Ο Λευτέρης Ποταμιάνος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων, μιλά στο Creta One για την έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών, τις υψηλές τιμές των ενοικίων, την τουριστική αξιοποίηση των ακινήτων και την ανάγκη να επιστρέψουν σπίτια στην αγορά
Η απόκτηση ενός σπιτιού αποτελούσε για πολλές ελληνικές οικογένειες ένα όνειρο ζωής. Σήμερα, όμως, ακόμη και η ενοικίαση μιας κατοικίας εξελίσσεται σε μια ολοένα και πιο δύσκολη υπόθεση. Η στεγαστική κρίση βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της καθημερινότητας χιλιάδων πολιτών, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα έντονο στεγαστικό πρόβλημα, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα αλλά και στις τουριστικές περιοχές.
Οι χαμηλοί μισθοί, η διαρκής οικονομική πίεση στα νοικοκυριά, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών και τα υψηλά μισθώματα διαμορφώνουν ένα ασφυκτικό περιβάλλον. Για πολλές οικογένειες, το ζήτημα δεν είναι πλέον αν θα καταφέρουν να αγοράσουν ένα σπίτι, αλλά αν μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά ακόμη και στο μηνιαίο ενοίκιο.
Μιλώντας στο Creta One, ο Λευτέρης Ποταμιάνος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων και πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών – Αττικής, περιγράφει τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος, εκτιμώντας ότι η στεγαστική κρίση θα συνεχιστεί όσο δεν αντιμετωπίζεται η βασική αιτία της: η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών στην αγορά.
Από το όνειρο της αγοράς στη δυσκολία της ενοικίασης
Όπως επισημαίνει ο κ. Ποταμιάνος, στο παρελθόν η μεγαλύτερη δυσκολία για μια ελληνική οικογένεια ήταν να αποκτήσει το δικό της σπίτι. Η αγορά κατοικίας αποτελούσε έναν σημαντικό στόχο ζωής, ο οποίος απαιτούσε πολυετή προσπάθεια και οικονομίες.
Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει αισθητά. Η δυσκολία μεταφέρεται πλέον και στην ενοικίαση, καθώς τα εισοδήματα δεν ακολουθούν την πορεία των μισθωμάτων.
«Παλαιότερα ήταν δύσκολο για μια οικογένεια να αγοράσει ένα σπίτι. Σήμερα, όμως, έχει γίνει δύσκολο ακόμη και να νοικιάσει μια κατοικία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Οι οικογένειες καλούνται να διαθέσουν ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου εισοδήματός τους για τη στέγασή τους, με αποτέλεσμα να περιορίζονται σημαντικά οι οικονομικές τους δυνατότητες για τις υπόλοιπες ανάγκες της καθημερινότητας.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν αφορά αποκλειστικά το ύψος των ενοικίων, αλλά και την αδυναμία σημαντικής μερίδας των πολιτών να ανταποκριθεί σε αυτά, εξαιτίας των χαμηλών μισθών.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που τροφοδοτούν τη στεγαστική κρίση είναι, σύμφωνα με τον κ. Ποταμιάνο, η περιορισμένη προσφορά κατοικιών.
Υπάρχει ένα σημαντικό απόθεμα ακινήτων που παραμένει εκτός αγοράς, χωρίς να αξιοποιείται για μακροχρόνια μίσθωση ή πώληση. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται ακίνητα που βρίσκονται στην κατοχή του Δημοσίου, τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (funds), αλλά και κατοικίες ιδιωτών που για διάφορους λόγους δεν διατίθενται προς εκμετάλλευση.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζονται οι επιλογές για τους υποψήφιους ενοικιαστές και να εντείνεται ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα σπίτια.
Όπως εξηγεί, όσο δεν αυξάνεται ουσιαστικά ο αριθμός των κατοικιών που εισέρχονται στην αγορά, η στεγαστική πίεση θα εξακολουθεί να υφίσταται.
