Πρωτοφανές κυβερνοχτύπημα στη Γαλλία: Χάκερ «έκαψαν» τα ψυγεία σε 700 σούπερ μάρκετ – Ζημιές εκατομμυρίων

Εισβολή σε θερμοστάτες εκτόξευσε τις θερμοκρασίες στους 60°C, καταστρέφοντας τόνους τροφίμων σε μεγάλες αλυσίδες – Οι αρχές ερευνούν σενάρια πολιτικού σαμποτάζ και κενών ασφαλείας

Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της περασμένης Κυριακής, οι ψηφιακοί θερμοστάτες που ρυθμίζουν τη θερμοκρασία σε εκατοντάδες διαδρόμους ψυγείων σε σούπερ μάρκετ σε ολόκληρη τη Γαλλία άρχισαν να τρεμοπαίζουν και να… ανεβαίνουν επικίνδυνα.

Στο πλαίσιο μιας πρωτοφανούς και αλλόκοτης κυβερνοεπίθεσης, χάκερ απέκτησαν απομακρυσμένα τον έλεγχο σε χιλιάδες ψυγεία, καταψύκτες και θαλάμους ψύξης, εκτοξεύοντας τις θερμοκρασίες από τους -27°C σε επίπεδα άνω των 50°C. Μέσα στις επόμενες τέσσερις έως έξι ώρες, τα τρόφιμα στο εσωτερικό τους αρχικά ξεπάγωσαν και στη συνέχεια άρχισαν σταδιακά να…μαγειρεύονται.

«Ήταν μια καταστροφή»: Σοκ στους εργαζόμενους και ζημιές εκατομμυρίων

Υπάλληλοι των καταστημάτων που έφτασαν νωρίς το πρωί για να ανεφοδιάσουν τα ράφια ανέφεραν ότι δέχθηκαν ένα κύμα θερμού αέρα -σαν να άνοιγαν φούρνο- όταν πήγαν να γεμίσουν τους καταψύκτες. Ένα σούπερ μάρκετ στη Νορμανδία ανέφερε ότι ορισμένοι από τους καταψύκτες του είχαν φτάσει στους 80°C. Σε ορισμένα καταστήματα, η ακραία αύξηση της θερμοκρασίας προκάλεσε πυρκαγιές, ενεργοποιώντας τα συστήματα πυρόσβεσης και προκαλώντας ζημιές από το νερό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ενδοοικογενειακό επεισόδιο στα Μάλια: Χτύπησε το ανήλικο παιδί της συντρόφου του και συνελήφθη

«Ήταν μια καταστροφή», δήλωσε ένας εργαζόμενος στο μεγάλο σούπερ μάρκετ Intermarché στο νοτιοδυτικό προάστιο Ισί-λε-Μουλινό του Παρισιού. «Ανέβασαν στους 62°C τη θερμοκρασία στους καταψύκτες. Έπρεπε να πεταχτούν όλα. Ήταν τεράστια ζημιά».

Αφού απομάκρυναν τόνους αλλοιωμένων τροφίμων, το προσωπικό του καταστήματος εργάστηκε σχεδόν μέχρι τα μεσάνυχτα της Δευτέρας για να κάνει νέες παραγγελίες και να ανεφοδιάσει τα ράφια. «Ευτυχώς, καταφέραμε να επαναφέρουμε την κατάσταση σχεδόν στην κανονικότητα την ίδια μέρα», πρόσθεσε ένας άλλος εργαζόμενος. «Αλλά έπρεπε να αδειάσουμε τα πάντα από τους καταψύκτες».

Στο στόχαστρο 700 καταστήματα: Σενάρια για πολιτικό σαμποτάζ

Σύμφωνα με τον Guardian, αν και οι διευθυντές των καταστημάτων υπέθεσαν αρχικά ότι επρόκειτο για μια μεμονωμένη βλάβη, σύντομα έγινε σαφές ότι έως και 700 καταστήματα -συμπεριλαμβανομένων αλυσίδων όπως οι Intermarché, Coopérative U, Carrefour, Leclerc και Monoprix, καθώς και ένας αριθμός μικρότερων ανεξάρτητων καταστημάτων – είχαν πέσει θύματα κυβερνοεπίθεσης.

Ο Ντομινίκ Σέλσερ, πρόεδρος της Coopérative U, δήλωσε ότι στο στόχαστρο βρέθηκαν 80 από τα 2.000 σούπερ μάρκετ της αλυσίδας. «Πρόκειται για μια εντελώς πρωτοφανή, απρόσμενη και εξαιρετικά σοβαρή επίθεση. Σε ολόκληρη την επαγγελματική μου καριέρα, δεν έχω ξαναδεί κάτι παρόμοιο», ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος στο γαλλικό ραδιόφωνο.

Η εισαγγελία του Παρισιού ξεκίνησε αμέσως έρευνα για το περιστατικό, που έρχεται ύστερα από μπαράζ κυβερνοεπιθέσεων που έχουν καταγραφεί, καθιστώντας τη Γαλλία τη χώρα που δέχεται τις περισσότερες επιθέσεις χάκερ στην Ευρώπη.

Ο Ζερόμ Μπιλουά, εταίρος στην εταιρεία κυβερνοασφάλειας και τεχνολογίας Wavestone, δήλωσε ότι το χτύπημα φέρει όλα τα χαρακτηριστικά πολιτικού σαμποτάζ. «Τα δύο πιο πιθανά σενάρια είναι είτε να επρόκειτο για μια ομάδα νεαρών ή ακτιβιστών που ήθελαν να ανατινάξουν μερικούς καταψύκτες για να αποδείξουν τι μπορούν να κάνουν, είτε για μια επίθεση αποσταθεροποίησης -αυτό που ονομάζουμε σαμποτάζ- από εσωτερικούς ή εξωτερικούς κρατικούς δρώντες», ανέφερε. «Όσον αφορά την υπογραφή της επίθεσης, το επικρατέστερο σενάριο παραμένει μια επίθεση αποσταθεροποίησης, σχεδιασμένη για να μεταδώσει το μήνυμα στους πολίτες ότι δεν είναι ασφαλείς, να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η κυβέρνηση καταρρέει και, τελικά, να σπείρει τον φόβο. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο διεθνείς δρώντες γνωστοί για τέτοιου είδους ενέργειες: το Ιράν και η Ρωσία».

Πώς έδρασαν οι χάκερ: Παρωχημένο λογισμικό και default κωδικοί

Όπως αναφέρει ο Guardian, οι χάκερ παραβίασαν τους ελεγκτές της δανέζικης εταιρείας Danfoss που ρυθμίζουν τους καταψύκτες και τα ψυγεία. Οι περισσότεροι διάδρομοι ψυγείων στα σούπερ μάρκετ είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο για να επιτρέπουν την απομακρυσμένη συντήρηση και την ειδοποίηση σε περίπτωση βλάβης του συστήματος. Οι αρχικές έρευνες υποδηλώνουν ότι οι χάκερ απενεργοποίησαν τα συστήματα συναγερμού πριν πειράξουν τους θερμοστάτες, ή επέκτειναν το πρόγραμμα απόψυξης κατά αρκετές ώρες για να αποφύγουν την ενεργοποίηση των ειδοποιήσεων.

Η Danfoss δήλωσε ότι είχε εντοπίσει κενά ασφαλείας πέρυσι και είχε «συστήσει εδώ και καιρό» στους πελάτες να εγκαταστήσουν ενημερώσεις ή να αντικαταστήσουν παρωχημένα συστήματα που δεν υποστηρίζονται πλέον. Μάλιστα, ανέφερε ότι οι επηρεαζόμενες μονάδες ψύξης «έτρεχαν παρωχημένο λογισμικό (firmware)». Στις ημέρες που ακολούθησαν το πρώτο κύμα επιθέσεων, το κέντρο ειδοποιήσεων για κυβερνοεπιθέσεις της Γαλλίας (ANSSI) επιβεβαίωσε ότι στο στόχαστρο βρέθηκαν και σούπερ μάρκετ που χρησιμοποιούσαν ελεγκτές από δύο άλλες εταιρείες.

Η Μάρτα Ριμπτσίνσκα, ειδικός και ερευνήτρια σε θέματα κυβερνοασφάλειας, ανέφερε ότι είχε βρει προηγούμενες προειδοποιήσεις ασφαλείας σχετικά με παλιούς καταψύκτες σούπερ μάρκετ που χρησιμοποιούσαν μη ενημερωμένο λογισμικό, καθώς και νεότερα μοντέλα των οποίων το firmware δεν είχε αναβαθμιστεί.

«Ορισμένοι από αυτούς τους καταψύκτες δεν υποστηρίζονταν από τους κατασκευαστές για αρκετά χρόνια και υπήρχαν ειδοποιήσεις που συνιστούσαν την αντικατάστασή τους. Άλλοι καταψύκτες ήταν νεότεροι, αλλά το λογισμικό τους δεν είχε ενημερωθεί», τόνισε η Ριμπτσίνσκα.

«Οι χάκερ βρήκαν αυτές τις αδυναμίες και τις εκμεταλλεύτηκαν». Η ίδια πρόσθεσε: «Πολλοί από τους καταψύκτες φαίνεται πως λειτουργούσαν με τον προεπιλεγμένο κωδικό πρόσβασης. Οι χάκερ κατάφεραν να τροποποιήσουν ή να απενεργοποιήσουν τις ειδοποιήσεις, με αποτέλεσμα τα καταστήματα να αντιληφθούν το πρόβλημα μόνο όταν έφτασε το πρώτο άτομο το πρωί και είδε τη ζημιά που είχε προκληθεί».

Παγκόσμιος συναγερμός για την ασφάλεια στην εφοδιαστική αλυσίδα

Η πιο πρόσφατη γαλλική κυβερνοεπίθεση θυμίζει ένα παρόμοιο περιστατικό που συνέβη στις ΗΠΑ τον Αύγουστο, όταν συνδεδεμένα ψυγεία και καταψύκτες σε δώδεκα στρατιωτικά πρατήρια –δηλαδή καταστήματα τροφίμων εντός των βάσεων-ενεργοποίησαν κατά τη διάρκεια της νύχτας κύκλους απόψυξης εκτός προγράμματος, με αποτέλεσμα να καταστραφούν μεγάλες ποσότητες τροφίμων.

Η Γαλλία είναι η χώρα που δέχεται τις περισσότερες επιθέσεις χάκερ στην Ευρώπη με βάση τον όγκο των αρχείων που έχουν διαρρεύσει, σύμφωνα με την εταιρεία κυβερνοασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου Upguard.

Τα τελευταία τρία χρόνια, χάκερ έχουν παραβιάσει το γαλλικό σύστημα υγείας, τον κρατικό οργανισμό απασχόλησης, την Εθνική Υπηρεσία Ταξιδιωτικών και Επίσημων Εγγράφων (ANTS) και τις περισσότερες από τις μεγάλες εταιρείες κινητής τηλεφωνίας. Αυτό το καλοκαίρι, το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών έχασε τα προσωπικά και φορολογικά στοιχεία 678.000 φορολογουμένων από μια σειρά κυβερνοεπιθέσεων.

Ο Μπιλουά αναφέρει ότι η Γαλλία έχει μείνει πίσω στην αντιμετώπιση της κυβερνοασφάλειας και δεν έχει ακόμη υιοθετήσει την Πράξη για την Κυβερνοανθεκτικότητα της ΕΕ (2024), η οποία εισήγαγε υποχρεωτικά μέτρα ασφαλείας για τις συσκευές που είναι συνδεδεμένες στο διαδίκτυο.

«Πρόκειται για ένα κείμενο που δεν είναι πολιτικό και στο οποίο συμφωνούν όλοι, αλλά καθυστερεί επειδή υπάρχει πάντα κάποια πιο επείγουσα νομοθεσία ή ενστάσεις για τροπολογίες, και αυτό έχει αποδειχθεί καταστροφικό», είπε.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το νομοσχέδιο για την κυβερνοασφάλεια και την ανθεκτικότητα για την αντιμετώπιση των κυβερνοαπειλών ακολουθεί μια παρόμοια βασανιστική πορεία μέσω του κοινοβουλίου. Ωστόσο, δεν καλύπτει άμεσα τη βιομηχανία τροφίμων.

Δύσκολος ο εντοπισμός των δραστών – Ζημιές δεκάδων εκατομμυρίων

Ο επικεφαλής της αλυσίδας σούπερ μάρκετ, Schelcher, έσπευσε να αποδώσει την ευθύνη για την επίθεση σε μη κατονομαζόμενους εργολάβους ψυκτικών εγκαταστάσεων, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τη συντήρηση του εξοπλισμού στους χώρους ψύξης. «Τα σούπερ μάρκετ μας δεν είναι πελάτες της Danfoss», δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό RTL.

Μέχρι στιγμής, κανένα άτομο ή ομάδα δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την κυβερνοεπίθεση στο σούπερ μάρκετ· οι εισαγγελικές αρχές του Παρισιού έχουν δώσει εντολή σε ερευνητές της υπηρεσίας καταπολέμησης του κυβερνοεγκλήματος, ωστόσο ο Μπιλουά επισημαίνει ότι ο εντοπισμός των χάκερ θα πάρει χρόνο.

«Είναι πιθανό να ταυτοποιηθούν τελικά, αλλά θα μπορούσε να πάρει εβδομάδες, αν όχι μήνες, για να είμαστε βέβαιοι, επειδή οι χάκερ ξέρουν πώς να κρύβουν τα ίχνη τους», δήλωσε ο Μπιλουά.

Η Ριμπτσίνσκα πρόσθεσε: «Το αν είναι δυνατόν να εντοπιστούν οι χάκερ εξαρτάται από το επίπεδο των δυνατοτήτων τους. Αν πρόκειται για μια φούχτα νεαρών, είναι ευκολότερο επειδή πιθανότατα δεν θα έχουν σκεφτεί να σβήσουν τα ίχνη τους. Αν είναι επαγγελματίες, είναι πιο περίπλοκο και θα πάρει περισσότερο χρόνο. Αν βρίσκονται σε ξένη χώρα, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο».

Το συνολικό κόστος της κυβερνοεπίθεσης δεν έχει ακόμη υπολογιστεί, αλλά ο Τιερί Κοτιγιάρ, διευθύνων σύμβουλος της Intermarché, δήλωσε ότι οι ζημιές θα μπορούσαν να ανέλθουν σε «δεκάδες εκατομμύρια ευρώ», τα οποία οι εταιρείες των καταστημάτων αναφέρουν ότι είναι αμφίβολο αν θα καλυφθούν από την ασφάλειά ασφάλειές.

«Είναι μια παράξενη ιστορία», πρόσθεσε ο Μπιλουά. «Υπάρχει συνυπευθυνότητα μεταξύ των σούπερ μάρκετ, των εταιρειών ψύξης που είναι υπεργολάβοι και συντηρούν το υλικό, και της εταιρείας λογισμικού. Δεν μπορούμε να πούμε ποιος φταίει, εκτός φυσικά από τους χάκερ. Αλλά στο τέλος, όλα καταλήγουν σε καταψύκτες συνδεδεμένους στο διαδίκτυο χωρίς να είναι επαρκώς προστατευμένοι. Και αυτό πρέπει να αποτελέσει καμπανάκι άμεσης αφύπνισης για όλους».

Πηγή: enikos.gr