Σε ποια χώρα τα νοικοκυριά πληρώνουν ακριβότερα ρεύμα, θέρμανση και νερό

Ένας λογαριασμός 12.000 ρουβλίων, που αντιστοιχεί σε περίπου 150 δολάρια, μπορεί να απορροφήσει περισσότερο από τον μισό μηνιαίο μισθό ενός εργαζομένου στη Ρωσία. Για την Πολίνα Ιμπραγκίμοβα, μια 34χρονη καθηγήτρια Ιστορίας στη Μόσχα και μητέρα δύο παιδιών, η εκτίναξη των χρεώσεων για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας έχει μετατραπεί σε καθημερινό οικονομικό πρόβλημα, αναγκάζοντάς την να αναζητήσει πρόσθετο εισόδημα.

Όταν έλαβε τον τελευταίο λογαριασμό, αρχικά υπέθεσε ότι τα παιδιά της είχαν καταναλώσει υπερβολικά πολύ ζεστό νερό. Μια προσεκτικότερη εξέταση, ωστόσο, αποκάλυψε ότι το πρόβλημα δεν ήταν η κατανάλωση, αλλά οι μεγάλες αυξήσεις στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος, θέρμανσης και ύδρευσης.

Η περίπτωσή της αποτυπώνει τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια ρωσικά νοικοκυριά, καθώς η παρατεταμένη περίοδος υψηλού πληθωρισμού και οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία περιορίζουν την αγοραστική τους δύναμη.

Από την έναρξη του πολέμου, το 2022, το κόστος των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας έχει αυξηθεί περισσότερο από 50%, ενώ μόνο το 2026 οι ανατιμήσεις ξεπερνούν το 13%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σιδηρόδρομος στην Κρήτη: Το φιλόδοξο σχέδιο για τη σύνδεση του νέου Αεροδρομίου με το Ηράκλειο

«Ήταν πολύ δυσάρεστο. Το αισθανόμαστε πραγματικά στην καθημερινότητά μας», περιγράφει η Ιμπραγκίμοβα, η οποία εξετάζει το ενδεχόμενο να αναλάβει έναν ακόμη μαθητή για ιδιαίτερα μαθήματα, προκειμένου να καλύψει τις αυξημένες οικογενειακές δαπάνες.

Από το καλοκαίρι, ο μηνιαίος λογαριασμός της έχει αυξηθεί περίπου 25%, φτάνοντας τα 12.000 ρούβλια. Το ποσό υπερβαίνει πλέον την προκαταβολή μισθού που λαμβάνει, η οποία αντιστοιχεί περίπου στο μισό των μηνιαίων αποδοχών της.

Αυξήσεις μετά τις εκλογές και νέες πιέσεις στον πληθωρισμό

Στη Ρωσία, η ετήσια αναπροσαρμογή των τιμολογίων για το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό και τη θέρμανση αποτελεί καθιερωμένη πρακτική, με στόχο την προσαρμογή των χρεώσεων στις πληθωριστικές εξελίξεις.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση καθορίζει το γενικό πλαίσιο, ενώ οι περιφερειακές διοικήσεις έχουν την ευθύνη για το τελικό ύψος των αυξήσεων.

Φέτος, ωστόσο, η εφαρμογή τους μετατέθηκε για την 1η Οκτωβρίου, μετά τις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, περιορίζοντας τον κίνδυνο πολιτικών αντιδράσεων πριν από την εκλογική αναμέτρηση.

Η αναβολή είχε ως συνέπεια την έγκριση ορισμένων από τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις των τελευταίων ετών, καθώς οι εταιρείες κοινής ωφέλειας επιχείρησαν να ανακτήσουν τις απώλειες που είχαν συσσωρευθεί λόγω του πληθωρισμού.

Η εξέλιξη δημιουργεί νέα προβλήματα για την κεντρική τράπεζα της Ρωσίας, η οποία προσπαθεί να περιορίσει τις αυξήσεις των τιμών χωρίς να προκαλέσει περαιτέρω επιβράδυνση της οικονομίας.

Το βασικό επιτόκιο παραμένει στο 14%, σε ένα περιβάλλον όπου το υψηλό κόστος δανεισμού περιορίζει τις επενδύσεις, την κατανάλωση και τις προοπτικές ανάπτυξης.

Την προηγούμενη χρονιά, η περιοριστική νομισματική πολιτική συνέβαλε στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, αλλά συνοδεύτηκε από εξασθένηση της οικονομικής δραστηριότητας.

Το 2026, οι ουκρανικές επιθέσεις με drones εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων επιβάρυναν εκ νέου την κατάσταση, προκαλώντας ανατιμήσεις στα καύσιμα και ενισχύοντας τις πιέσεις στο συνολικό επίπεδο των τιμών.

Μετά την απόφαση της 23ης Οκτωβρίου για διατήρηση των επιτοκίων σταθερών, η διοικήτρια της κεντρικής τράπεζας, Ελβίρα Ναμπιουλίνα, προειδοποίησε ότι οι αυξημένοι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας ενδέχεται να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τις πληθωριστικές προσδοκίες των πολιτών.

Οι προσδοκίες αυτές βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο διετίας και αποτελούν σημαντική παράμετρο για τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής.

Ο οικονομολόγος Ντμίτρι Πολεβόι εκτιμά ότι η επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου για πληθωρισμό 4% γίνεται δυσκολότερη, καθώς οι αυξήσεις των τιμολογίων ενδέχεται να απαιτήσουν ακόμη πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.

