Ο Μάνος, οι Ρητοί και το Μυστήριο του… Βαπτιστικού Ονόματος

Του Μάριου Κιοστεράκη, Μαθηματικός  – «Κάποιες φορές, μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας, οι πιο απρόσμενες αφοπλιστικές απαντήσεις των μαθητών καταλήγουν να γίνουν τα καλύτερα μαθήματα ζωής. Πώς μια απλή άσκηση μαθηματικών μετατράπηκε σε μια συζήτηση για τη μνήμη, τη συνέπεια και… τη βάφτιση ενός 13χρονου; Ακολουθεί μια εύθυμη ιστορία από την τάξη της Α’ Γυμνασίου που μας θυμίζει ότι η γνώση, τελικά, θέλει καθημερινή τριβή».

Το γραφείο των καθηγητών είχε εκείνη τη γνώριμη, καθησυχαστική βαβούρα της πρώτης ώρας. Μια μίξη από μυρωδιές ζεστού καφέ, θροΐσματα από διαγωνίσματα που μόλις φωτοτυπήθηκαν και σκόρπιες κουβέντες συναδέλφων για την ύλη που πάντα τρέχει. Ήμουν έτοιμος να πάρω την τελευταία γουλιά, όταν ο οξύς, αδιαπραγμάτευτος ήχος του κουδουνιού έκοψε τον αέρα στα δύο. Το διάλειμμα είχε τελειώσει.

Άρπαξα το βιβλίο των Μαθηματικών και τον βασικό μου εξοπλισμό: μερικές καλές κιμωλίες. Προορισμός: Α’ Γυμνασίου. Ο διάδρομος του σχολείου έσφυζε από τη χαρακτηριστική ενέργεια των παιδιών, μέχρι που άνοιξα την πόρτα της τάξης. Το μαθητικό βουητό άρχισε να σβήνει σταδιακά, σαν ραδιόφωνο που του χαμηλώνεις την ένταση. Οι τσάντες μπήκαν στις θέσεις τους, τα τετράδια άνοιξαν και η ώρα των Μαθηματικών μόλις ξεκινούσε.

Η μέρα στο σχολείο φαινόταν να έχει τους καλύτερους οιωνούς. Ο ήλιος έμπαινε άπλετος από τα παράθυρα, τα πουλιά κελαηδούσαν έξω στο προαύλιο, αλλά μέσα στην τάξη, ο μαυροπίνακας περίμενε επιβλητικός και –για μερικούς– ελαφρώς απειλητικός. Στο μενού της ημέρας: απαλοιφή παρενθέσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Φράγμα Αποσελέμη: Πάνω από 6,6 εκατ. κυβικά νερού από την κακοκαιρία και παράλληλη στήριξη από τον ΟΑΚ στους παραγωγούς!

— «Μάνο, για έλα λίγο στον πίνακα», είπα με την τυπική αισιοδοξία του μαθηματικού που πιστεύει ότι όλοι είναι έτοιμοι για λύσεις. «Πώς τις βγάζουμε αυτές τις παρενθέσεις;»

Ο Μάνος σηκώθηκε αργά από το θρανίο του, περπατώντας σαν να πήγαινε σε οδοντίατρο χωρίς ραντεβού και χωρίς αναισθητικό. Έφτασε στον πίνακα, κοίταξε την άσκηση, κοίταξε εμένα και μετά, με ένα εντελώς αφοπλιστικό χαμόγελο, πέταξε τη “βόμβα”:

— «Κύριε, να σας πω την αλήθεια… χθες πήγαμε στο θέατρο με τους γονείς μου. Ήταν μια δραματική παράσταση, πολύ συγκινητική! Δεν έμεινε δευτερόλεπτο για διάβασμα. Ήμουν πολύ απασχολημένος με τo… νόημα του έργου!»

Η τάξη, φυσικά, ξέσπασε σε γέλια. Οι δικαιολογίες στην Α’ Γυμνασίου είναι συχνά πιο δημιουργικές και από τις ίδιες τις ασκήσεις.

— «Δεν πειράζει που έγινες λάτρης των τεχνών χθες», του απάντησα, προσπαθώντας να κρύψω το δικό μου μειδίαμα. «Θα σε ρωτήσω κάτι άλλο τότε, κάτι πιο “ρετρό”, από τα προηγούμενα μαθήματα. Πώς προσθέτουμε δύο ρητούς αριθμούς;»

Ο Μάνος στύλωσε το βλέμμα του στο ταβάνι, λες και οι κανόνες των προσήμων ήταν γραμμένοι με αόρατο μελάνι εκεί πάνω.

