«Στα κάγκελα» οι καταναλωτές: «Καμπανάκι» Κανακαράκη για τσουνάμι ανατιμήσεων και βενζίνη στα 2,5€!

Σε μια εκτενή χαρτογράφηση της αγοράς και των ανατιμητικών πιέσεων που ασκούνται στα νοικοκυριά προχώρησε ο πρόεδρος του Σωματείου Logistics Κρήτης, Νεκτάριος Κανακαράκης, μιλώντας στην εκπομπή «Μαζί» του CRETAONE 102,3 με τη Μαρία Ορφανάκη και τον Δημήτρη Κανάκη

Παρά τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για τη συγκράτηση των τιμών στα σούπερ μάρκετ, η πραγματική οικονομία καταγράφει μια τελείως διαφορετική εικόνα, με την αγορατική δύναμη των πολιτών να παραμένει υπό σοβαρή πίεση.

Η πρόσφατη εθνική πρωτοβουλία του Υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία ξεκίνησε στα τέλη Αυγούστου με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2026 και προοπτική παράτασης, περιλαμβάνει μειώσεις τιμών από 5% έως 35% σε περίπου 1.600 κωδικούς προϊόντων. Τα συγκεκριμένα είδη φέρουν ειδική κόκκινη σήμανση στα ράφια. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Κανακαράκης, η πρωτοβουλία αυτή συχνά αποδεικνύεται «τρύπα στο νερό» για τον τελικό καταναλωτή.

Το παράδοξο των τιμών και η καταναλωτική συμπεριφορά

Η αδυναμία των μέτρων να ελαφρύνουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό οφείλεται στη δομή της ίδιας της αγοράς. Συχνά, προϊόντα που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς της επιδοτούμενης ή υποχρεωτικής μείωσης εξακολουθούν να είναι ακριβότερα από άλλα αντίστοιχα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ή εναλλακτικές οικονομικές σειρές.

Οι καταναλωτές, έχοντας υποστεί μεγάλη απώλεια στην αγορατική τους δύναμη τα τελευταία χρόνια, στρέφονται πλέον αποκλειστικά στις φθηνότερες διαθέσιμες επιλογές και στα εντελώς απαραίτητα. Στην υπόλοιπη Ελλάδα η στροφή στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είναι καθολική, ενώ στην Κρήτη η κατάσταση εμφανίζεται ελαφρώς καλύτερη λόγω της ενίσχυσης των εισοδημάτων από τον τουρισμό και των πρόσθετων ευκαιριών απασχόλησης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Άννα Βίσση: Το συγκινητικό μήνυμα στους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα της

Παρ’ όλα αυτά, το πραγματικό όφελος για τα νοικοκυριά δεν αγγίζει τα 50 με 70 ευρώ τον μήνα που εκτιμά το Υπουργείο, αλλά περιορίζεται μόλις στα 20 με 30 ευρώ, ενώ στο νησί ενδέχεται να είναι ακόμη χαμηλότερο.

Η χαμηλή αποτελεσματικότητα των μέτρων αποτυπώνεται και στην τροφοδοσία. Η ανακύκλωση και η ζήτηση των συγκεκριμένων επισημασμένων προϊόντων στα ράφια δεν κινούνται σε ικανοποιητικά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας ότι η συμπεριφορά του καταναλωτή καθορίζεται από τη συνολική τελική τιμή και όχι από την παρουσία μιας κόκκινης ετικέτας.

Ο γεωπολιτικός παράγοντας και το εκρηκτικό κοκτέιλ στα καύσιμα

Πέραν των τροφίμων, το κόστος ενέργειας και μεταφορών συνθέτει ένα εξαιρετικά ανησυχητικό σκηνικό για το αμέσως επόμενο διάστημα. Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και θαλάσσιες αρτηρίες της Αραβικής Χερσονήσου έχουν αποκόψει διόδους ναυσιπλοΐας, επηρεάζοντας άμεσα τις διεθνείς τιμές.

Παράλληλα, τα αποθέματα φυσικού αερίου και καυσίμων στην Ευρώπη βρίσκονται φέτος στο 60%, έναντι 80% την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Εάν ο χειμώνας αποδειχθεί βαρύς, οι πιέσεις θα ενταθούν θεαματικά. Στα πρατήρια του Ηρακλείου η αμόλυβδη βενζίνη κινείται ήδη στα 2,24 ευρώ το λίτρο, με τις εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι, εφόσον διατηρηθεί η διεθνής αστάθεια, η τιμή της ενδέχεται να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τα 2,50 ευρώ.

Ανάλογη επιβάρυνση καταγράφεται και στο πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά στα μέσα Οκτωβρίου, με την τιμή εκκίνησης να υπολογίζεται σημαντικά υψηλότερα από τα επίπεδα του 1,10 ευρώ, απέχοντας παρασάγγας από τα παλαιότερα πλαφόν.

Αλυσίδα ανατιμήσεων προ των πυλών

Η αύξηση στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) επηρεάζει διπλά την οικονομία, καθώς διογκώνει ταυτόχρονα το μεταφορικό και το παραγωγικό κόστος. Τα καταστήματα λιανικής και τα σούπερ μάρκετ αντιμετωπίζουν τεράστια λειτουργικά έξοδα, καθώς είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα λόγω των ψυκτικών θαλάμων και των μηχανοστασίων που απαιτούνται για τη συντήρηση των ευπαθών προϊόντων.

Την ίδια στιγμή, τα τιμολόγια ρεύματος καταγράφουν αυξήσεις, με τη χρέωση της κιλοβατώρας στα επαγγελματικά και σταθερά τιμολόγια να φτάνει τα 0,18 με 0,19 ευρώ, ενώ τα μηνιαία πάγια έχουν διπλασιαστεί, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις επιχειρήσεις.

Αν η διεθνής ενεργειακή και γεωπολιτική κρίση συνεχιστεί, θεωρείται αναπόφευκτο ένα νέο κύμα ισχυρών ανατιμήσεων σε μεγάλο πλήθος καταναλωτικών αγαθών κατά την περίοδο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου. Με τους μισθούς να μην μπορούν να καλύψουν τη συνεχή αύξηση των εξόδων, η μόνη ουσιαστική άμυνα των καταναλωτών στο άμεσο μέλλον παραμένει η συστηματική αξιοποίηση των προσφορών και η προσεκτική έρευνα αγοράς.