Η Κρήτη στο επίκεντρο της στεγαστικής πίεσης – Ο ρόλος του Airbnb
Ιδιαίτερα έντονο είναι το πρόβλημα στην Κρήτη, όπου η τουριστική ανάπτυξη επηρεάζει καθοριστικά την αγορά ακινήτων.
Τα μεγάλα αστικά κέντρα του νησιού, όπως το Ηράκλειο, τα Χανιά, το Ρέθυμνο και ο Άγιος Νικόλαος, αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στην εξεύρεση προσιτής κατοικίας. Η αυξημένη τουριστική δραστηριότητα δημιουργεί νέες συνθήκες στην αγορά, καθώς αρκετοί ιδιοκτήτες στρέφονται προς την τουριστική αξιοποίηση των ακινήτων τους.
Ο λόγος είναι οικονομικός: η βραχυχρόνια μίσθωση και η τουριστική εκμετάλλευση μπορούν να αποφέρουν μεγαλύτερα έσοδα σε σχέση με τη μακροχρόνια ενοικίαση.
Έτσι, ένα μέρος του οικιστικού αποθέματος κατευθύνεται προς τον τουρισμό, περιορίζοντας τις διαθέσιμες επιλογές για τους μόνιμους κατοίκους.
Το φαινόμενο των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Airbnb, αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που επιβαρύνει την κατάσταση, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα, όπως η Κρήτη και τα νησιά.

Γιατροί και εκπαιδευτικοί δυσκολεύονται να βρουν σπίτι
Η στεγαστική κρίση δεν περιορίζεται μόνο στα νοικοκυριά που αναζητούν μια κατοικία για μόνιμη εγκατάσταση. Έχει άμεσες συνέπειες και στη λειτουργία των τοπικών κοινωνιών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι γιατροί και οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι καλούνται να εργαστούν σε περιοχές όπου τα ενοίκια είναι ιδιαίτερα υψηλά, χωρίς οι μισθοί τους να τους επιτρέπουν να ανταποκριθούν στις οικονομικές απαιτήσεις.
Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως περιγράφει ο κ. Ποταμιάνος, οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να διαθέτουν ακόμη και το μισό ή και μεγαλύτερο μέρος του μισθού τους για την ενοικίαση ενός διαμερίσματος.
Πρόκειται για μια κατάσταση που αναδεικνύει ότι το στεγαστικό δεν είναι μόνο ζήτημα της αγοράς ακινήτων, αλλά ένα ευρύτερο κοινωνικό πρόβλημα, με επιπτώσεις στην καθημερινότητα, την εργασία και την περιφερειακή ανάπτυξη.
«Οι τιμές έχουν πιάσει ταβάνι» – Τι εκτιμά για την επόμενη ημέρα
Σε ό,τι αφορά την πορεία των τιμών, ο Λευτέρης Ποταμιάνος εκτιμά ότι η αγορά έχει ήδη δεχθεί πολύ μεγάλη πίεση.
Όπως σημειώνει, οι τιμές των ακινήτων και των μισθώσεων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ωστόσο θεωρεί ότι έχουν πλέον φτάσει σε ένα σημείο κορεσμού και δεν υπάρχουν οι ίδιες δυνατότητες για περαιτέρω σημαντικές αυξήσεις.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι θα υπάρξει άμεσα αποκλιμάκωση. Αντίθετα, η εκτίμησή του είναι ότι η στεγαστική κρίση θα συνεχιστεί και τα υψηλά επίπεδα των τιμών θα διατηρηθούν όσο δεν προκύπτει μια ουσιαστική λύση.
Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι οι τιμές ενδέχεται να μην έχουν πλέον σημαντικά περιθώρια ανόδου δεν σημαίνει ότι θα γίνουν και πιο προσιτές για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Η λύση βρίσκεται στην επιστροφή των ακινήτων στην αγορά
Ποια θα μπορούσε, όμως, να είναι η ουσιαστική απάντηση στο στεγαστικό πρόβλημα;
Σύμφωνα με τον κ. Ποταμιάνο, η λύση δεν βρίσκεται στην αποσπασματική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, αλλά στην αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών.