Οι οικογένειες περιορίζουν ακόμη και τις δαπάνες για τρόφιμα

Παρά τις μεγάλες αυξήσεις, τα τιμολόγια κοινής ωφέλειας στη Ρωσία εξακολουθούν να βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα πολλών ευρωπαϊκών χωρών.

Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η πρόσβαση της χώρας σε μεγάλα αποθέματα φθηνού φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται εκτεταμένα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη θέρμανση.

Ωστόσο, οι μέσοι μισθοί των Ρώσων εργαζομένων παραμένουν επίσης αρκετά χαμηλότεροι από τους αντίστοιχους σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, παρά τις διψήφιες αυξήσεις αποδοχών που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια.

Έτσι, το βάρος των λογαριασμών είναι ιδιαίτερα αισθητό στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ειδικά όταν συνδυάζεται με την ακρίβεια στα τρόφιμα και στα βασικά καταναλωτικά αγαθά.

Η Ιμπραγκίμοβα περιγράφει χαρακτηριστικά πώς έχει αναγκαστεί να αλλάξει ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνει τα οικογενειακά γεύματα.

«Αισθάνομαι σαν νοικοκυρά της σοβιετικής εποχής», αναφέρει, εξηγώντας ότι πλέον χωρίζει ένα κοτόπουλο σε περισσότερες μερίδες, ώστε να καλύπτει τις διατροφικές ανάγκες της οικογένειας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η προσπάθεια περιορισμού των καθημερινών εξόδων έχει γίνει αναγκαία για πολλά νοικοκυριά, καθώς οι υποχρεωτικές δαπάνες απορροφούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος.

Αντιδράσεις ακόμη και από πολιτικούς που στηρίζουν το Κρεμλίνο

Η δυσαρέσκεια για τις αυξήσεις έχει αρχίσει να εκδηλώνεται και στο πολιτικό πεδίο, με αντιδράσεις ακόμη και από πρόσωπα που συνήθως στηρίζουν την κυβερνητική πολιτική.

Ο Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος, το οποίο διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική δύναμη μετά την Ενωμένη Ρωσία, έθεσε το ζήτημα απευθείας στον Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Κατά τη διάρκεια συνάντησης μετά τις εκλογές, ανέφερε ότι ο λογαριασμός κοινής ωφέλειας για το διαμέρισμά του στη Μόσχα, κατασκευασμένο κατά τη σοβιετική περίοδο, ξεπέρασε τα 30.000 ρούβλια.

Το ποσό αυτό είναι υψηλότερο ακόμη και από τη μέση σύνταξη στη χώρα, γεγονός που αναδεικνύει τη δυσανάλογη επιβάρυνση των πολιτών με περιορισμένα εισοδήματα.

Παρέμβαση πραγματοποίησε και ο πρόεδρος της Κρατικής Δούμας, Βιατσεσλάβ Βολόντιν, ο οποίος χαρακτήρισε υπερβολικές ορισμένες από τις αυξήσεις που ενέκριναν οι περιφερειακές αρχές.

Ο Βολόντιν ζήτησε την παρέμβαση των εισαγγελικών αρχών και της υπηρεσίας ανταγωνισμού, προκειμένου να εξεταστούν οι σχετικές αποφάσεις.

Μάλιστα, κάλεσε τις αρμόδιες υπηρεσίες να ελέγξουν εκείνους που, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν έχουν ούτε αυτοσυγκράτηση ούτε συνείδηση».

Οι αντιδράσεις καταδεικνύουν ότι το ζήτημα των τιμολογίων έχει αποκτήσει ευρύτερες πολιτικές διαστάσεις, καθώς η συνεχιζόμενη ακρίβεια επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.

Οι μικρές επιχειρήσεις αντιμέτωπες με νέο κύμα κόστους

Οι ανατιμήσεις δεν περιορίζονται στα νοικοκυριά, αλλά ασκούν πρόσθετες πιέσεις και στις μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες προσπαθούν ήδη να διαχειριστούν υψηλότερα λειτουργικά έξοδα.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο λόγω της αύξησης της φορολογίας, καθώς η ρωσική κυβέρνηση αναζητεί πρόσθετα έσοδα για τη χρηματοδότηση του διευρυνόμενου δημοσιονομικού ελλείμματος.

Σημαντικό μέρος των δημοσιονομικών πιέσεων συνδέεται με τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες, οι οποίες εξακολουθούν να επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά.

Για τις επιχειρήσεις που βρίσκονται στα πρώτα στάδια λειτουργίας τους, η ταυτόχρονη αύξηση φόρων, τιμολογίων ενέργειας και άλλων εξόδων μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια βιωσιμότητας.

«Οι αυξήσεις στα τιμολόγια κοινής ωφέλειας είναι ιδιαίτερα επώδυνες για τις επιχειρήσεις που έχουν ανοίξει πρόσφατα, καθώς έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά άλλων ανατιμήσεων», επισημαίνει η Αναστασία Ζαποτέεβα, διευθύντρια μπαρ στη Μόσχα.

Το νέο κύμα αυξήσεων αποτυπώνει έτσι ένα ευρύτερο οικονομικό αδιέξοδο: η προσπάθεια κάλυψης του αυξανόμενου κόστους λειτουργίας των υπηρεσιών και των δημοσιονομικών αναγκών μεταφέρει πρόσθετα βάρη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, την ώρα που η κεντρική τράπεζα προσπαθεί να συγκρατήσει τον πληθωρισμό χωρίς να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την οικονομική δραστηριότητα.