδιο, πρόκειται για μια αγορά που μπορεί να εξελιχθεί ιδιαίτερα δυναμικά για την Ελλάδα.

Παράλληλα υπάρχει ενδιαφέρον και από την Αίγυπτος. Είχε μάλιστα συζητηθεί στο παρελθόν η έναρξη απευθείας πτήσης από το Κάιρο προς το Ηράκλειο, όμως και εκεί η εξέλιξη αυτή δεν προχώρησε λόγω των δυσκολιών στη διαδικασία έκδοσης θεωρήσεων εισόδου.

Συνολικά, είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχουν νέες αγορές με πολύ μεγάλες προοπτικές για τον ελληνικό τουρισμό. Για να μπορέσουμε όμως να τις αξιοποιήσουμε ουσιαστικά, χρειάζεται συντονισμένη προσπάθεια της Πολιτείας, κυρίως στο ζήτημα της επιτάχυνσης της έκδοσης βίζας. Εκεί βρίσκεται σήμερα το κλειδί για την επόμενη φάση ανάπτυξης.

Γιατί αποφασίσατε να θέσετε υποψηφιότητα για το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΕΤΕ;

 Αποφάσισα να θέσω υποψηφιότητα στο ΣΕΤΕ ( τομέας Τουριστικά Πρακτορεία , γραφεία και λεωφορεία  )  γιατί θεωρώ ότι μετά από μια μακρά προσωπική διαδρομή στον τουρισμό, που ξεκινά από το 1995, είναι η στιγμή να συμβάλω πιο ενεργά και σε θεσμικό επίπεδο στον κλάδο στον οποίο εργάζομαι όλα αυτά τα χρόνια.

Η σχέση μου με τον τουρισμό δεν είναι μόνο επαγγελματική αλλά και βαθιά προσωπική επιλογή ζωής. Έχω σπουδάσει τουρισμό και συνέχισα με μεταπτυχιακές σπουδές τόσο στον τουρισμό όσο και στη διοίκηση επιχειρήσεων, ενώ στην πράξη ξεκίνησα από τα πρώτα βήματα της λειτουργίας των ξενοδοχείων και εξελίχθηκα μέσα από διαφορετικές θέσεις ευθύνης στον ξενοδοχειακό χώρο και στον οργανωμένο τουρισμό. Αυτή η πορεία μου έδωσε τη δυνατότητα να γνωρίσω τον κλάδο από μέσα, σε όλα τα επίπεδα.

Στη συνέχεια δραστηριοποιήθηκα στον τομέα του incoming τουρισμού και των διεθνών αγορών, συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωση συνεργασιών με σημαντικές χώρες του εξωτερικού και στην ανάπτυξη του προορισμού. Παράλληλα, συμμετέχω διαχρονικά σε διοικητικά συμβούλια εταιρειών του τουριστικού και ξενοδοχειακού κλάδου, κάτι που μου δίνει μια πιο συνολική εικόνα των αναγκών και των προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική τουριστική οικονομία.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε επεκτείνει τη δραστηριότητά μας και στον τομέα του luxury yachting, με τη δημιουργία της ΝΕΠΑ “Wympel”, μέσω της οποίας αναπτύσσουμε παρουσία στον θαλάσσιο τουρισμό υψηλού επιπέδου, με σκάφος Seabarit LX που δραστηριοποιείται με βάση την μαρίνα Αλίμου. Θεωρώ ότι αυτή η εμπειρία είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί δείχνει στην πράξη πόσο πολυδιάστατος είναι σήμερα ο ελληνικός τουρισμός και πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει συντονισμένη εκπροσώπηση όλων των μορφών του.

Για μένα ο ΣΕΤΕ αποτελεί το βασικό συλλογικό όργανο έκφρασης και συντονισμού του ελληνικού τουρισμού. Πιστεύω ότι άνθρωποι που έχουν διαδρομή μέσα στην αγορά, εμπειρία από διαφορετικούς τομείς του κλάδου και ενεργή καθημερινή παρουσία στον τουρισμό μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στον διάλογο για το μέλλον του. Με αυτή τη λογική αποφάσισα να κάνω αυτό το βήμα και να ζητήσω τη στήριξη των συναδέλφων, με στόχο να συμμετέχω δημιουργικά στη συλλογική προσπάθεια για την επόμενη μέρα του ελληνικού τουρισμού.

Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: ο ελληνικός Τουρισμός δεν βρίσκεται απλώς σε φάση ανάπτυξης, αλλά σε φάση μετάβασης. Οι αγορές αλλάζουν, οι συνθήκες διαφοροποιούνται και η εξάρτηση από παράγοντες εκτός ελέγχου — από τη γεωπολιτική μέχρι τις διοικητικές διαδικασίες — γίνεται όλο και πιο έντονη.

Σε αυτό το περιβάλλον, η προσαρμοστικότητα και η στρατηγική αποκτούν καθοριστικό ρόλο. Όπως προκύπτει από τη συζήτηση με τον Δημήτρη Χαριτίδη -έναν άνθρωπο που γνωρίζει άριστα τα δρώμενα στον Τουρισμό-, η επόμενη ημέρα δεν θα κριθεί μόνο από τη ζήτηση, αλλά από το κατά πόσο η χώρα μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των νέων αγορών.

Και αυτό, όπως επισημαίνει, περνά μέσα από αποφάσεις — τόσο σε επιχειρηματικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο.