Πόσο εύκολα μεταδίδεται η γρίπη των πτηνών στον άνθρωπο

Η πιο πιθανή πηγή λοίμωξης θεωρείται η άμεση επαφή με μολυσμένα πτηνά ή μολυσμένο περιβάλλον

Μετά την πανδημία του κορωνοϊού, οι ειδικοί έχουν επανειλημμένα επισημάνει τη γρίπη των πτηνών ως μία από τις λοιμώξεις που ενδέχεται να εξελιχθούν σε επόμενη πανδημία.

Η προσαρμογή του ιού Η5Ν1 σε αρκετά θηλαστικά έχει απασχολήσει αρκετά τους επιστήμονες ανά τον κόσμο για πιθανές μεταλλάξεις και μετάδοση στον άνθρωπο.

Έτσι, η χθεσινή ανακοίνωση από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) για το πρώτο ανθρώπινο περιστατικό γρίπης των πτηνών στην Ευρώπη προκάλεσε, όπως είναι λογικό, αναστάτωση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Πηγάδι του Διαβόλου: Το υποθαλάσσιο σπήλαιο στα Λιμανάκια Βουλιαγμένης που «καταπίνει» δύτες

Τόσο το ECDC, όμως, όσο και οι Έλληνες επιδημιολόγοι είναι καθησυχαστικοί, καθώς πρόκειται για έναν συγκεκριμένο υπότυπο της γρίπης των πτηνών, τον Α(Η9Ν2) που δεν είναι ιδιαίτερα παθογόνος, σύμφωνα με όσα είναι έως σήμερα γνωστά και δεν φαίνεται να προκαλεί ανησυχία για σοβαρή αλυσίδα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Όπως επισημαίνει η ευρωπαϊκή υγειονομική αρχή στην ανακοίνωσή της, απομονώθηκε το πρώτο περιστατικό γρίπης των πτηνών A (H9N2) σε άνθρωπο, επί εδάφους Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κρούσμα εντοπίστηκε στην περιφέρεια της Λομβαρδίας στην Ιταλία και αφορά σε ταξιδιώτη που επέστρεψε από χώρα εκτός Ευρώπης, στην οποία ο συγκεκριμένος ιός έχει ανιχνευθεί στο παρελθόν σε πληθυσμούς πτηνών. Σύμφωνα, μάλιστα, με τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, πρόκειται για έναν άνδρα αφρικανικής καταγωγής που φέρεται να κόλλησε εκεί και να μετέφερε τον ιό στη Λομβαρδία.

Ο ασθενής νοσηλεύεται σε συνθήκες απομόνωσης και λαμβάνει την απαραίτητη ιατρική φροντίδα. Οι αρχές επισημαίνουν ότι παρουσιάζει υποκείμενα νοσήματα, γεγονός που καθιστά την κατάσταση της υγείας του σοβαρή και τη διαχείριση της ακόμη πιο σύνθετη. Αμέσως μετά την επιβεβαίωση της μόλυνσης, οι ιταλικές υγειονομικές αρχές ενεργοποίησαν τα πρωτόκολλα προκειμένου να περιοριστεί η πιθανότητα περαιτέρω διασποράς. Συγκεκριμένα, διενεργήθηκε ενδελεχής ιχνηλάτηση επαφών του ασθενούς, ξεκίνησαν επιδημιολογικές και μικροβιολογικές έρευνες για τον προσδιορισμό της ακριβούς πηγής μόλυνσης. Επίσης, τέθηκαν σε εφαρμογή μέτρα ελέγχου για την πρόληψη τυχόν δευτερογενών κρουσμάτων.

Γρίπη των πτηνών: Κινδυνεύουν όσοι τρώνε πουλερικά και αυγά; Ένας Καθηγητής απαντά

Έλληνες επιδημιολόγοι εξηγούν στο ygeiamou.gr ότι πρόκειται για το πρώτο περιστατικό γρίπης των πτηνών του συγκεκριμένου υπότυπου στην ΕΕ. Περιστασιακά έχουν καταγραφεί σε όλο τον κόσμο και άλλα κρούσματα της λοίμωξης σε άνθρωπο και συγκεκριμένα του ιού Η5Ν1 που είναι με τα σημερινά δεδομένα και ο πιο «επικίνδυνος». Σε ό,τι αφορά στον Η9Ν2 το ECDC επισημαίνει ότι από το 1998 έως τις 27 Φεβρουαρίου 2026 έχουν καταγραφεί παγκοσμίως 195 ανθρώπινα κρούσματα A(H9N2) σε 10 χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Εξ αυτών, δύο ήταν θανατηφόρα. Μέχρι σήμερα δεν έχουν αναφερθεί συρροές κρουσμάτων ούτε τεκμηριωμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Χαμηλός ο κίνδυνος

Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, το ECDC εκτιμά ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό στην ΕΕ/ΕΟΧ από το συγκεκριμένο περιστατικό παραμένει πολύ χαμηλός.

Την ίδια άποψη συμμερίζονται και οι Έλληνες ειδικοί. «Ο κίνδυνος από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά χαμηλός. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να ανιχνεύουμε τις πιθανές μεταδόσεις για να προλάβουμε πιθανές αλλαγές του ιού και πιο εύκολη μετάδοσή του στον άνθρωπο», σημειώνει στο ygeiamou.gr ο Καθηγητής Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, κ. Δημήτρης Παρασκευής.

Ο ίδιος εξηγεί ότι για να μπορέσει ο ιός να μεταδοθεί σε μεγάλο αριθμό ατόμων πρέπει να αλλάξει χαρακτηριστικά – κάτι που δε φαίνεται να συμβαίνει με τον συγκεκριμένο. «Χρειάζεται, δηλαδή, να προσαρμοστεί στον ξενιστή, δηλαδή στον άνθρωπο. Δεν είναι κάτι εύκολο, δεν είναι βέβαια και απίθανο».

Η πιο πιθανή πηγή λοίμωξης θεωρείται η άμεση επαφή με μολυσμένα πτηνά ή μολυσμένο περιβάλλον, ενώ το ECDC σημειώνει ότι σποραδικά ανθρώπινα περιστατικά δεν θεωρούνται απρόσμενα σε περιοχές όπου ο ιός κυκλοφορεί στα πτηνά. Αξίζει, βέβαια, να γίνει αναφορά σε δηλώσεις του γνωστού λοιμωξιολόγου, κ. Σωτήρη Τσιόδρα, ο οποίος πριν ένα χρόνο και ερωτηθείς σχετικά για τη γρίπη των πτηνών και το ενδεχόμενο πανδημίας, είχε απαντήσει πως μπορεί να είναι… μόλις μια μετάλλαξη μακριά. Προσθέτοντας, ότι αυτό είναι κάτι που μπορεί να συμβεί άμεσα, μπορεί όμως και σε πολλά χρόνια.