— «Ούτε αυτό το ξέρω, κύριε…»

— «Μα πώς;» τον ρώτησα με αυστηρότερο τόνο. «Αυτό είναι παλαιότερη ύλη, Μάνο. Θα έπρεπε να το θυμάσαι από τα προηγούμενα μαθήματα. Μου φαίνεται ότι δεν διαβάζεις καθόλου!»

— «Όχι κύριε, διαβάζω!» διαμαρτυρήθηκε αμέσως, παίρνοντας ύφος αδικημένου. «Αλλά αυτό είναι τόσο παλιό που έχει πιάσει… σκόνη στη μνήμη μου. Το ξέχασα!»

Εκείνη τη στιγμή, οι μαθητές στα θρανία σώπασαν. Περίμεναν το κλασικό, παραδοσιακό κήρυγμα περί μελέτης και υποχρεώσεων. Αντί γι’ αυτό, ακούμπησα την κιμωλία, χαμήλωσα τη φωνή μου, πήρα ένα σοβαρό, σχεδόν συνωμοτικό ύφος και τον ρώτησα:

— «Μάνο, θα σου κάνω μια τελευταία ερώτηση. Είναι πάρα πολύ δύσκολη, γι’ αυτό σκέψου καλά πριν απαντήσεις».

— «Ναι, κύριε, είμαι έτοιμος!» απάντησε, τεντώνοντας ελαφρά την πλάτη του, περιμένοντας κάποιον γρίφο.

— «Πώς σε λένε;»

Επικράτησε απόλυτη σιωπή. Οι συμμαθητές του άρχισαν να κοιτάζονται μεταξύ τους με απορία. Ο Μάνος με κοίταξε ανοιγοκλείνοντας τα μάτια του, σαν να είχα πάθει ξαφνική αμνησία.

— «Μάνο…» ψιθύρισε διστακτικά.

— «Μα πώς είναι δυνατόν να το θυμάσαι;» απόρησα έντονα, ανοίγοντας τα χέρια μου. «Είσαι 13 χρόνων! Έχουν περάσει πάνω από δέκα χρόνια από τότε που σε βάφτισαν. Είναι μια “παλιά” πληροφορία. Με τη δική σου λογική, θα έπρεπε να την έχεις ξεχάσει προ πολλού!»

Ο Μάνος έμεινε για λίγο σκεπτικός, επεξεργαζόμενος τα δεδομένα. Ύστερα, το πρόσωπό του φωτίστηκε και έσκασε ένα πλατύ χαμόγελο, καταλαβαίνοντας επιτέλους πού το πήγαινα.

— «Ε… γιατί κύριε, αυτό το ακούω κάθε μέρα!»

— «Ακριβώς!» του είπα, χτυπώντας ελαφρά την κιμωλία ξανά στον πίνακα. «Αυτό είναι και το μυστικό των Μαθηματικών. Για να τα μάθεις, πρέπει να τα “ακούς”, να τα γράφεις και να τα μελετάς κάθε μέρα. Αν τα βλέπεις μόνο μια φορά τον μήνα, θα σου φαίνονται πάντα σαν ένα όνομα που απλώς άκουσες σε μια βάφτιση και το ξέχασες στην έξοδο!»

Ο Μάνος επέστρεψε στο θρανίο του, όχι μόνο έχοντας γλιτώσει την “κατσάδα”, αλλά έχοντας καταλάβει κάτι που κανένα θεατρικό έργο δεν θα του μάθαινε ποτέ τόσο άμεσα.

Έκανα νόημα στα παιδιά να ανοίξουν τα τετράδιά τους για να γράψουμε τη θεωρία του μαθήματος. Η ώρα είχε περάσει νεράκι. Ίσα που προλάβαμε να λύσουμε δύο παραδείγματα και να σημειώσω τις ασκήσεις για το σπίτι.
Και τότε, σαν από μηχανής θεός, ήρθε το τέλειο φινάλε της χορογραφίας.

Ντριν!

Το κουδούνι της λήξης ήχησε στους διαδρόμους του σχολείου. Τα πρόσωπα των μαθητών φωτίστηκαν αμέσως.

— «Αυτά για σήμερα, παιδιά! Μεγάλο διάλειμμα, βγείτε έξω. Και Μάνο;»

— «Ναι κύριε;»

— «Αύριο, ελπίζω να θυμάσαι και το όνομά σου, και τους ρητούς!»

* Η συνοδευτική εικόνα της ανάρτησης δεν είναι πραγματική φωτογραφία, αλλά μια ψηφιακή δημιουργία που υλοποιήθηκε με τη βοήθεια εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης