Σχέδιο για φθηνότερο ρεύμα έως 30%: Πώς τα 1,7 δισ. ευρώ και η αποθήκευση θα ρίξουν τις τιμές

Το κυβερνητικό σχέδιο εστιάζει στην πράσινη ενέργεια, τις διασυνδέσεις και την αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών

Στα 17 λεπτά ανά κιλοβατώρα, χωρίς φόρους και ΦΠΑ, στοχεύει η κυβέρνηση να υποχωρήσει η τιμή του οικιακού ρεύματος έως το τέλος του 2029, μέσα από ένα πακέτο παρεμβάσεων ύψους 5 δισ. ευρώ. Ο στόχος για μείωση κατά 30% έχει ως αφετηρία τη μέση λιανική τιμή των 237,8 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ή 23,78 λεπτά ανά κιλοβατώρα, που είχε η Ελλάδα το δεύτερο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου επιστρατεύονται επενδύσεις κυρίως στην αποθήκευση, στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, στην εξοικονόμηση ενέργειας και στην αυτοκατανάλωση που θα χρηματοδοτηθούν με πόρους από τρία χρηματοδοτικά εργαλεία: Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών και τη Ρήτρα Διαφυγής.

Η χθεσινή εξειδίκευση των μέτρων από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο κατέδειξε ότι τα κυβερνητικά μέτρα δεν θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στους λογαριασμούς -πλην της μείωσης κατά 50% των ΥΚΩ από αρχές του 2027 με περιορισμένο όφελος 1 ευρώ το μήνα – αλλά αποτελούν διαρθρωτικές δράσεις με ορίζοντα τριετίας κάποιες από τις οποίες, όπως οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αυξάνουν τις επιβαρύνσεις λόγω αυξημένων χρεώσεων συστήματος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΚΤΕΟ: Κόβονται συνεχώς diesel αυτοκίνητα – Τι βρίσκουν οι ελεγκτές

Ο κ. Τσάφος διευκρίνισε, ότι τα μέτρα είναι πλήρως κοστολογημένα και βασίζονται σε ρεαλιστικές παραδοχές ωστόσο δεν μπορούν να ενσωματώσουν ακραίες γεωπολιτικές αναταράξεις που είναι αδύνατο να προβλεφθούν. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό ότι παρά την επιδείνωση του διεθνούς περιβάλλοντος (με το πετρέλαιο στα 100 δολάρια το βαρέλι και το TTF 77,7 ευρώ η μεγαβατώρα), η πολιτική ηγεσία απέφυγε χθες να ανοίξει τα χαρτιά της για πρόσθετες έκτακτες παρεμβάσεις. Απαντώντας σε ερώτηση για μελλοντικές επιδοτήσεις, ο κ. Παπασταύρου δεν δεσμεύτηκε για συγκεκριμένα μέτρα ή χρόνο ενεργοποίησής τους. Ανέφερε, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει πως, όταν προκύπτουν πραγματικά δυσμενείς συνθήκες, «στέκεται δίπλα στον πολίτη και στην κοινωνία» και «δεν αφήνει κανένα πίσω».

Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην παραδοχή ότι οι επιδοτήσεις σε περιόδους ανατιμήσεων δεν αρκούν για να εξασφαλίσουν διαρκή αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους. Αλλά ότι απαιτούνται παρεμβάσεις σε όλη την αλυσίδα διαμόρφωσης του λογαριασμού ρεύματος, από τη χονδρεμπορική αγορά και τις ΑΠΕ, έως τις απώλειες δικτύου, τις ρευματοκλοπές, τα ανεξόφλητα χρέη και το κόστος προμήθειας.

Γιατί καθυστέρησε η μείωση των ΥΚΩ

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ κλήθηκε χθες να δικαιολογήσει και την καθυστέρηση που παρατηρήθηκε στη μείωση των ΥΚΩ. Η διασύνδεση της Κρήτης με την Πελοπόννησο έχει ολοκληρωθεί από το 2021 ενώ εκείνη με την Αττική ολοκληρώθηκε το 2025, χωρίς οι καταναλωτές να έχουν δει ακόμη την αντίστοιχη υποχώρηση των χρεώσεων. Η εξήγηση που δόθηκε είναι ότι ο Ειδικός Λογαριασμός ΥΚΩ παρέμενε ελλειμματικός λόγω της αυξημένης παραγωγής στα νησιά. Συνεπώς, η εξοικονόμηση από τις διασυνδέσεις έπρεπε πρώτα να αντιμετωπίσει το έλλειμμα, που συνεχίζει να υπάρχει αλλά θα καλυφθεί με πρόσθετη χρηματοδότηση 200 εκ. της πολιτείας προτού δημιουργηθεί περιθώριο για μείωση των επιβαρύνσεων.

Οι διασυνδέσεις περιορίζουν την ανάγκη λειτουργίας των ακριβών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με υγρά καύσιμα στα νησιά. Το σχετικό κόστος εκτινάχθηκε τα τελευταία χρόνια καθώς υπολογίζεται σε 1,2 δισ. ευρώ ετησίως και καλύπτεται μέσω των ΥΚΩ από 900 εκ. το 2019. Με συνολικές επενδύσεις περίπου 7 δισ. ευρώ στα έργα σύνδεσης των νησιών, η κυβέρνηση προσβλέπει σε σταδιακή υποχώρηση αυτής της δαπάνης.