Όπως υποστηρίζει, εφόσον τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, απαιτείται διαφορετική στρατηγική, με συγκεκριμένο στόχο την ενεργοποίηση μεγάλου αριθμού ακινήτων που σήμερα παραμένουν εκτός αγοράς.
«Η ουσιαστική λύση είναι να εισρεύσουν ακίνητα στην αγορά. Χρειάζεται στόχευση σε μεγάλα χαρτοφυλάκια ακινήτων που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα, ώστε να αυξηθεί η διαθέσιμη προσφορά κατοικιών», τονίζει ο ίδιος.
Η στόχευση θα πρέπει να αφορά μεγάλα χαρτοφυλάκια ακινήτων, είτε αυτά βρίσκονται στην κατοχή του Δημοσίου είτε τραπεζών και funds, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις να επιστρέψουν στην αγορά και να αξιοποιηθούν για στεγαστικούς σκοπούς.
Η αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος θα μπορούσε να ενισχύσει τις επιλογές των πολιτών, να βελτιώσει την ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και να συμβάλει στην αντιμετώπιση της στεγαστικής πίεσης.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο να συγκρατηθούν οι τιμές, αλλά να αποκτήσουν ξανά οι πολίτες πρόσβαση σε κατοικίες που μπορούν πραγματικά να αντέξουν οικονομικά.
Γιατί σήμερα, στην Κρήτη αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα, το δικαίωμα σε μια προσιτή κατοικία μετατρέπεται για ολοένα και περισσότερους ανθρώπους σε μια δύσκολη καθημερινή διεκδίκηση.
- Η στεγαστική κρίση στην Κρήτη επιδεινώνεται λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας κατοικιών και των υψηλών ενοικίων.
- Η τουριστική αξιοποίηση ακινήτων, όπως μέσω Airbnb, μειώνει τις επιλογές για μόνιμους κατοίκους.
- Οι χαμηλοί μισθοί και η οικονομική πίεση δυσκολεύουν οικογένειες και εργαζόμενους όπως γιατρούς και εκπαιδευτικούς να βρουν προσιτή στέγαση.
- Η λύση της κρίσης απαιτεί επιστροφή ακινήτων στην αγορά και αύξηση της προσφοράς κατοικιών.


Δημοφιλή
Γήπεδο Παναθηναϊκού: Ομάδες Ρομά στο εργοτάξιο του Βοτανικού - Καταγγελίες από πολίτες
Εκτός εκπομπής η Ανθή Βούλγαρη – Τι είπε ο Ιορδάνης Χασαπόπουλος (βίντεο)
Ηράκλειο: Ραγίζει καρδιές η ανάρτηση του πατέρα του 18 μηνών Ζαχαρία-Ευάγγελου - «Ποιος θα μου φωνάζει μπαμπά;»
Δημήτρης Γιαννακόπουλος: «Θέλω να ρωτήσω κάτι για τον αχυράνθρωπο που πάει να βάλει ο προφυλακιστέος για πρόεδρο στην ΕΟΚ»
Καιρός: Έρχεται το ισχυρότερο Ελ Νίνιο στην ιστορία; «Θα είναι πιο θανατηφόρο από την πανδημία»
Μιχάλης Κλώντζας: Ο γιατρός από τον Άγιο Νικόλαο που ξεχωρίζει διεθνώς
Παγκόσμιο blackout στις 17 Νοεμβρίου; Τι κρύβεται πίσω από τη «προφητεία» των Simpsons που προκαλεί αναστάτωση
Μπλάκαουτ στις τράπεζες των ΗΠΑ: Χωρίς πρόσβαση στους λογαριασμούς χιλιάδες καταθέτες
Νεκρός 48χρονος Ηρακλειώτης μέσα στο σπίτι του