Από τα 32 στα 1 GW αποθήκευσης

Στα βασικά όπλα πάντως του ΥΠΕΝ για να ρίξει το κόστος του ρεύματος συγκαταλέγεται η αποθήκευση ώστε η φθηνότερη παραγωγή των ΑΠΕ να αξιοποιείται σε περισσότερες ώρες της ημέρας. «Ρίχνουμε όλο μας το βάρος, γιατί εκεί πρέπει να τρέξουμε», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά κατά την χθεσινή παρουσίαση των μέτρων της πολιτικής ηγεσίας. Ενδεικτική της επιτάχυνσης είναι η αύξηση της ισχύος των μονάδων από μόλις 32 MW την 1η Απριλίου στα 700 MW σήμερα. Ο σχεδιασμός προβλέπει περαιτέρω αύξηση στο 1 GW έως το τέλος του έτους, στα 3–4 GW το 2028 και στα 5–7 GW το 2030.

Οι μπαταρίες καλούνται να αντιμετωπίσουν μια βασική αδυναμία του σημερινού μείγματος παραγωγής: όταν υποχωρεί η ηλιακή ενέργεια, αυξάνεται η ανάγκη λειτουργίας των μονάδων φυσικού αερίου, σύμφωνα με το newmoney.gr. Αποθηκεύοντας ενέργεια τις ώρες υψηλής παραγωγής των ΑΠΕ και αποδίδοντάς την αργότερα, μπορούν να περιορίσουν τη χρήση του ακριβότερου καυσίμου κατά την απογευματινή αιχμή.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΥΠΕΝ, στις περιόδους υψηλής συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών η χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται κοντά στα 73 ευρώ ανά μεγαβατώρα κατά 27% χαμηλότερα, ενώ στις περιόδους χαμηλότερης συμμετοχής των ΑΠΕ οι τιμές έφθασαν περίπου στα 127 ευρώ/MWh. Παράλληλα, η αποθήκευση μπορεί να προσφέρει υπηρεσίες εφεδρείας και ευστάθειας, μειώνοντας πρόσθετα κόστη λειτουργίας του συστήματος.

Παρεμβάσεις στην κατοικία

Στις επιπλέον δράσεις του κυβερνητικού σχεδίου για μείωση του ενεργειακού κόστους προβλέπονται πόροι 1,7 δισ. ευρώ για παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων, καθώς και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους.

Στο πλαίσιο αυτό προγραμματίζεται μέσα στο Φθινόπωρο νέο «Εξοικονομώ», ύψους 1,2 δισ. ευρώ, για 62.000 κατοικίες, ενώ 930 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης. Επιπλέον, 395 εκατ. ευρώ προορίζονται για την ενεργειακή αναβάθμιση 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων και 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες σε 100.000 δικαιούχους.

Παράλληλα, προωθείται η αυτοκατανάλωση με εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και μπαταριών από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με το σχετικό θεσμικό πλαίσιο να αναμένεται άμεσα. Στο σκέλος αυτό, η εξοικονόμηση προκύπτει από τη μικρότερη κατανάλωση ή την κάλυψη μέρους των αναγκών με ίδια παραγωγή. Μειώνεται, επομένως, η συνολική ενεργειακή δαπάνη του δικαιούχου, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα υποχώρηση της τιμής της κιλοβατώρας.

Ρευματοκλοπές και ανεξόφλητες οφειλές

Περιθώρια περιορισμού του κόστους αναζητούνται και στις επιβαρύνσεις που μεταφέρονται στους συνεπείς καταναλωτές από τις ρευματοκλοπές και τα ληξιπρόθεσμα χρέη στους προμηθευτές που φτάνουν τα 3 δισ. Οι ρευματοκλοπές υπολογίζεται ότι κοστίζουν 450 εκατ. ευρώ ετησίως σε όλους τους καταναλωτές. Στόχος είναι να περιοριστούν στο 3,5% το 2028, από 5% την περίοδο 2023–2024, με βασικό εργαλείο την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών σε όλες τις παροχές έως το 2030.

Σχέδιο με τον ΔΕΔΔΗΕ για τις υπογειοποιήσεις

Στο μέτωπο της ανθεκτικότητας των δικτύων, το ΥΠΕΝ δήλωσε χθες ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με τον ΔΕΔΔΗΕ για την κατάρτιση σχεδίου υπογειοποιήσεων, με προτεραιότητα στις περιβαλλοντικά ευάλωτες περιοχές. Το κόστος της πλήρους υπογειοποίησης εκτιμήθηκε σε 35 δισ. ευρώ, καθιστώντας αναγκαία την ιεράρχηση των έργων. Η πολιτική ηγεσία σημείωσε ότι οι υπογειοποιήσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019. Ξεχωριστά, προανήγγειλε αυστηρότερους κανόνες και σαφέστερη εποπτεία για τα ιδιωτικά δίκτυα. Οι σχετικές διατάξεις αναμένεται να περιληφθούν σε νομοσχέδιο που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες εβδομάδες.